Μόλις ένας χρόνος πέρασε από την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις στις δύο μεγαλύτερες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες. Αφορμή ήταν η διαπίστωσή του ότι οι διαπραγματεύσεις με τον Βλαντιμίρ Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία «δεν οδηγούν πουθενά».
Η συνάντηση στην Αλάσκα δεν είχε αποφέρει αποτελέσματα. Η σύνοδος κορυφής στη Βουδαπέστη ναυάγησε. Και ο Αμερικανός πρόεδρος έφτασε στο συμπέρασμα ότι πιθανόν ο Βλαντιμίρ Πούτιν τον χειραγωγούσε.
Η στρατηγική Πούτιν
Τώρα όμως, σύμφωνα με τους New York Times, βρισκόμαστε στη θέση να διαπιστώσουμε ότι η στρατηγική του προέδρου της Ρωσίας ήταν μακρόπνοη και έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν βρίσκεται πολύ κοντά στον στόχο για εξομάλυνση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον. Και δεν χρειάστηκε να κάνει κανένα συμβιβασμό όσον αφορά την Ουκρανία.
Βλαντιμίρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ στην Αλάσκα / REUTERS/Kevin Lamarque/File Photo
Ο Ντόναλντ Τραμπ, αφήνοντας στην άκρη την αμερικανική εξωτερική πολιτική πολλών χρόνων, χαλαρώνει την οικονομική πίεση προς τη Μόσχα. Και εξαπολύει διαρκώς επιθέσεις κατά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Παρά το γεγονός ότι η Ουκρανία είναι σύμμαχος με τις ΗΠΑ και όχι η Ρωσία.
Όταν ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα προμηθεύονταν ρωσικό ντίζελ, δεν πήρε κανένα αντάλλαγμα από τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Επιπλέον, πίεσε περαιτέρω την Ουκρανία να σταματήσει τα πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων, ίσως το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί που κράτα το Κίεβο. Και στη συνέχεια ανέστειλε τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, που ο ίδιος είχε μόλις επικυρώσει νομοθετικά. Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, «η Ρωσία, ειλικρινά, έχει φερθεί σωστά στο ζήτημα της Ουκρανίας».
Ασφαλώς, η συμφωνία για το ντίζελ αποτελεί, εν μέρει, πολιτικό υπολογισμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να μειώσει τις τιμές των καυσίμων για να κατευνάσει τους Αμερικανούς εν όψει ενδιάμεσων εκλογών.
Αλλά η συμπάθειά του προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν είναι αναμφισβήτητη. Και ο Ρώσος ηγέτης την καλλιεργεί συστηματικά, παρ’ όλο που δεν κάνει τη χάρη στον Ντόναλντ Τραμπ να τελειώσει τον πόλεμο.
Άλλο ο πόλεμος, άλλο οι δουλειές για τον Πούτιν
Όπως επισημαίνουν οι New York Times, από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στην προεδρία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επιδιώκει να διαχωρίσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία από πιθανές επιχειρηματικές συμφωνίες και στενότερους διπλωματικούς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Και ενώ αρχικά η κυβέρνηση Τραμπ τήρησε επιφυλακτική στάση, αποφεύγοντας οικονομικές συμφωνίες με τη Ρωσία, ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει πλέον ότι τέτοιου είδους συμφωνίες θα βοηθήσουν τη Ρωσία να αντιληφθεί τα οφέλη της ειρήνης.
Από τη συνάντηση Πούτιν-Γουίτκοφ στην Αγία Πετρούπολη / Sputnik/Gavriil Grigorov/Pool via REUTERS
Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε τι ο πρόεδρος Πούτιν, κατά τη συνάντησή του με τον ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, συμφώνησε στη διεξαγωγή συνομιλιών με την Ουκρανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον επόμενο μήνα. Ωστόσο, σε αυτές θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι σχετικά χαμηλού επιπέδου, ενώ Ρώσος αξιωματούχος υποβάθμισε την προθυμία του Κρεμλίνου να συνάψει μια συνολική συμφωνία στην παρούσα φάση.
Η Μόσχα πλέον επιδιώκει να επιβληθεί στη διεθνή κοινότητα ως παγκόσμια δύναμη, ισότιμη με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Και προωθεί τη διεξαγωγή τριμερούς συνόδου κορυφής μεταξύ των τριών πλευρών τον Νοέμβριο.
Εμπρός για νέες οικονομικές συμφωνίες
Σύμφωνα με τη φίλα προσκείμενη στο Κρεμλίνο δημοσιογράφο, Μαρία Αχμέντοβα, «η νίκη έχει ήδη επιτευχθεί». Και «δεν πρόκειται απλώς για το 20 με 25% του εδάφους που έχουμε απελευθερώσει» στην Ουκρανία. «Αφορά επίσης το πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αλληλεπιδρούν πλέον με τη Ρωσία».
Ο Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε στην Αγία Πετρούπολη ότι η συμφωνία για το ντίζελ αποτελεί «ένα ακόμη παράδειγμα του τι μπορούμε να επιτύχουμε συνεργαζόμενοι». Και ο Βλαντιμίρ Πούτιν πρότεινε μια συμφωνία που αφορά τα ρωσικά λιπάσματα.
Ενώ διαφαίνονται και άλλες πιθανές συμφωνίες. Όπως ανέφεραν οι New York Times, έχουν ήδη συζητήσει την πώληση των διεθνών περιουσιακών στοιχείων του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού Lukoil σε ομάδα επενδυτών, στην οποία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση. Επίσης, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές πρότειναν την ιδέα να επαναλάβει η Ευρώπη τις αγορές μεγάλων ποσοτήτων ρωσικού φυσικού αερίου, το οποίο θα μεταφέρεται μέσω αγωγών που διέρχονται από την Ουκρανία.
Μετά τη συνάντηση στην Αγία Πετρούπολη, ο οικονομικός απεσταλμένος του Βλαντιμίρ Πούτιν, Κιρίλ Ντμιτρίεφ, δήλωσε ότι είναι «βέβαιο» πως η ρωσοαμερικανική οικονομική συνεργασία «θα ενισχυθεί». Όπως είπε, ο Ρώσος πρόεδρος συζήτησε με τον Στιβ Γουίτκοφ συμφωνίες για «διάφορα έργα, όπως κέντρα δεδομένων, καθώς και για πολλά εγχειρήματα στον τομέα της ενέργειας και της ενεργειακής συνεργασίας».
Τραμπ και Πούτιν στο Ελσίνκι το 2018 / REUTERS/Kevin Lamarque/File Photo
Η απελευθέρωση Χάμπαρντ
Φαίνεται ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει εναρμονιστεί με το στυλ προσωπικής διπλωματίας του Ντόναλντ Τραμπ. Και παρουσιάζει ενέργειες που ωφελούν τη Ρωσία —όπως η πώληση ντίζελ στις ΗΠΑ— ως εξυπηρετήσεις προς τον Αμερικανό ηγέτη. Κάτι αντίστοιχο έγινε με την απελευθέρωση του 74χρονου Στίβεν Τζέιμς Χάμπαρντ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η απελευθέρωση του Αμερικανού εκπαιδευτικού από το Μίσιγκαν ήταν ένδειξη της μεγάλης εκτίμησης που τρέφει ο Ρώσος πρόεδρος προς το πρόσωπό του. Και τόνισε ότι δεν υπήρξε κανένα αντάλλαγμα.
Αργότερα πάντως, είπε στους δημοσιογράφους ότι η Ρωσία δεν θα είχε αφήσει τον Στίβεν Χάμπαρντ να φύγει, εάν οι κυρώσεις παρέμεναν σε ισχύ. Σύμφωνα με αναλυτές, το έδαφος είχε προετοιμαστεί επίσης μέσω της συμφωνίας για το ντίζελ και της προοπτικής για άλλες επιχειρηματικές συμφωνίες.
Εξουδετερώνοντας την αμερικανική βοήθεια στην Ουκρανία
Σύμφωνα με τον Αλεξάντερ Γκαμπούεφ, διευθυντή του Carnegie Russia Eurasia στο Βερολίνο, «αΑκόμη και αυτός ο μικρός βαθμός εξομάλυνσης βοήθησε τον Πούτιν να εξουδετερώσει ουσιαστικά τον Τραμπ και τις ΗΠΑ ως πιθανούς υποστηρικτές ή αρωγούς της Ουκρανίας».
Άλλοι αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμφωνία για το ντίζελ ενίσχυσε το επιχείρημα της Μόσχας ότι οι δυτικές χώρες που επέβαλαν κυρώσεις στη Ρωσία θα υπέφεραν χωρίς τη φθηνή ρωσική ενέργεια και τους λοιπούς επιχειρηματικούς δεσμούς. Και πως ο Βλαντιμίρ Πούτιν επιδίωξε να έρθει σε επαφή με την Ουάσιγκτον για να αποδείξει ότι η Ρωσία διαθέτει τέτοιο ειδικό βάρος που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Ενώ η Χάνα Νότε, συγγραφέας του βιβλίου «We Shall Outlast Them» («Θα αντέξουμε περισσότερο από αυτούς»), το οποίο πραγματεύεται την εξωτερική πολιτική της Ρωσίας κατά τη διάρκεια του πολέμου, σημειώνει: «Η Ρωσία προσπάθησε καθ’ όλη τη διάρκεια του περασμένου έτους να εδραιώσει την ιδέα ότι είναι δυνατή η διμερής συνεργασία με τις ΗΠΑ, χωρίς απαραίτητα να επιλυθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία».
«Δεν επρόκειτο μόνο για τις οικονομικές συμφωνίες. Ήθελαν επίσης να συζητήσουν για τη Μέση Ανατολή, την Αρκτική και τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων», πρόσθεσε. Διότι, στόχος της Ρωσίας ήταν να προωθήσει «τη λογική ότι μπορείς να διαχωρίσεις τις πτυχές της σχέσης με τις ΗΠΑ. Και να συνεργάζεσαι σε ορισμένους τομείς, ακόμη και ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος».
Σύμφωνα με τη Χάνα Νότε, η προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να προσφέρει κίνητρα για τον τερματισμό του πολέμου είναι πιθανό να αποτύχει.
Η παγίδα Τραμπ
Από την πλευρά του, ο Σαμ Τσάραπ, αναλυτής για θέματα Ρωσίας στην RAND Corporation, καθώς και άλλοι αναλυτές, επισήμαναν μια ειρωνεία στη ρωσική προσέγγιση προς την Ουάσιγκτον. Το γεγονός ότι ενδέχεται να μην αποτελεί πλέον τη «μαγική λύση» για τον τερματισμό του πολέμου με τους όρους της Μόσχας. Η Ευρώπη έχει αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στην παροχή οικονομικής και πολιτικής στήριξης προς το Κίεβο, ενώ οι σχέσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν με πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες έχουν διαρραγεί πλήρως.
Ο Τζέρεμι Σαπίρο, διευθυντής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, εξηγεί γιατί: «Το να κερδίσεις τους Αμερικανούς δεν αποτελεί πλέον το έπαθλο που ήταν κάποτε. Πριν από δύο χρόνια, αυτό ήταν το παν. Τώρα, αποτελεί ένα πολύ μικρότερο κομμάτι».
Επιπλέον, ο Τζέρεμι Σαπίρο επισημαίνει ότι το Κρεμλίνο γνωρίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να αλλάξει ξανά στάση μετά τις ενδιάμεσες εκλογές. Οι Ρώσοι ιθύνοντες, ανέφερε, θεωρούν τον Αμερικανό πρόεδρο «πολύ ασυνεπή» και αισθάνονται ελάχιστη σιγουριά όσον αφορά την προσέγγισή του απέναντι στη Ρωσία.
Πηγή: in.gr
