Του Τάσου Δασόπουλου
Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης των 35,95 δισ. ευρώ φαίνεται ότι δεν θα σημάνει το τέλος των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων για την Ελλάδα, έστω και αν οι επόμενοι κοινοτικοί πόροι, ύψους 75 δισ. ευρώ, θα έχουν πηγές παραπάνω από μία κοινοτικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην ομιλία του στη ΔΕΘ, έθεσε ως έναν από τους στρατηγικούς στόχους έως το 2031 οι συνολικές επενδύσεις να φτάσουν τα 65 δισ. ευρώ (ποσό που υπερβαίνει το 20% του ΑΕΠ), ώστε να κλείσουμε το κενό που μας χωρίζει από τον μέσο ευρωπαϊκό χώρο. Όπως όμως είναι γνωστό, η αύξηση των επενδύσεων δεν είναι ούτε αυτόματη ούτε άσχετη με την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει ότι ένα περιβάλλον υψηλών επενδύσεων απαιτείται να ακολουθείται και από έντονη πολιτική επενδύσεων του ελληνικού Δημοσίου.
Με την ολοκλήρωση των επενδύσεων του ΤΑΑ, υπήρξαν απαισιόδοξες προβλέψεις ότι η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να συνεχίσει με τον ίδιο ρυθμό να αυξάνει τις επενδύσεις της ώστε να φτάσει τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Στην κατεύθυνση αυτή, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει ενισχύσει δύο φορές το εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (με 500 εκατ. ευρώ τον χρόνο το 2025 και με 1 δισ. ευρώ τον χρόνο το 2026) για τη συνέχιση της πορείας από το 2027 και μετά, ενώ παράλληλα αξιοποίησε και συνεχίζει να αξιοποιεί παλιές και νέες επενδυτικές πρωτοβουλίες.
Παλιές και νέες πηγές κοινοτικών πόρων
Σήμερα, ο καθ’ ύλην αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης, μιλά για έναν “κουμπαρά” νέων πόρων συνολικού ύψους 100 δισ. ευρώ, από τους οποίους τα 75 δισ. ευρώ είναι κοινοτικά χρήματα και τα 23 δισ. ευρώ εθνικά, που αναλύονται ως εξής:
1. Η συνέχιση του ΕΣΠΑ 2021-2027, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη. Μέχρι στιγμής έχουν απορροφηθεί κοινοτικοί πόροι ύψους 7 δισ. ευρώ. Απομένουν, συνεπώς, περίπου 19 δισεκατομμύρια ευρώ προς επένδυση έως το 2029, επαναπροσανατολισμένα στις προτεραιότητες της ενδιάμεσης αναθεώρησης: ανταγωνιστικότητα, αμυντική-βιομηχανική ικανότητα, ανθεκτικότητα των υδάτων, στέγαση και ενέργεια.
2. Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, για το οποίο η Ε.Ε. ενέκρινε χρηματοδότηση ύψους 4,8 δισ. ευρώ: Ένα ποσό πάνω από 5 δισεκατομμύρια ευρώ (αν προσθέσει κανείς και τον ΦΠΑ) για την Ελλάδα, για την προστασία των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων κατά την πράσινη μετάβαση και τις πράσινες μεταφορές.
3. Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων: Περίπου 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ για αποθήκευση, δίκτυα και διασυνδέσεις, μαζί με 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ για τα νησιά. Έτσι, μειώνουμε δομικά το ενεργειακό κόστος. Η Ελλάδα είναι ήδη καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας· στόχος μας είναι να γίνουμε ο ενεργειακός κόμβος της περιοχής.
4. Το ενισχυμένο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης: Έχουμε διαθέσει 23 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2026-2030, υπερδιπλάσια σε σχέση με την περίοδο 2021-2025. Τα χρήματα αυτά δίνονται για να ολοκληρωθούν έργα εθνικής σημασίας, τα οποία δεν είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από κοινοτικές πρωτοβουλίες.
5. Τελευταίο, αλλά όχι έσχατο, έρχεται το Νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο Ε.Ε. (2028-2034): Η συζήτηση για τον νέο κοινοτικό Προϋπολογισμό 2028-2034 ξεκίνησε την Πέμπτη (όχι με τους καλύτερους οιωνούς) στις Βρυξέλλες και κατέληξε χωρίς συμφωνία για τις γενικές κατευθύνσεις. Με πίεση της Γαλλίας, η οποία δεν θέλει να απέχει από το τραπέζι των αποφάσεων, λόγω προεκλογικής περιόδου, το θέμα του νέου κοινοτικού Προϋπολογισμού θα συζητηθεί ξανά τον Νοέμβριο, με –αμφίβολη– προοπτική να φτάσει σε συμφωνία πριν από το τέλος του 2026. Αξίζει να σημειωθεί ότι, με βάση την αρχική κατανομή κονδυλίων που είχε προτείνει η Κομισιόν, η Ελλάδα διεκδικεί περίπου 49,5 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 26 δισ. ευρώ θα είναι το επόμενο ΕΣΠΑ και περίπου 23,5 δισ. ευρώ οι συνολικές αγροτικές επιδοτήσεις της περιόδου.
Δύσκολη χρονιά το 2027
Όλα τα παραπάνω ακούγονται όμορφα, αλλά, όπως καθετί καινούργιο, θα απαιτηθεί ταχύτητα στην επιλογή των έργων και, στη συνέχεια, στην ωρίμανσή τους ανά πρόγραμμα, ώστε να μπουν άμεσα σε τροχιά υλοποίησης. Η ταχύτητα στην αρχή της κάθε πρωτοβουλίας θα κρίνει και το οικονομικό και κοινωνικό αποτέλεσμα της κάθε δράσης. Τούτο διότι τα προγράμματα αυτά ξεκινούν με πολύ αργούς ρυθμούς και επιταχύνουν μετά τη μέση της διάρκειας του προγράμματος. Αυτό σημαίνει ότι όλα πρέπει να τρέξουν γρήγορα από την πρώτη μέρα.
Πηγή: capital.gr
