Σοβαρή οπισθοδρόμηση στα δημοκρατικά πρότυπα, ραγδαία αύξηση των τουρκικών παραβιάσεων στο Αιγαίο, αλλά και πλήρης εμμονή της Άγκυρας στην αντιπαραγωγική «λύση δύο κρατών» στην Κύπρο αποτελούν τους κεντρικούς άξονες της ετήσιας έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.
Η έκθεση του 2026 αποτυπώνει ανάγλυφα ένα βαθύ χάσμα: από τη μία πλευρά, η Άγκυρα αναγνωρίζεται ως ένας ισχυρός οικονομικός και γεωπολιτικός εταίρος της Ευρώπης, όμως από την άλλη, η συστηματική διολίσθηση του κράτος δικαίου και η αναζωπύρωση της έντασης στο Αιγαίο απομακρύνουν οριστικά την προοπτική της ευρωπαϊκής της ενσωμάτωσης.
Στο κρίσιμο μέτωπο των ελληνοτουρκικών σχέσεων και της Ανατολικής Μεσογείου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει μια διφορούμενη εικόνα. Στα θετικά στοιχεία πιστώνεται το γεγονός ότι η Τουρκία απείχε από παράνομες ή μη εξουσιοδοτημένες δραστηριότητες γεώτρησης στην περιοχή. Ωστόσο, η έκθεση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι οι πτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά έχουν ξαναρχίσει, ενώ οι παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων σημείωσαν σημαντική αύξηση κατά την περίοδο αναφοράς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Προεδρικό Διάταγμα της 15ης Αυγούστου 2026, με το οποίο η Άγκυρα ανακήρυξε μονομερώς δύο θαλάσσια πάρκα στο βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται προκλητικά πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα, μέσα στην ανοιχτή θάλασσα. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή έκθεση στρέφει τα βέλη της κατά του παράνομου Τουρκολιβυκού Μνημονίου, επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση της ΕΕ ότι η συγκεκριμένη συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τη διεθνή κοινότητα.
Στο Κυπριακό, η ΕΕ καταδικάζει απερίφραστα τη συνεχιζόμενη άρνηση αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εμμονή της Τουρκίας σε μια λύση δύο κρατών, η οποία έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η αντίδραση της Άγκυρας υπήρξε άμεση, επιθετική και απορριπτική. Σε μια σκληρή ανακοίνωση, το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε την Ευρωπαϊκή Ένωση για «προκατειλημμένη στάση που στερείται δικαιοσύνης». Η τουρκική διπλωματία απέρριψε συλλήβδην τις επικρίσεις για το κράτος δικαίου ως «ανυπόστατες», κάνοντας λόγο για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» ορισμένων Ευρωπαίων αξιωματούχων.
Όσον αφορά τα ελληνοτουρκικά, η Άγκυρα υποστήριξε ότι η ΕΕ «υιοθετεί τυφλά τις μαξιμαλιστικές και αποκομμένες από την πραγματικότητα θέσεις της Ελλάδας και της ελληνοκυπριακής πλευράς», αγνοώντας τα νόμιμα δικαιώματα της Τουρκίας και του ψευδοκράτους.
Το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών διαμήνυσε μάλιστα με νόημα ότι η ΕΕ δεν μπορεί να έχει καμία συμβολή στην επίλυση του Κυπριακού όσο συντάσσεται με τη Λευκωσία. Απαντώντας ειδικά στο ζήτημα του Τουρκολιβυκού Μνημονίου, η Άγκυρα σήκωσε τους τόνους, ξεκαθαρίζοντας ότι οι αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αντιβαίνουν πλήρως στις αρχές της δικαιοσύνης και ότι οι αναφορές της έκθεσης για τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης είναι «νομικά άκυρες και δεν έχουν καμία απολύτως ισχύ».
Το μόνο σημείο στο οποίο οι δύο πλευρές φάνηκαν να συγκλίνουν είναι το πεδίο της οικονομίας και της στρατηγικής συνεργασίας. Η Άγκυρα εξέφρασε την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η έκθεση αναγνωρίζει την Τουρκία ως μια «προχωρημένη και καλά λειτουργούσα οικονομία αγοράς», ικανή να αντέξει τις ανταγωνιστικές πιέσεις εντός της Ένωσης.
Εκμεταλλευόμενη αυτά τα θετικά στοιχεία, η τουρκική πλευρά έσπευσε να επαναφέρει στο τραπέζι τη «νόμιμη προσδοκία της» για την άμεση επικαιροποίηση της Τελωνειακής Ένωσης, καλώντας την ΕΕ να επιδείξει «στρατηγική βούληση» και να μετατρέψει τον διάλογο σε συγκεκριμένες αποφάσεις που θα ενισχύσουν την ενταξιακή της πορεία.
Πηγή: tanea.gr
