Αντιφατικές είναι οι πληροφορίες σχετικά με τον θάνατο μιας εργαζόμενης σε εργαστήριο μελέτης της πανώλης στη Ρωσία οι οποίες έχουν εντείνει τους φόβους για ενδεχόμενη εξάπλωση της πνευμονικής πανώλης.
Σχεδόν 200 άτομα βρίσκονται σε καραντίνα στη Σιβηρία, μετά το περιστατικό όπου η 28χρονη Darya Shipilova ασθένησε κατά τη διάρκεια εργασίας της και αργότερα απεβίωσε στις 2 Οκτωβρίου.
Οι ακριβείς συνθήκες του θανάτου της παραμένουν άγνωστες. Ανώτατος ρώσος αξιωματούχος δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η Shipilova «πέθανε από πανώλη», ενώ στη συνέχεια… έκανε μια διόρθωση στην ανάρτηση προσθέτοντας τη λέξη «πιθανόν». Η ρωσική υγειονομική αρχή ανακοίνωσε αργότερα ότι ο θάνατος οφείλεται σε «πνευμονία αγνώστου αιτιολογίας».
Τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η μόλυνση ενδέχεται να προήλθε από ατύχημα στο εργαστήριο όπου εργαζόταν, το Ινστιτούτο Ερευνών κατά της Πανώλης της Σιβηρίας και της Άπω Ανατολής. Ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί.
Με αφορμή τα γεγονότα αυτά που εντείνουν τις ανησυχίες ανατρέξαμε σε ένα κείμενο ενός λέκτορα μικροβιολογίας, τον Thomas Jeffries στο The Conversation, στο οποίο και αναλύει τι είναι η πανώλη και πως μπορεί αυτή να αντιμετωπιστεί.
Ο ειδικός τονίζει ότι η πνευμονική πανώλη είναι σπάνια, ανατρέχει στα γεγονότα που γνωρίζουμε μέχρι τώρα και αναφέρεται στους κινδύνους που προκύπτου σήμερα καθώς επίσης και τον τρόπο της ενδεδειγμένης θεραπείας.
Τι είναι η πανώλη και ποια είναι τα είδη της;
Όπως εξηγεί ο Thomas Jeffries, η πανώλη προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis. Το βακτήριο αυτό ζει κυρίως σε τρωκτικά που κατοικούν στο έδαφος, όπως αρουραίοι και σκυλοκούνελα, αλλά μπορεί να μολύνει και ανθρώπους.
Το ίδιο βακτήριο Y. pestis μπορεί να προκαλέσει τρεις διαφορετικούς τύπους πανώλης.
Η βουβωνική πανώλη μεταδίδεται από ζώα σε ανθρώπους μέσω ψύλλων και προκαλεί πρήξιμο (βουβώνες) στους λεμφαδένες. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, ρίγη και αδυναμία.
Η βουβωνική πανώλη μπορεί να αποβεί θανατηφόρα μέσα σε λίγες ημέρες αν δεν χορηγηθούν αντιβιοτικά. Το 30–60% των ατόμων που προσβάλλονται από αυτή τη μορφή δεν επιβιώνουν.
Η σηψαιμική πανώλη εμφανίζεται όταν η βουβωνική παραμένει χωρίς θεραπεία ή όταν η λοίμωξη εισέλθει απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος. Προκαλεί αιμορραγίες στα όργανα και σχετίζεται με σοβαρή λοίμωξη του αίματος (σηψαιμία).
Η πνευμονική πανώλη – η ύποπτη αλλά μη επιβεβαιωμένη αιτία θανάτου της Shipilova στη Σιβηρία – μπορεί να εμφανιστεί όταν η βουβωνική μορφή επεκταθεί στους πνεύμονες, αλλά μπορεί επίσης να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων του αναπνευστικού.
Η πνευμονική πανώλη είναι η σπανιότερη αλλά και η πιο επικίνδυνη μορφή. Το ποσοστό θνησιμότητας φτάνει έως και το 100% αν δεν χορηγηθεί θεραπεία.
Επιπλέον των άλλων συμπτωμάτων, η πνευμονική πανώλη συνοδεύεται από σοβαρή πνευμονία, που σε αυτή την περίπτωση προκαλείται από βακτήρια.
Είναι η πανώλη μια ασθένεια που ανήκει στον μεσαίωνα;
Η βουβωνική πανώλη προκάλεσε το θάνατο δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων στη δυτική Μεσόγειο μεταξύ 541–750 μ.Χ. (η Πανώλη του Ιουστινιανού) και εξολόθρευσε μέχρι και το μισό πληθυσμό της Ευρώπης στον Μεσαίωνα (Μαύρος Θάνατος).
Ωστόσο, έχουν σημειωθεί επιδημίες και μετά τους μεσαιωνικούς χρόνους.
Μια τρίτη πανδημία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα κόστισε τη ζωή σε έως και 12 εκατομμύρια ανθρώπους.
Η πανώλη παραμένει ενδημική σε Κεντρική Ασία, Αφρική, Αμερική και στη Σιβηρία, όπου καταγράφηκε και ο πρόσφατος θάνατος της ρωσίδας εργαζόμενης. Αυτό σημαίνει ότι η νόσος εμφανίζεται σταθερά σε αυτές τις περιοχές.
Τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται σε αγροτικές και γεωργικές περιοχές, γεγονός που καθιστά ένα ενδεχόμενο εργαστηριακό ατύχημα σε αστικό περιβάλλον ασυνήθιστο.
Υπάρχει θεραπεία;
Ναι. Μια αγωγή αντιβιοτικών διάρκειας 10–14 ημερών, είτε από το στόμα είτε ενδοφλέβια, μπορεί να θεραπεύσει την πανώλη, εφόσον ξεκινήσει σύντομα μετά τη μόλυνση.
Ωστόσο, από το 1995 έχουν εντοπιστεί αρκετά στελέχη του βακτηρίου ανθεκτικά στα αντιβιοτικά στη φύση.
Τη δεκαετία του 1980, επιστήμονες της Σοβιετικής Ένωσης δημιούργησαν επίσης ανθεκτικά στελέχη, γεγονός που έχει αποτελέσει τη βάση για υποθετικά σενάρια βιολογικού πολέμου.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το στέλεχος που φέρεται να προκάλεσε τον θάνατο της Shipilova δεν ανταποκρίνεται στα αντιβιοτικά ή ότι το εργαστήριο ερευνά βιολογικά όπλα.
Πόσο ανησυχητική είναι η κατάσταση στη Σιβηρία;
Μέχρι σήμερα, έχει καταγραφεί μόνο μία μεγάλη επιδημία πνευμονικής πανώλης, στη δεκαετία του 1910 στην Κίνα.
Οι πληροφορίες για το περιστατικό στη Σιβηρία παραμένουν περιορισμένες. Ωστόσο, σε αυτό το στάδιο δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να προκαλούν ανησυχία για το ενδεχόμενο επιδημίας ή πανδημίας.
Σε ανακοίνωσή του τη Δευτέρα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανέφερε ότι γνωρίζει για αναφορές πως εργαζόμενη εργαστηρίου στην Ιρκούτσκ «πέθανε από σοβαρή πνευμονία», χωρίς όμως να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα το αίτιο θανάτου.
Ο ΠΟΥ τόνισε επίσης: «Βάσει ανεπίσημων πληροφοριών, ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία φαίνεται χαμηλός. Η εκτίμηση κινδύνου θα επικαιροποιείται καθώς θα προκύπτουν νέα στοιχεία».
Η διαφάνεια και η πρόσβαση σε σαφείς πληροφορίες για το πώς ασθένησε και πέθανε η Shipilova θα είναι καθοριστικής σημασίας για την αξιολόγηση του κινδύνου.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξακολουθεί να ζητά διευκρινίσεις από τη Ρωσία σχετικά με τον θάνατο εργαζόμενης σε ερευνητικό εργαστήριο στη Σιβηρία, καθώς δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη διάγνωση που να εξηγεί με σαφήνεια τα αίτια του θανάτου της. Ο οργανισμός επισημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα, ζητώντας μεγαλύτερη διαφάνεια από τις ρωσικές αρχές σχετικά με το ενδεχόμενο σύνδεσης της υπόθεσης με την πανώλη.
Πηγή: tanea.gr
