Η αποπομπή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, αν και δεν είναι άνευ προηγουμένου, σίγουρα προκαλεί αίσθηση και αφήνει την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα χωρίς πρέσβη, με τη διαδικασία αναπλήρωσης να είναι αρκετά χρονοβόρα.
Όμως μέχρι τότε υπάρχει ένα χρονικό διάστημα «γέφυρα» και φυσικά η πρεσβεία δεν σταματά να λειτουργεί.
Υπηρεσιακός επικεφαλής αναλαμβάνει άμεσα ο «υπ’ αριθμόν 2» της πρεσβείας, κάτι για το οποίο η πρεσβεία ενημερώνει επίσημα το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Πρόκειται για τον Αναπληρωτή Επικεφαλής Αποστολής Τζος Χακ, έναν έμπειρο διπλωμάτη καριέρας που στο παρελθόν έχει διατελέσει μεταξύ άλλων αναπληρωτής βοηθός υπουργού Εξωτερικών με αρμοδιότητα τη Νότια Ευρώπη και τον Καύκασο, αλλά και διευθυντής της υπηρεσίας Υποθέσεων Νότιας Ευρώπης με αρμοδιότητα, εκτός της Ελλάδας, την Κύπρο, τη Μάλτα και την Τουρκία. Ως διπλωμάτης έχει υπηρετήσει στη Σανγκάη, το Τόκιο, τη Σόφια, τη Ρανγκούν, την Ταϊπέι και το Χονγκ Κονγκ, ενώ μιλάει κινεζικά, ιαπωνικά, βιρμανικά και βουλγαρικά.
Η πρώτη φάση της επιλογής
Η θητεία του Chargé d’Affaires ad interim διαρκεί μέχρι τον ορισμό νέου πρέσβη. Η αρμοδιότητα της επιλογής ανήκει στον Λευκό Οίκο, το γραφείο προσωπικού του οποίου μαζί με το υπουργείο Εξωτερικών καταρτίζει κατάλογο με πιθανούς υποψηφίους, για τους οποίους γίνεται ενδελεχής έρευνα ως προς το ιστορικό τους. Η έρευνα δεν γίνεται μόνο από τον Λευκό Οίκο και το State Department, αλλά διευρύνεται και στο επίπεδο του FBI, του IRS (της αμερικανικής «εφορίας») και της Υπηρεσίας Δεοντολογίας της Κυβέρνησης, ώστε να διασφαλιστεί ότι η τελική επιλογή θα είναι η καλύτερη δυνατή.
Σημειώνεται ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής πρεσβείας μπορεί να είναι ένας διπλωμάτης καριέρας ή και να μην είναι. Ο τελευταίος διπλωμάτης καριέρας που διετέλεσε πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα ήταν ο Τζέφρι Πάιατ (2016-2022), ενώ ο προκάτοχος της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, ο οποίος διαδέχθηκε τον Πάιατ, ο Τζορτζ Τσούνης, ήταν επιχειρηματίας.
Αφού γίνει η επιλογή, το όνομα κοινοποιείται στη φιλοξενούσα χώρα και ζητείται κατά το τυπικό η συναίνεσή της, όπως προβλέπει η Σύμβαση της Βιέννης για τις Διπλωματικές Σχέσεις.
Ο ρόλος της Γερουσίας
Η επικύρωση του αρχηγού της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής διεξάγεται με βάση το Σύνταγμα των ΗΠΑ και η διαδικασία είναι συγκεκριμένη. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διαβιβάζει την υποψηφιότητα στη Γερουσία και η «εξέταση» του επιλεγέντος προσώπου γίνεται από την Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων, αρχικά σε επίπεδο ιστορικού και εν συνεχεία με δημόσια ακρόαση. Έπειτα η επιτροπή ψηφίζει για το αν θα εισηγηθεί θετικά στην Ολομέλεια της Γερουσίας, η οποία αποφασίζει εν τέλει με ψηφοφορία που απαιτεί απλή πλειοψηφία.
Μετά την επικύρωση από τη Γερουσία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπογράφει την ανάθεση της ηγεσίας της διπλωματικής αποστολής και ακολουθεί η ορκωμοσία στο υπουργείο Εξωτερικών.
Στην τελική φάση της τοποθέτησης και μετά την άφιξή του στην Ελλάδα ο νέος πρέσβης των ΗΠΑ καταθέτει στον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας τα διαπιστευτήριά του και αναλαμβάνει πλήρως καθήκοντα.
Το χρονοδιάγραμμα
Υπό τις ιδανικότερες των συνθηκών όλη αυτή η διαδικασία διαρκεί τέσσερις με οκτώ μήνες. Όμως τον Νοέμβριο στις ΗΠΑ διεξάγονται οι ενδιάμεσες εκλογές και σε αυτές θα κριθούν 35 έδρες της Γερουσίας. Επομένως τα πράγματα όσον αφορά στο χρονοδιάγραμμα είναι αρκετά ρευστά.
Επί του παρόντος η πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών είναι 53-47 και από τις 35 έδρες οι 22 ανήκουν σε Ρεπουμπλικανούς. Δεδομένου ότι ο πρόεδρος της Γερουσίας είναι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, οι Δημοκρατικοί χρειάζεται να κρατήσουν τις 13 έδρες που τίθενται σε ψηφοφορία και να αποσπάσουν τέσσερις από τις 22 που έχουν οι Ρεπουμπλικανοί, ώστε να φτάσουν τις 51 έδρες και να έχουν την πλειοψηφία. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν αποκλείεται να εφαρμόσουν παρελκυστικές τακτικές σε οτιδήποτε θέλει να περάσει από τη Γερουσία ο Λευκός Οίκος, περιλαμβανομένου του διορισμού ενός νέου πρέσβη.
Το «παραθυράκι» για τον Λευκό Οίκο είναι να εκμεταλλευτεί το χρονικό διάστημα μέχρι την 3η Ιανουαρίου (οπότε ορκίζεται το νέο Κογκρέσο) και να τρέξει τις διαδικασίες μέχρι τότε. Όμως αυτό ισχύει μόνο θεωρητικά. Ακόμη και με ρυθμούς fast-track, η πρώτη φάση της επιλογής δεν μπορεί να διαρκέσει λιγότερο από ένα μήνα, δεδομένων των ελέγχων ιστορικού που πρέπει να γίνουν και των υπηρεσιών που χρειάζεται να εμπλακούν. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι ακόμα και η διοικητική κοινοποίηση του ονόματος στις ελληνικές αρχές, μια τυπική διαδικασία που δεν αντιμετωπίζει ποτέ πρόβλημα από την πλευρά της Αθήνας, χρειάζεται τουλάχιστον δύο εβδομάδες.
Παράλληλα, αυτήν την εποχή οι γερουσιαστές ασχολούνται περισσότερο με τα προεκλογικά παρά με τα νομοθετικά τους καθήκοντα. Επιπλέον, μετά τις εκλογές και μέχρι τη χριστουγεννιάτικη διακοπή, αν οι Δημοκρατικοί πετύχουν το πολυπόθητο για αυτούς “flip”, η ατζέντα θα είναι γεμάτη με νομοθετήματα που οι Ρεπουμπλικανοί επείγονται να περάσουν πριν παραδώσουν τη σκυτάλη και πιθανότατα όχι με ακροάσεις και ψηφοφορίες για κάποια ή κάποιες από τις 93 (επί συνόλου 196) κενές θέσεις πρέσβεων. Κάτι που εν ολίγοις σημαίνει ότι ο επιτετραμένος Τζος Χακ θα «τρέχει» την πρεσβεία για αρκετούς μήνες ακόμα.
Πηγή: tanea.gr
