Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δείχνει αποφασισμένος να εγκαταλείψει την τακτική κατευνασμού του Ντόναλντ Τραμπ. Τις τελευταίες ημέρες έχει έρθει σε ανοιχτή ρήξη με τον Αμερικανό πρόεδρο, καθώς συνειδητοποιεί ότι πιθανόν δεν έχει να περιμένει τίποτα.
Πότε έλαβε την απόφαση
Σύμφωνα με την εφημερίδα The Wall Street Journal, η απόφαση ελήφθη την περασμένη Τρίτη, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ταξίδευε με τρένο από το Κίεβο προς την Πολωνία. Ήταν η δεύτερη φορά το Κίεβο δέχθηκε επίθεση από ρωσικούς πυραύλους. Χωρίς να υπάρξει η καθιερωμένη προειδοποίηση από τις ΗΠΑ.
Η Ουκρανία βρίσκεται υπό αυξημένη πίεση. Ο Ντόναλντ Τραμπ χαλάρωσε τις κυρώσεις στον ρωσικό ενεργειακό τομέα, επαινεί διαρκώς τον Βλαντιμίρ Πούτιν και ζητά την απομάκρυνση του Ζελένσκι. Γιατί «δεν κάνει συμφωνίες». Ο Ουκρανός πρόεδρος, που έχει υποστεί ταπεινώσεις από τον Αμερικανό ομόλογό του, αλλά δεν αντέδρασε για να μην αποσύρει την αμερικανική βοήθεια, πλέον φέρεται αποφασισμένος να αντιδράσει. Πηγή που μίλησε στη WSJ δήλωσε ότι «έδωσε σήμα στους συνεργάτες του ότι χρειάζεται πλέον απόλυτη ειλικρίνεια και ευθύς λόγος».
Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ντόναλντ Τραμπ στον ΟΗΕ / REUTERS/Kylie Cooper/File Photo
Και ταξιδεύοντας προς Λονδίνο και Βρυξέλλες, ο Ζελένσκι αποφάσισε να ασκήσει δημόσια κριτική στην προσέγγιση του Τραμπ, παρά τον κίνδυνο να τον εξοργίσει ακόμη περισσότερο. Στόχος του, κατά το ρεπορτάζ, είναι να στείλει ένα μήνυμα στην κοινή γνώμη των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Ότι η Ουκρανία θα αμυνθεί με όποιον τρόπο κρίνει απαραίτητο. Και πως δεν φέρει καμία ευθύνη ούτε για τη ρωσική εισβολή ούτε για τις υψηλές τιμές των καυσίμων παγκοσμίως. Κάτι για το οποίο τον έχει κατηγορήσει ο Ντόναλντ Τραμπ, αγνοώντας τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν.
Ζελένσκι κατά Πούτιν και Τραμπ
Έτσι, σε συνέντευξή του στους Financial Times, o Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν «αποτελεί το πραγματικό κακό της εποχής μας. Πώς μπορεί ο Τραμπ να είναι φίλος του; Πιστεύω ότι είναι λάθος. Είναι μια επιλογή που κάνει ξανά και ξανά».
Και δήλωσε πεπεισμένος ότι «οι Αμερικανοί είναι με το μέρος μας». «Γνωρίζω ότι η πλειονότητα των πολιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζει την Ουκρανία», είπε. Γνωρίζει επίσης ότι οι δασμοί, οι απειλές για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο πόλεμος στο Ιράν, αλλά και οι απειλές για κατάληψη της Γροιλανδίας, έχουν φέρει τον Ντόναλντ Τραμπ απέναντι από τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ.
Παράδειγμα, η Τζόρτζια Μελόνι, η οποία δέχθηκε και προσωπική επίθεση από τον Ντόναλντ Τραμπ. Σχολίασε: «Δεν γνωρίζω γιατί ο Αμερικανός πρόεδρος συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο στους ίδιους του τους συμμάχους. Είναι κρίμα που δεν επιδεικνύει την ίδια αποφασιστικότητα απέναντι στους εχθρούς της Δύσης, απέναντι στους εχθρούς των Ηνωμένων Πολιτειών, με την ηγεσία των οποίων εμφανίζεται πολύ πιο διαλλακτικός».
Τι φοβάται η Ουκρανία
Η Ουκρανία έχει πολλά να χάσει από τη σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο. Πλέον είναι η φτωχότερη χώρα της Ευρώπης. Βρίσκεται ήδη στον πέμπτο χρόνο πολέμου. Η αμερικανική βοήθεια είναι πολύτιμη. Αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών, τις συμβάσεις για το σύστημα Starlink, καθώς και την πώληση αμερικανικών όπλων και πυρομαχικών στην Ευρώπη, τα οποία προορίζονται για χρήση στην Ουκρανία.
Αλάσκα: Από τη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν / REUTERS/Kevin Lamarque/File Photo
Στις αρχές του 2025, ο Τραμπ διέκοψε σχεδόν κάθε άλλη μορφή αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Η Ευρώπη έχει αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης της χώρας. Αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως τις αμερικανικές δυνατότητες σε επίπεδο δορυφορικών συστημάτων και πληροφοριών. Επιπλέον, η Ουάσιγκτον αποτελεί κρίσιμο πυλώνα του δυτικού καθεστώτος κυρώσεων, το οποίο διατηρεί την οικονομική πίεση στη Ρωσία.
Αυτή η πολιτική των κυρώσεων κινδυνεύει πλέον να αποδυναμωθεί. Αιτία, η συμφωνία για αγορά από τις ΗΠΑ ρωσικού ντίζελ και η άρση των περισσότερων κυρώσεων. Αυτές επρόκειτο να επιβληθούν βάσει νομοσχεδίου το οποίο είχε εγκριθεί και από τα δύο κόμματα. Το είχε υπογράψει ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ τον περασμένο μήνα.
Λίγο πριν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώσει τη συμφωνία για το ντίζελ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε φιλικές συνομιλίες στο Κίεβο με ομάδα Αμερικανών νομοθετών που υποστηρίζουν την Ουκρανία. Οι Ρεπουμπλικανοί της αντιπροσωπείας πρότειναν στους Ουκρανούς αξιωματούχους την ιδέα να παρέχουν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία πρόσβαση στο σύστημα Starlink σε βάθος έως και περίπου 200 μιλίων εντός της ρωσικής επικράτειας, ώστε τα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) να μπορούν να εντοπίζουν και να πλήττουν ρωσικούς εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων. Σε αντάλλαγμα, το Κίεβο θα μπορούσε να σταματήσει τους βομβαρδισμούς ρωσικών διυλιστηρίων, ανέφεραν. Και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμφώνησε ότι επρόκειτο για καλή ιδέα.
Το μεγάλο παζάρι – Διυλιστήρια και ενδιάμεσες εκλογές
Την ίδια ημέρα, στο Μαϊάμι, οι διαπραγματευτές του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, πίεσαν τους Ουκρανούς αξιωματούχους να σταματήσουν τα πλήγματα κατά των διυλιστηρίων, χωρίς να προσφέρουν κάποιο αντάλλαγμα, σύμφωνα με αρκετούς συμμετέχοντες. Και σύμφωνα με τις ίδιες πηγές οι Αμερικανοί ανέφεραν επανειλημμένα ότι παρείχαν στο Κίεβο πολύτιμες πληροφορίες, με τρόπο ώστε να φαίνεται ότι επρόκειτο για έμμεση προειδοποίηση ότι η παροχή αυτή θα μπορούσε να διακοπεί. Τουλάχιστον έτσι το εξέλαβαν Ουκρανοί και Ευρωπαίοι συμμετέχοντες στη συνάντηση. Αμερικανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν ότι διατυπώθηκε απειλή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει παράπονα ότι τα ουκρανικά πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων ευθύνονται για τις υψηλές τιμές των καυσίμων. Και αυτό το κόστος, οι Ρεπουμπλικάνοι φοβούνται ότι θα μπορούσε να τους βλάψει στις ενδιάμεσες εκλογές, στις αρχές Νοεμβρίου.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ισχυρίζεται από την πλευρά του ότι η στοχοποίηση των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας —τα οποία χρηματοδοτούν την πολεμική της μηχανή— αποτελεί ζωτικό πυλώνα της ουκρανικής στρατηγικής για να αναγκαστεί ο Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο, αναφέρουν πηγές. Και τονίζουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάποτε είχε δηλώσει ότι η Ουκρανία «δεν έχει χαρτιά να παίξει», της ζητούσε ουσιαστικά να απαρνηθεί το ισχυρότερο χαρτί που διέθετε.
Ο Ντόναλντ Τραμπ / REUTERS/Kevin Lamarque
Ο Ζελένσκι φέρεται να αντιπρότεινε ορισμένες επιλογές για μια συμφωνία: η Ουκρανία θα μπορούσε να σταματήσει τα πλήγματα κατά των διυλιστηρίων, εάν η Ρωσία σταματούσε τους βομβαρδισμούς στις ενεργειακές υποδομές της ίδιας της Ουκρανίας. Ή αν οι ΗΠΑ παρείχαν περισσότερους πυραύλους Patriot, προκειμένου να προστατευτεί το Κίεβο από επιθέσεις με ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Αλλά ούτε ο Ρώσος πρόεδρος συμφώνησε σε αμοιβαία «ενεργειακή εκεχειρία», ούτε ο Λευκός Οίκος συμφώνησε στην αποστολή Patriot στο Κίεβο. Άλλωστε, τα αποθέματα που είναι περιορισμένα ήδη από την εποχή της κρίσης με το Ιράν. Ο Τραμπ εξοργίστηκε που το Κίεβο συνέχισε τα πλήγματα κατά των ρωσικών διυλιστηρίων.
Οι απειλές για «κόψιμο» των πληροφοριών
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, Ουκρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ανώτατα στελέχη του αμερικανικού στρατού επικοινώνησαν με τους ομολόγους τους στο Κίεβο. Και τους προειδοποίησαν ότι η συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών κινδυνεύει εάν συνεχιστούν τα πλήγματα κατά των διυλιστηρίων. Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό. Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η ανταλλαγή πληροφοριών συνεχίζεται και ότι ορισμένες ρωσικές εκτοξεύσεις που δεν εντοπίστηκαν εγκαίρως οφείλονταν στις κακές καιρικές συνθήκες.
Η πρόσβαση στο Starshield (η στρατιωτική εκδοχή του Starlink) περιορίστηκε για την Ουκρανία ωστόσο μέχρι την Κυριακή το μεσημέρι. Ο Ζελένσκι είπε ότι οι ΗΠΑ επανέφεραν την παροχή κρίσιμων μυστικών πληροφοριών στην Ουκρανία, οι οποίες βοηθούν στην άμυνα έναντι των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων, έπειτα από μια σύντομη διακοπή της παροχής των πληροφοριών αυτών. Ο Ουκρανία πρόεδρος ανέφερε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών είχε διακοπεί, αλλά στη συνέχεια «ξεμπλοκαρίστηκε».
«Είμαστε πολύ ευγνώμονες γι’ αυτό», δήλωσε. «Τώρα λειτουργεί».
Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε αυτοβούλως «ενεργειακή εκεχειρία» ξαφνιάζοντας τόσο το Κίεβο όσο και τη Μόσχα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έδωσε εντολή να παγώσουν τα πλήγματα. Η Ρωσία, ωστόσο, συνέχισε να πλήττει υποδομές στην Ουκρανία.
«Αυτό ήταν», δήλωσε ο Ζελένσκι στους Financial Times. Και εξέφρασε παράπονα επειδή ο Τραμπ δεν είπε τίποτα για τις σφοδρές ρωσικές επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας και τον θάνατο αμάχων. «Ο Πούτιν νιώθει άνετα τώρα».
«Ο Ζελένσκι δεν είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να συναλλαγούμε μαζί του», απάντησε ο Ντόναλντ Τραμπ. «Λέει ότι θέλει να βρει λύση, αλλά δεν το εννοεί. Όχι, δεν τρέφω ιδιαίτερη εκτίμηση για τον Ζελένσκι».
Με τη στήριξη των Ευρωπαίων
Η Ουκρανία δεν μπορούσε να παραμείνει σιωπηλή για τη συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν για το ντίζελ, δήλωσε την Παρασκευή ο Ζελένσκι, από τις Βρυξέλλες. Εκτίμησε ότι το επόμενο βήμα του Τραμπ θα ήταν μια συμφωνία για το φυσικό αέριο, ακολουθούμενη από την άρση των κυρώσεων σε άλλες εμπορικές συναλλαγές με τη Ρωσία.
Η σύνοδος των Ευρωπαίων ηγετών «αγκάλιασε» τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Και, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, κανείς δεν του ζήτησε να μετριάσει την κριτική του εναντίον του Τραμπ.
Το Σάββατο, έπειτα από έναν ακόμη σφοδρό ρωσικό βομβαρδισμό κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας, ο Ζελένσκι εξέφρασε στο Χ ότι εκφράζει τη λύπη του για την απόφαση «να αγνοηθεί πλήρως ο Νόμος Λίντσεϊ Γκράχαμ, ο οποίος αποσκοπούσε στην άσκηση πραγματικά αποτελεσματικής πίεσης στη Ρωσία, ώστε να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος».
«Ο νόμος αυτός θα μπορούσε να είχε βοηθήσει τα μέγιστα —και μπορεί ακόμα», ανέφερε.
Από τη στιγμή που ο Τραμπ κήρυξε μια «ενεργειακή εκεχειρία», η Ρωσία έχει βομβαρδίσει τις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ουκρανίας 76 φορές, δήλωσε την ο Ζελένσκι.
Προς νέα συνάντηση;
Ωστόσο, αργότερα, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε στο Bloomberg ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με απεσταλμένους του Αμερικανού προέδρου. Σκοπός τους, η διοργάνωση μιας νέας συνάντησης με στόχο την επίτευξη ειρήνης, ακόμη και εντός της εβδομάδας.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε ότι θα αξιοποιήσει μια βιντεοκλήση με τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, προκειμένου να συζητήσουν την πιθανή ημερομηνία και τον τόπο διεξαγωγής της συνάντησης. Ωστόσο, αν δεν υπάρξει υποχώρηση από κάποια από τις δύο πλευρές, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα οδηγηθούμε σε ένα ακόμη αδιέξοδο.
Πηγή: in.gr
