Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης στον Εξωδικαστικό, νέες δυνατότητες απευθείας ρύθμισης κόκκινων δανείων ακόμα και για καταγγελμένα δάνεια, υποβολή τεκμηριωμένων και βιώσιμων προτάσεων για ρύθμιση για οφειλέτες που έχουν δώσει στοιχεία. Επίσης δυνατότητα συνδυασμού με Εξωδικαστικό για διμερείς ρυθμίσεις με servicers και κατάργηση λόγου άρνησης ρύθμισης για προηγούμενη υπαγωγή δανειολήπτη στον Εξωδικαστικό, αυτόματο επανυπολογισμό, προστασία κύριας κατοικίας, χρονικές προθεσμίες και πάγωμα ανατοκισμών, φέρνει μεταξύ άλλων το σχέδιο νόμου που συζητεί η Βουλή.
Παράλληλα, η κυβέρνηση αποσύρει το επίμαχο άρθρο 23, που θα επέτρεπε άμεσες κατασχέσεις και πλειστηριασμούς χωρίς προηγούμενη διαταγή πληρωμής όταν ο δανειολήπτης δεν τηρούσε υπογεγραμμένη ρύθμιση.
Οι σημαντικές αλλαγές που προβλέπει το σχέδιο νόμου που κατέθεσε στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας δίνουν τη δυνατότητα μαζικών ρυθμίσεων με ευνοϊκά επιτόκια για ευάλωτους και εισοδηματικές κατηγορίες που έχουν καθοριστεί από το νόμο του 2025, σε μια προσπάθεια να ξεκαθαρίσει η συσσώρευση δεκάδων δισ. ευρώ κόκκινων δανείων. Οι σημαντικότερες διατάξεις προβλέπουν :
-Σταθερό επιτόκιο 3% μέχρι την τελευταία δόση για ευάλωτους δανειολήπτες και επιλέξιμους δανειολήπτες στον Εξωδικαστικό (τα οικονομικά κριτήρια αναφέρονται παρακάτω).
-Νέα απευθείας ρύθμιση, ακόμη και για καταγγελμένα δάνεια (που υπολογίζεται ότι έχουν ξεπεράσει τα 57 δισ. ευρώ) ή υφιστάμενες καθυστερήσεις άνω των 30 ημερών, χωρίς εισοδηματικά όρια ή πλαφόν οφειλής 300.000 ευρώ.
-Δυνατότητα συνδυασμού με τον Εξωδικαστικό και συνέχιση της απευθείας διαπραγμάτευσης αν εκείνος αποτύχει.
-Προστασία κύριας κατοικίας, προθεσμίες και πάγωμα τόκων όταν οι πιστωτές δεν ανταποκρίνονται.
-Αυτόματος επανυπολογισμός κόκκινων δανείων, με ανώτατα όρια στις απαιτήσεις και συνυπολογισμό προηγούμενων πληρωμών.
-Ψηφιακή παρακολούθηση των διμερών ρυθμίσεων, με αυτόματη ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος για καθυστερήσεις των πιστωτών.
-Πρόστιμα μέχρι 5 εκατ. ευρώ στους servicers.
Πλέγμα προστατευτικών διατάξεων
Υπάρχει ένα πλέγμα προστατευτικών διατάξεων το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις συμπληρώνει ή επεκτείνει το νόμο του 2025. Ορισμένες διατάξεις καλύπτουν δανειολήπτες με καταγγελμένα δάνεια ή και δάνεια σε καθυστέρηση, ενώ το δικαίωμα ενημέρωσης από τον servicer ισχύει για όλους. Προβλέπεται:
1.Προστασία κύριας κατοικίας όσο εξετάζεται η πλήρης αίτηση
2.Αίτηση στο τελευταίο τρίμηνο πριν από προγραμματισμένο πλειστηριασμό δεν τον αναστέλλει
3.Πάγωμα τόκων και αναγκαστικής εκτέλεσης όταν ο πιστωτής δεν απαντά εμπρόθεσμα
4.Πάγωμα τόκων εάν ο servicer δεν χορηγήσει τα στοιχεία μέσα σε 45 ημέρες
5.Πρόταση ρύθμισης αλλά τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό
6.Αυτόματος επανυπολογισμός οφειλών σε καθυστέρηση εξόφλησης τουλάχιστον 90 ημερών
Επιτόκιο 3% και κριτήρια επιλεξιμότητας
Το σταθερό 3% θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης στον Εξωδικαστικό για τους δικαιούχους. Θα ισχύει για όλη τη διάρκεια εξόφλησης αλλά για συγκεκριμένες κατηγορίες δανειοληπτών.
Σήμερα, το επιτόκιο είναι 3% την πρώτη τριετία για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 4% για εκείνες χωρίς εξασφαλίσεις. Μετά την τριετία γίνεται κυμαινόμενο: Euribor τριμήνου συν 2,5 ποσοστιαίες μονάδες για τις εξασφαλισμένες απαιτήσεις και συν 3 μονάδες για τις υπόλοιπες, όπως ανέφερε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης.
Με το Euribor 2,67% που παραθέτει το υπουργείο, το τελικό επιτόκιο θα έφθανε αντίστοιχα στο 5,17% και στο 5,67%. Πλέον θα παραμένει στο 3% μέχρι την εξόφληση, ανεξάρτητα από εξασφαλίσεις, για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Το υπουργείο υπολογίζει όφελος 20.200–28.600 ευρώ σε ενδεικτική ρύθμιση 100.000 ευρώ για 20 χρόνια.
Δικαιούχοι είναι οι ευάλωτοι με σχετική βεβαίωση και όσοι χαρακτηρίζονται “επιλέξιμοι” βάσει του άρθρου 14 του ν. 4738/2020, όπως τροποποιήθηκε το 2025. Για μονοπρόσωπο νοικοκυριό τα ανώτατα όρια ετήσιου εισοδήματος, ακίνητης περιουσίας και καταθέσεων ή άλλων χρηματοοικονομικών στοιχείων είναι τα διπλάσια των ευάλωτων: Αντίστοιχα 14.000, 240.000 και 14.000 ευρώ. Για δύο μέλη είναι 21.000, 270.000 και 21.000 ευρώ, για τρία μέλη 28.000, 300.000 και 28.000 ευρώ, για τέσσερα 35.000, 330.000 και 35.000 ευρώ, για πέντε ή περισσότερα μέλη 42.000, 360.000 και 42.000 ευρώ.
Ισχύει επίσης ανώτατο όριο συνολικών οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς 300.000 ευρώ. Με καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, και εφόσον πληροί τα οικονομικά κριτήρια, ο δανειολήπτης μπορεί να χαρακτηριστεί “επιλέξιμος”.
Για ήδη καταγγελμένα δάνεια
Η νέα απευθείας διαδικασία καλύπτει και καταγγελμένα δάνεια, ακόμη και όταν έχει αρχίσει αναγκαστική εκτέλεση, εφόσον δεν έχει ολοκληρωθεί πλειστηριασμός με κατακύρωση. Εξαιρούνται κοινοπρακτικά δάνεια και περιπτώσεις με ολοκληρωμένη ειδική διαδικασία πρότασης πριν από πλειστηριασμό.
Για νέες καθυστερήσεις άνω των 90 ημερών ο πιστωτής ενημερώνει τον δανειολήπτη, ο οποίος έχει δύο μήνες να υποβάλει αίτηση. Ο πιστωτής απαντά μέσα σε τρεις μήνες από τον πλήρη φάκελο στο αίτημα ρύθμισης και ο δανειολήπτης σε έναν μήνα. Η διαδικασία διαρκεί έως έξι μήνες, με προκαταβολή έως 15% του κεφαλαίου.
Η πλήρης αίτηση περιορίζει την αναγκαστική εκτέλεση στην κύρια κατοικία. Αν όμως υποβληθεί μέσα στο τελευταίο τρίμηνο πριν από προγραμματισμένο πλειστηριασμό, δεν τον αναστέλλει.
Αν ο πιστωτής δεν απαντήσει εμπρόθεσμα, παγώνουν οι τόκοι και αναστέλλονται διαδικασίες εκτέλεσης, με εξαιρέσεις. Αν ο servicer δεν χορηγήσει σε 45 ημέρες τα στοιχεία της οφειλής που του ζητήθηκαν, σταματούν οι τόκοι μέχρι να συμμορφωθεί. Προβλέπεται επίσης τεκμηριωμένη πρόταση τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πρώτο πλειστηριασμό, υπό προϋποθέσεις.
Ο αυτόματος επανυπολογισμός αφορά χρέη με καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, ακόμη και με διαταγή πληρωμής. Συνυπολογίζει τις προηγούμενες καταβολές και περιορίζει το ανεξόφλητο υπόλοιπο βάσει ανώτατων ορίων, χωρίς επιστροφή ήδη πληρωμένων ποσών.
Απευθείας διμερείς ρυθμίσεις
– Η νέα διαδικασία καλύπτει και δάνεια που έχουν ήδη καθυστέρηση άνω των 30 ημερών. Το άρθρο 40 προβλέπει ότι για ήδη καταγγελμένα δάνεια ή δάνεια με καθυστέρηση μεγαλύτερη των 30 ημερών, χωρίς ενεργή ρύθμιση, ο servicer οφείλει να ενημερώσει τον δανειολήπτη μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη ισχύος του νόμου. Η νέα διαδικασία καλύπτει ακόμη και δανειολήπτες που έχουν ολοκληρώσει παλαιότερη διαδικασία χωρίς συμφωνία.
– Πριν τον πλειστηριασμό: Ο servicer πρέπει να δίνει ουσιαστική απάντηση στην αίτηση, με βάση την ικανότητα αποπληρωμής και την περιουσία του δανειολήπτη, αλλά υπάρχουν και γι αυτόν προστατευτικές διατάξεις. Υπάρχει περιορισμός ότι ο πιστωτής δεν πρέπει να βρεθεί σε χειρότερη θέση από ότι εάν ρευστοποιούσε την περιουσία, στις περιπτώσεις πρότασης πριν από τον πλειστηριασμό.
Μπορεί πάντως να μειώνει ή να καταργεί την προκαταβολή έως 15% για δανειολήπτες με ιδιαίτερες οικονομικές ή κοινωνικές δυσκολίες. Η ρύθμιση μπορεί να περιλαμβάνει αναδιαπραγμάτευση ολόκληρου του χρέους, χωρίς αυτό να σημαίνει υποχρεωτικό “κούρεμα”. Αυτές οι δυνατότητες ισχύουν γενικά σε διμερείς ρυθμίσεις.
-Η απευθείας ρύθμιση μπορεί να συνδυαστεί με τον Εξωδικαστικό. Το άρθρο 29 προβλέπει ότι προηγούμενη υπαγωγή στον Εξωδικαστικό δεν αποτελεί λόγο απόρριψης μιας νέας διμερούς αίτησης. Αν ο δανειολήπτης προσφύγει στον Εξωδικαστικό ενώ διαπραγματεύεται με τον servicer, οι προθεσμίες της διμερούς διαδικασίας παγώνουν. Εάν ο Εξωδικαστικός αποτύχει, μπορεί να συνεχιστεί η διμερής διαπραγμάτευση από εκεί που σταμάτησε, εφόσον ο δανειολήπτης ή ο πιστωτής υποβάλει το σχετικό αίτημα μέσα σε 30 ημέρες.
-Ο δανειολήπτης μπορεί να χρησιμοποιήσει τη συγκεκριμένη διαδικασία μία φορά για τα ίδια δάνεια, ενώ ο πιστωτής μπορεί να την επαναλάβει. Η διαπραγμάτευση θα διεξάγεται μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, που θα καταγράφει προτάσεις, αντιπροτάσεις και απορρίψεις. Όταν ο servicer δεν απαντήσει εμπρόθεσμα, η πλατφόρμα θα ενημερώνει αυτομάτως την Τράπεζα της Ελλάδος, χωρίς να χρειάζεται καταγγελία του δανειολήπτη. Για τις διαφορές προβλέπεται επίσης διαμεσολάβηση από τον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή.
Αποσύρεται το άρθρο 23 -πρόστιμα 5 εκατ. ευρώ
Αποσύρεται το επίμαχο άρθρο 23, το οποίο προέβλεπε ότι, αν κάποιος καθυστερούσε ποσό μεγαλύτερο από τρεις δόσεις υπογεγραμμένης απευθείας ρύθμισης, ο πιστωτής μπορούσε να καταγγείλει τη συμφωνία και να ξεκινήσει αναγκαστική εκτέλεση με βάση την ίδια τη σύμβαση, χωρίς προηγούμενη διαταγή πληρωμής.
Το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers δεκαπλασιάζεται σε 5 εκατ. ευρώ. Η αλλαγή αφορά τις κυρώσεις του άρθρου 27 του ν. 5072/2023 για παραβιάσεις δικαιωμάτων δανειοληπτών, ανεπαρκή χειρισμό παραπόνων, παραβάσεις προσωπικών δεδομένων, ελλείψεις εσωτερικού ελέγχου, παράνομες αναθέσεις δραστηριοτήτων και παραλείψεις ενημέρωσης των εποπτικών αρχών.
Ξεχωριστά, το σχέδιο νόμου προβλέπει πρόστιμα 50.000–500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη για παράνομες εισπρακτικές ενέργειες σε όσους τηρούν τη ρύθμισή τους ή δεν μπόρεσαν να πληρώσουν επειδή δεν έλαβαν τα απαραίτητα στοιχεία από τον πιστωτή.
Πηγή: capital.gr
