Του Δημήτρη Γκάτσιου
Όλα της τα…όπλα και τις απαντήσεις απέναντι στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου εξετάζει, τις τελευταίες ώρες, η ελληνική πρωτεύουσα, που έχει επιδοθεί σε ένα μπαράζ ενημέρωσης εταίρων και συμμάχων, οι οποίες έχουν παραγάγει τα πρώτα απτά αποτελέσματα.
Μετά την κοινή ανακοίνωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλας Φον Ντερ Λάιεν και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, οι “27” στέκονται στο σύνολό τους στο πλευρό της Αθήνας, με την αντίδραση των Βρυξελλών να έρχεται μέσω δήλωσης της ύπατης εκπροσώπου για την εξωτερική πολιτική.
“Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της για την κύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του “Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα” του 2019. Η θέση της Ένωσης αναφορικά με το εν λόγω Μνημόνιο είναι σταθερή και σαφής. Όπως διατυπώθηκε στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επιβεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και ανυπόστατο, ενώ δεν δύναται να επιφέρει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο της Ε.Ε. και το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας”, ήταν το μήνυμα που εκπέμπουν και τα 27 κράτη-μέλη, δια της κ. Κάλας.
Επαφές και αντίδραση
Στην Αθήνα, οι συσκέψεις του επικεφαλής της διπλωματίας, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τους επιτελείς του υπουργείου Εξωτερικών, ήταν συνεχείς καθόλη τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας.
Ο κ. Γεραπετρίτης είχε επαφές με ομόλογους του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με υπουργούς Εξωτερικών συμμαχικών χωρών και με Ευρωπαίους αξιωματούχους, ενώ ανάμεσα στα σενάρια αντίδρασης που εξετάζονται βρίσκονται η επιβολή κυρώσεων, καθώς και η διακοπή χρηματοδοτικών εργαλείων προς τη Λιβύη. “Μέσα από την Ελλάδα περνάνε όλα τα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα της Λιβύης, περνάει η ειρηνευτική αποστολή η οποία βρίσκεται στη Λιβύη, μέσα από την Ελλάδα περνάει η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ελλάδα είναι η πόρτα η οποία αυτή τη στιγμή στα διεθνή φόρα ανοίγει την εγκατάσταση για οποιονδήποτε. Άρα, αυτή τη στιγμή εμείς θα κινητοποιήσουμε τους μηχανισμούς μας, θα υπάρξουν ειδικές ενημερώσεις, όπως ήδη έχουν γίνει”, σημείωσε (Mega news) ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας.
Σε ανάλογο μήκος κύματος εξέπεμψε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, στις δικές του δημόσιες παρεμβάσεις. “Περνάει μέσα από την Ελλάδα οποιοδήποτε χρηματοδοτικό εργαλείο από τον ΟΗΕ, από τη Λιβύη, όπως και ο δρόμος της Τουρκίας προς την Ευρώπη, περνάει μέσα από την Ελλάδα. Όσο προχωράνε σε τέτοιες ανυπόστατες και χωρίς αποτύπωμα κινήσεις, όλα αυτά συνεκτιμώνται για τη στάση, τη θέση και την αντίδραση της Ελλάδας”, τόνισε (Alpha radio) ο Παύλος Μαρινάκης. “Θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για την προάσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Οι αποφάσεις δε θα παρθούν υπο την πίεση της στιγμής”, είναι το σήμα που εκπέμπουν διπλωματικές πηγές, ενώ μέσα σε αυτό το σκηνικό τη δική του θέση κατέχει το σενάριο για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα δώδεκα ναυτικά μίλια νότια της Κρήτης.
Η Αθήνα, σε παράλληλο χρόνο, βλέπει άπαντες τους σημαντικούς παίκτες της Ανατολικής Μεσογείου να απορρίπτουν κατηγορηματικά την κύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Σε εκτενή ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου επισημαίνεται πως το μνημόνιο είναι απολύτως άκυρο και στερείται νομικής ισχύος. “Η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου υπενθυμίζει ότι είχε ήδη αντιταχθεί κατηγορηματικά στο εν λόγω Μνημόνιο Κατανόησης και επαναλαμβάνει την απόρριψή του, καθώς και κάθε ενέργειας ή πράξης οποιουδήποτε μέρους που βασίζεται σε αυτό. Στον βαθμό που το Μνημόνιο αυτό αντιβαίνει στα ανακηρυγμένα θαλάσσια σύνορα της Αιγύπτου, η Αίγυπτος διατηρεί το δικαίωμά της να προστατεύσει τα δικαιώματα που της κατοχυρώνει το διεθνές δίκαιο και να αντιμετωπίσει κάθε απόπειρα παραβίασής τους”, σημειώνει το Κάιρο. Έντονη είναι και η αντίδραση του Ισραήλ. “Η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα στενών συμμάχων μας στην περιοχή”, τονίζει και εξαπολύει βολές προς την Άγκυρα, κατηγορώντας τη ότι υπονομεύει την περιφερειακή σταθερότητα.
Πηγή: capital.gr
