Οι Ισραηλινοί προσέρχονται σήμερα στις κάλπες στην, κατά κοινή ομολογία, κρισιμότερη εκλογική αναμέτρηση στα χρονικά. Καθώς το αποτέλεσμα παραμένει απρόβλεπτο, όλα τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά, με μοναδική «βεβαιότητα» την αδυναμία είτε του κυβερνητικού είτε του αντιπολιτευτικού στρατοπέδου να φτάσουν τις 61 από τις 120 έδρες ή ακόμα και να σχηματίσουν κυβέρνηση μειοψηφίας.
Το αποτέλεσμα επηρεάζεται από αστάθμητους παράγοντες – από το μισό εκατομμύριο των νέων ψηφοφόρων, το 8,2% του εκλογικού σώματος, αλλά και τις 70.000 των Ισραηλινών του εξωτερικού.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παλεύει για την πολιτική του – και όχι μόνο, ένεκα των δικαστικών του περιπετειών – επιβίωση. Ο Γκάντι Άιζενκοτ υπολείπεται το χαρακτηριστικό του statesman, ούτε τα αγγλικά του είναι καλά αλλά αντιτείνει ότι είναι τίμιος και ευθύς, όπως ονομάζεται το κόμμα του.
Νετανιάχου: Οσοι δεν είναι μαζί του, είναι εναντίον του
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει επιβιώσει από εκλογικές ήττες, αποστασίες, καταρρεύσεις κυβερνήσεων και αμέτρητες πολιτικές νεκρολογίες γραμμένες από αντιπάλους. Στα 77 του, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ παραμένει ο άξονας της πολιτικής σκηνής: όλοι είναι είτε μαζί του είτε εναντίον του. Η αντοχή του είναι το προσόν του. Για τους αντιπάλους του; Το βασικό πρόβλημα της χώρας.
REUTERS/Kevin Coombs/File Photo
Καταδρομέας της επίλεκτης Σαγιέρετ Ματκάλ, απόφοιτος του ΜΙΤ και πρώην πρεσβευτής στον ΟΗΕ, έφερε στην ισραηλινή πολιτική την τηλεοπτική άνεση που απέκτησε ζώντας αθροιστικά 18 χρόνια στις ΗΠΑ, από την παιδική του ηλικία. Κέρδισε την πρωθυπουργία το 1996. Επέστρεψε το 2009, κυβέρνησε έως το 2021 και επανήλθε το 2022. Το Λικούντ ταυτίστηκε σταδιακά με τον αρχηγό του.
Διαβάζει τους συσχετισμούς, κινητοποιεί έναν εξαιρετικά πιστό, αν και σαφέστατα φθαρμένο, πυρήνα ψηφοφόρων και μετατρέπει τις επιθέσεις εναντίον του σε επιχείρημα συσπείρωσης απέναντι στο κατεστημένο που καταγγέλλει: την άλλη πλευρά και τη Δικαιοσύνη.
Ως υπουργός Οικονομικών προώθησε μεταρρυθμίσεις που συνέβαλαν στην ανάπτυξη, με περικοπές κοινωνικών παροχών που προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις. Ως πρωθυπουργός συνέδεσε το όνομά του με τις Συμφωνίες του Αβραάμ και το άνοιγμα προς αραβικά κράτη. Η επιμονή του απέναντι στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και η σχέση με τον Ντόναλντ Τραμπ παραμένουν πολιτικά του όπλα.
Οι κατηγορίες
Το βαρύτερο ρήγμα στην εικόνα του έχει ημερομηνία: 7η Οκτωβρίου 2023. Ο ηγέτης που οικοδόμησε την καριέρα του στην υπόσχεση της ασφάλειας κυβερνούσε όταν οι τρομοκράτες διέπραξαν τη σφαγή. Οι υποστηρικτές του προβάλλουν τα μετέπειτα πλήγματα κατά της Χαμάς. Οι επικριτές αντιτείνουν ότι οι επιτυχίες δεν διαγράφουν την αποτυχία, επικαλούμενοι τις αποκαλύψεις ότι αγνόησε προειδοποιήσεις.
Παράλληλα, η πρωθυπουργία συνυπάρχει με το εδώλιο. Δικάζεται για απάτη και παραβίαση εμπιστοσύνης σε τρεις υποθέσεις και για δωροληψία στη μία. Το κατηγορητήριο περιλαμβάνει πολυτελή δώρα, πούρα και σαμπάνιες, καθώς και φερόμενες συναλλαγές για ευνοϊκή δημοσιογραφική κάλυψη.
Αρνείται τις κατηγορίες και καταγγέλλει πολιτική δίωξη. Αντιμετωπίζει επίσης ένταλμα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα, τα οποία απορρίπτει.
Η σύγκρουση για τη Δικαιοσύνη και η εξάρτησή του από υπερορθόδοξους και ακροδεξιούς εταίρους βάθυναν την πόλωση. Η εξαίρεση των υπερορθόδοξων από τη στράτευση συσπείρωσε εναντίον της τους πάντες, πλην των ιδίων. Σε μια κοινωνία εξαντλημένη από επιστρατεύσεις, το 87% απαιτεί την κατάργησή της.
Ο Νετανιάχου γνωρίζει ότι η φθορά δεν ισοδυναμεί με απομάκρυνση. Χρειάζεται αντίπαλος με 61 έδρες που να πείθει ότι μπορεί να κυβερνήσει. Εκεί βρίσκεται το τελευταίο του χαρτί: στην απόσταση ανάμεσα στην επιθυμία να φύγει και στη δυνατότητα των άλλων να κυβερνήσουν. Θα τα καταφέρει και πάλι;
Άιζενκοτ: Ο πρώτος μιζραχίτης πρωθυπουργός;
Ο Γκάντι Αϊζενκοτ γνωρίζει τον πόλεμο από δύο θέσεις που κανείς δεν θα ήθελε να συνδυάσει: του στρατηγού που στέλνει στρατιώτες στη μάχη και του πατέρα που θάβει τον γιο του στην ίδια μάχη. Τον Δεκέμβριο του 2023, ο 25χρονος Γκαλ σκοτώθηκε στη Γάζα, ενώ ο πατέρας του βρισκόταν στο πολεμικό συμβούλιο. Αυτή η απώλεια συνοδεύει κάθε δημόσια εμφάνισή του, χωρίς να χρειάζεται να αναφερθεί.
REUTERS/Amir Cohen
Στα 66 του, γιος μαροκινών μεταναστών, διεκδικεί την πρωθυπουργία με χαμηλούς τόνους και το κύρος μιας στρατιωτικής διαδρομής τεσσάρων δεκαετιών. Ξεκίνησε από την ταξιαρχία Γκολάνι, ανέλαβε τη Βόρεια Διοίκηση και έφθασε στην ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων, από το 2015 έως το 2019. Επί των ημερών του πραγματοποιήθηκε η επιχείρηση αποκάλυψης και καταστροφής των διασυνοριακών σηράγγων της Χεζμπολάχ.
Εάν κυβερνήσει, θα γίνει ο πρώτος πρωθυπουργός μιζραχίτικης καταγωγής, εκπροσωπώντας στην κορυφή της εξουσίας τους Εβραίους της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, παραδοσιακά σημαντική δεξαμενή ψηφοφόρων του Λικούντ.
Η δημόσια πραότητά του συνυπάρχει με σκληρές στρατιωτικές θέσεις. Το όνομά του συνδέθηκε με το Δόγμα Νταχίγια: τη χρήση συντριπτικής ισχύος εναντίον περιοχών από τις οποίες εκδηλώνονται επιθέσεις, με εκτεταμένες καταστροφές που αποσκοπούν στην αποτροπή. Οι επικριτές του δόγματος θέτουν στο επίκεντρο το κόστος για αμάχους και υποδομές.
Η πολιτική του πρόταση
Στην πολιτική μπήκε το 2022, δίπλα στον Μπένι Γκαντς. Μετά την 7η Οκτωβρίου προσχώρησε στην κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης, ως υπουργός και παρατηρητής στο στενό πολεμικό συμβούλιο. Αποχώρησε τον Ιούνιο του 2024, καταγγέλλοντας έλλειψη στρατηγικών αποφάσεων. Το 2025 χώρισε και από τον Γκαντς, ιδρύοντας το Γιασάρ, όνομα που σημαίνει «ευθύς».
Η πολιτική του πρόταση στηρίζεται στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης: διερεύνηση της καταστροφής της 7ης Οκτωβρίου, δικαιότερη κατανομή του στρατιωτικού βάρους, περιορισμό της επιρροής των ακραίων εταίρων του Νετανιάχου. Στην ασφάλεια παραμένει γεράκι. Ζητά εξουδετέρωση της στρατιωτικής ισχύος της Χαμάς, αποκλείει παλαιστινιακό κράτος και επιμένει ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Το στρατιωτικό βιογραφικό του προσφέρει αξιοπιστία, αλλά ανοίγει και παλιούς λογαριασμούς. Οι αντίπαλοί του υπενθυμίζουν ότι ως αρχηγός υποστήριζε την αντίληψη πως η Χαμάς μπορούσε να ανακοπεί και να περιοριστεί. Ο ίδιος ζητά έρευνα που θα καλύπτει και τα χρόνια της δικής του θητείας. Η πολιτική εμπειρία του, πάντως, παραμένει πολύ μικρή απέναντι στην εξειδίκευση του Νετανιάχου στους ελιγμούς.
Η δυσκολότερη δοκιμασία μπορεί να έρθει μετά την κάλπη. Ακόμη και πρώτος, θα χρειαστεί εταίρους, συμβιβασμούς και αριθμούς που σήμερα δεν διαθέτει εξασφαλισμένους. Αφού και εάν γεφυρώσει τα «όχι» των εταίρων, θα πρέπει ακόμη να αποδείξει ότι μπορεί να κυβερνήσει σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Κάτι που οι αντίπαλοί του θα χρησιμοποιούν συνεχώς για να τον αμφισβητούν.
Πηγή: tanea.gr
