Του Δημήτρη Γκάτσιου
Μπαράζ εξελίξεων στην, έτσι κι αλλιώς, εύθραυστη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου φέρνουν τα… μαζικά απόνερα της απόφασης που έλαβε η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ξεπερνώντας το αρχικό… μούδιασμα, τις κατά κύματα επιθέσεις της αντιπολίτευσης, αλλά και τις… εσωτερικές αιχμές (μέσω δηλώσεων βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας που μίλησαν ευθέως για πολιτική ήττα), η ελληνική διπλωματία πέρασε στην όχθη της αντεπίθεσης, ενεργοποιώντας ολόκληρο το φάσμα των συμμαχιών της. Είτε στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε στο επίπεδο των διεθνών οργανισμών, η Αθήνα ενημερώνει άπασες τις πλευρές για το ανυπόστατο της κίνησης Λιβύης – Τουρκίας, η οποία, όπως επισημαίνουν παρατηρητές, δεν έχει καμία σχέση με τη γεωγραφική, αλλά και νομική πραγματικότητα στην ευρύτερη γειτονιά μας. “Θα πράξουμε τα πάντα, προκειμένου να προασπίσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα”, είναι το σήμα που εκπέμπουν, μέσω του “Κ”, διπλωματικές πηγές στον απόηχο μιας ενέργειας που ήταν δεδομένο πως δεν θα έμενε αναπάντητη.
Κινήσεις
Μια αναφορά κυβερνητικού στελέχους στο “Κ” νωρίς το πρωί της Τετάρτης, σύμφωνα με την οποία οι όποιες αποφάσεις απέναντι στον παράνομο χαρακτήρα του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν θα λαμβάνονταν “υπό την πίεση της στιγμής“, έκρυβε τελικά πίσω της ένα ντόμινο στρατηγικών αποφάσεων.
Μετά τις τηλεφωνικές επικοινωνίες του Γιώργου Γεραπετρίτη με ομολόγους του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με υπουργούς Εξωτερικών συμμαχικών χωρών και με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η ελληνική πρωτεύουσα ξεκίνησε να τοποθετεί κομμάτια στο παζλ των απαντήσεων απέναντι στην προκλητικότητα των δύο γειτόνων. Η κυβέρνηση, διά του Κυριάκου Μητσοτάκη, προετοιμάζεται να φέρει το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής των “27” ηγετών στο Δουβλίνο, την ίδια στιγμή που οι Βρυξέλλες έσπευσαν να δηλώσουν την ξεκάθαρη υποστήριξή τους στα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας. Θα έχουν προηγηθεί, ωστόσο, έτερα… μετερίζια. Ο πρωθυπουργός, που θα βρεθεί την ερχόμενη εβδομάδα για δεύτερη φορά μέσα σε περίπου έναν μήνα στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να προεδρεύσει στην ανοιχτή συζήτηση υψηλού επιπέδου, με θέμα “Θαλάσσια Ασφάλεια και Αναδυόμενες Τεχνολογίες” (η παρουσία του έχει ως πυροδότη την ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών) θα έχει, σύμφωνα με πληροφορίες, την ευκαιρία για επαφές με ηγέτες και αξιωματούχους. Σε αυτές θα παράσχει ενημέρωση για τα… απόνερα του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενώ στο ίδιο μοτίβο θα κινηθούν τα… ραντεβού του Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος θα βρίσκεται επίσης στην αμερικανική μεγαλούπολη. “Επιδιώκουμε την πλήρη υποστήριξη στις έτσι κι αλλιώς βασισμένες στο διεθνές δίκαιο θέσεις μας”, επισημαίνει στο “Κ” κυβερνητικό στέλεχος.
Έτερα μονοπάτια
Σημείο αναφοράς στο… ημερολόγιο του υπουργού Εξωτερικών θα αποτελέσει η συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Το τετ α τετ, αρχικά προγραμματισμένο στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αλλάζει πίστα, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να ενημερώνει τον κ. Γκουτέρες για τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, προτάσσοντας τις πάγιες θέσεις της Αθήνας. Το… έδαφος για το ραντεβού Γεραπετρίτη – Γκουτέρες έχει προλειάνει η ελληνική επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Σε αυτήν επισημαίνεται ότι το ψευδεπίγραφο τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν δύναται να παραγάγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών. Σε παράλληλο χρόνο, η Αθήνα οριοθετεί τον επόμενο κύκλο της αντίδρασής της. Όπως κατέδειξαν τοποθετήσεις κυβερνητικών στελεχών, η Ελλάδα θα θέσει θέμα συνεπειών τόσο για τη Λιβύη όσο και για την Τουρκία ενώπιον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. “Περνάει μέσα από την Ελλάδα οποιοδήποτε χρηματοδοτικό εργαλείο από τον ΟΗΕ για τη Λιβύη. Όπως και ο δρόμος της Τουρκίας προς την Ευρώπη περνάει μέσα από την Ελλάδα. Όσο προχωράνε σε τέτοιες ανυπόστατες και χωρίς αποτύπωμα κινήσεις, όλα αυτά συνεκτιμώνται για τη στάση, τη θέση και την αντίδραση της Ελλάδας”, σχολιάζει, για παράδειγμα, ο Παύλος Μαρινάκης.
Συμμαχίες και ΑΟΖ
Τη δική της προστιθέμενη αξία στις ελληνικές επιδιώξεις και κινήσεις παράγουν τα κοινά μέτωπα της Ελλάδας με την Αίγυπτο και με το Ισραήλ. Ουσιαστικά, η κύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν έφερε μόνο τη μαζική καταδίκη από γείτονες, συμμάχους και εταίρους, αλλά άνοιξε τον δρόμο, προκειμένου το Κάιρο να σπάσει ένα… φράγμα ετών και να ξεκινήσει και πάλι συνομιλίες με τη χώρα μας για την επέκταση της μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ελλάδα. Γιώργος Γεραπετρίτης και Μπαντρ Αμπντελάτι ανακοίνωσαν την απόφαση να συνεχιστούν οι συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, στη βάση του Δικαίου της Θάλασσας, με την όλη συζήτηση να ξεκινάει από εκεί όπου σταμάτησε η συμφωνία Αθήνας – Καΐρου το 2020. Ανατολικά, δηλαδή, του 28ου μεσημβρινού, ο οποίος τέμνει στη μέση τη Ρόδο και πιο ανατολικά βρίσκεται το Καστελόριζο.
Για το σημαντικό της ιστορίας, Ελλάδα και Αίγυπτος, μέσω της συμφωνίας του 2020 για μερική οριοθέτηση ΑΟΖ, είχαν δώσει εκείνη την εποχή την πρώτη έμπρακτη απάντηση στο μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης. Το σήμα για επανάληψη των συνομιλιών που θα έχει ως πρώτη γραμμή τη σύσταση τεχνικών επιτροπών θεωρείται (μετά τις τελευταίες εξελίξεις) ακόμα πιο ισχυρό. “Πρόκειται για κίνηση διπλωματικής ουσίας αλλά και υψηλού συμβολισμού. Το γεγονός ότι η Αίγυπτος συνομιλεί με την Ελλάδα για την επέκταση της συμφωνίας μας ανατολικότερα σημαίνει ότι το Κάιρο αναγνωρίζει την ελληνική δικαιοδοσία σε εκείνη τη θαλάσσια περιοχή”, τονίζουν κυβερνητικά στελέχη, ενώ η κίνηση αποκτά περαιτέρω βάθος, καθώς λαμβάνει χώρα σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Τουρκία επιχειρεί να ρίξει… γέφυρες με την Αίγυπτο, προφανώς σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων.
Πηγή: capital.gr
