"Η νόμιμη μοίρα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό όριο στην ελευθερία του διαθέτη"
Στην “Πολιτεία Θεσσαλών” μίλησε ο πρόεδρος των Συμβολαιογράφων Εφετείου Λάρισας κ. Ιωάννης Κόνσουλας, Συμβολαιογράφος Βόλου, σχετικά με τις αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο. Ο νέος νόμος φέρνει μια σημαντική αλλαγή φιλοσοφίας στο Κληρονομικό Δίκαιο, καθώς το καθιστά πιο ευέλικτο και προσαρμοσμένο στις σύγχρονες οικογενειακές και οικονομικές ανάγκες.
Συνέντευξη στη Λόλα Γάτσιου από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026
Ο πολίτης αποκτά περισσότερα εργαλεία για να οργανώσει όσο βρίσκεται εν ζωή τη μεταθανάτια τύχη της περιουσίας του, όπως η διαθήκη, οι κληρονομικές συμβάσεις και η δυνατότητα προγενέστερης παραίτησης από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα. Παράλληλα, διατηρείται η προστασία των νόμιμων μεριδούχων, ενώ προβλέπεται για πρώτη φορά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, προστασία και για συντρόφους που δεν έχουν γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.
Σημαντική αλλαγή αφορά τη νόμιμη μοίρα, η οποία δεν καταργείται, όπως έχει λανθασμένα διατυπωθεί. Η προστασία παραμένει, αλλά πλέον ο νόμιμος μεριδούχος έχει, κατ’ αρχήν, χρηματική αξίωση ίση με το μισό της αξίας της μερίδας που θα λάμβανε σε περίπτωση εξ αδιαθέτου διαδοχής. Έτσι, αποφεύγεται σε αρκετές περιπτώσεις ο κατακερματισμός ενός ακινήτου ή μιας επιχείρησης και ενισχύεται, χωρίς να καταργείται, η ελευθερία του διαθέτη.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι κληρονομικές συμβάσεις, που επιτρέπουν για πρώτη φορά έναν δεσμευτικό κληρονομικό σχεδιασμό πριν από τον θάνατο. Η δυνατότητα αυτή μπορεί να αποδειχθεί πολύ χρήσιμη κυρίως σε οικογενειακές επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και σημαντικές περιουσίες, καθώς δίνει τη δυνατότητα στα μέλη μιας οικογένειας να συμφωνήσουν εγκαίρως και να περιορίσουν μελλοντικές αντιδικίες. Οι συμβάσεις απαιτούν συμβολαιογραφικό έγγραφο και αυτοπρόσωπη παρουσία, ενώ εφαρμόζονται σε κληρονομικές σχέσεις θανάτων από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά.
Μία ακόμη σημαντική μεταβολή αφορά τις κληρονομιές με χρέη. Βασικός κανόνας του νέου συστήματος είναι ότι ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομίας, καθώς διαχωρίζεται η κληρονομιαία από την ατομική περιουσία. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν κανόνες διαχείρισης και περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να προκύψει προσωπική ευθύνη, ιδίως αν παραβιαστούν οι προβλέψεις για την προστασία των πιστωτών.
“Για πρώτη φορά, το δίκαιο αναγνωρίζει δικαιώματα σε συντρόφους, που δεν είχαν ούτε γάμο ούτε σύμφωνο συμβίωσης, υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις”
Όσοι έχουν ήδη διαθήκη δεν χρειάζεται αυτομάτως να την αλλάξουν, αλλά όσοι διαθέτουν σημαντική περιουσία καλό είναι να την επανεξετάσουν με συμβολαιογράφο, ιδιαίτερα αν έχουν αλλάξει η οικογενειακή ή περιουσιακή τους κατάσταση. Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος του συμβολαιογράφου, καθώς μεταφέρονται σε αυτόν νέες αρμοδιότητες και διαδικασίες, χωρίς βέβαια να καταργείται ο ρόλος των δικαστηρίων όταν υπάρχει πραγματική διαφορά.
Το βασικό μήνυμα προς τους πολίτες είναι να μην αφήνουν την κληρονομιά στην τύχη. Χρειάζεται έγκαιρος σχεδιασμός, πλήρης εικόνα της περιουσίας και των χρεών και επιλογή του κατάλληλου νομικού εργαλείου. Ο νέος νόμος επιδιώκει ουσιαστικά να προλαμβάνει οικογενειακές και περιουσιακές συγκρούσεις αντί να τις αντιμετωπίζει εκ των υστέρων.
“Με το νέο σύστημα ο βασικός κανόνας είναι ότι ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομίας. Η κληρονομία και η προσωπική περιουσία του κληρονόμου διαχωρίζονται”
Παράλληλα, η μετάβαση στο νέο καθεστώς δημιουργεί ερμηνευτικά και πρακτικά ζητήματα. Για τον λόγο αυτό, ο συμβολαιογραφικός κόσμος έχει ήδη κινητοποιηθεί, με ενημερωτικές οδηγίες, επιστημονικές αναλύσεις και ημερίδες, ώστε οι νέες ρυθμίσεις να εφαρμοστούν με ασφάλεια και ενιαίο τρόπο.
Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η σημαντικότερη αλλαγή που φέρνει ο νέος νόμος στο Κληρονομικό Δίκαιο;
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω μία, θα έλεγα ότι η σημαντικότερη αλλαγή είναι πως το Κληρονομικό Δίκαιο γίνεται πολύ πιο ευέλικτο και πιο προσαρμοσμένο στην πραγματική ζωή. Δεν έχουμε μόνο μία αλλαγή. Έχουμε μια νέα φιλοσοφία.
Ο άνθρωπος αποκτά περισσότερες δυνατότητες να οργανώσει από πριν τη μεταθανάτια τύχη της περιουσίας του. Έχει τη διαθήκη, έχει πλέον την κληρονομική σύμβαση, έχει τη δυνατότητα προγενέστερης παραίτησης από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα, ενώ ταυτόχρονα διατηρείται προστασία για τους νόμιμους μεριδούχους.
Για πρώτη φορά, το δίκαιο αναγνωρίζει δικαιώματα σε συντρόφους, που δεν είχαν ούτε γάμο ούτε σύμφωνο συμβίωσης, υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις.
Παράλληλα, προστατεύεται περισσότερο και ο κληρονόμος απέναντι σε άγνωστα χρέη του θανόντος.
Άρα, για μένα, η μεγάλη αλλαγή είναι ότι το κράτος προσπαθεί να δώσει στον πολίτη περισσότερα εργαλεία για να προγραμματίσει, αντί να περιμένει να δημιουργηθεί η σύγκρουση και μετά να αναζητεί λύση στα δικαστήρια.
Επιγραμματικά θα έλεγα ότι βασικά στοιχεία του νέου κληρονομικού δικαίου είναι η μη ευθύνη του κληρονόμου με την ατομική του περιουσία, η κάμψη της απόλυτης απαγόρευσης των κληρονομικών συμβάσεων, η προσαρμογή της κληρονομικής διαδοχής στη σύγχρονη οικογενειακή και οικονομική πραγματικότητα και ο εξορθολογισμός του θεσμού της νόμιμης μοίρας.
Τι αλλάζει στη νόμιμη μοίρα; Περιορίζονται τα δικαιώματα κάποιων κληρονόμων και ενισχύεται η ελευθερία του ανθρώπου να αποφασίζει σε ποιον θα αφήσει την περιουσία του;
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή, γιατί έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι «καταργείται» η νόμιμη μοίρα. Αυτό δεν είναι σωστό. Η νόμιμη μοίρα παραμένει.
Αυτό που αλλάζει είναι κυρίως η φύση της προστασίας. Ο νόμιμος μεριδούχος έχει πλέον, κατ’ αρχήν, χρηματική αξίωση ίση με το μισό της αξίας της μερίδας που θα ελάμβανε αν κληρονομούσε εξ αδιαθέτου.
Η αλλαγή αυτή έχει μεγάλη πρακτική σημασία. Για παράδειγμα, αν υπάρχει ένα ακίνητο μεγάλης αξίας, δεν σημαίνει πλέον ότι κάθε νόμιμος μεριδούχος πρέπει οπωσδήποτε να γίνει συγκύριος στο συγκεκριμένο ακίνητο. Η προστασία του μπορεί να εκφραστεί σε χρηματική αξίωση.
Αυτό μπορεί να αποτρέψει τον κατακερματισμό μιας επιχείρησης ή ενός ακινήτου και να κάνει ευκολότερη την αξιοποίηση της περιουσίας.
Άρα, ναι, ενισχύεται σε έναν βαθμό η ελευθερία του ανθρώπου να αποφασίζει για την περιουσία του, αλλά όχι απεριόριστα. Η νόμιμη μοίρα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό όριο στην ελευθερία του διαθέτη.
“Δυστυχώς, η εμπειρία δείχνει ότι πολλές οικογενειακές συγκρούσεις αρχίζουν ακριβώς μετά τον θάνατο ενός ανθρώπου. Ο σωστός σχεδιασμός πρέπει να γίνεται όσο ο άνθρωπος είναι εν ζωή”
Για πρώτη φορά προβλέπονται κληρονομικές συμβάσεις. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Σημαίνει ότι πλέον η οικογένεια μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να κάνει κληρονομικό σχεδιασμό πριν από τον θάνατο.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Μέχρι σήμερα, η λογική ήταν σε μεγάλο βαθμό: «θα συντάξω τη διαθήκη μου και μετά τον θάνατό μου θα δούμε τι θα γίνει».
Τώρα υπάρχει η δυνατότητα, όπου πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, να υπάρξει μια δεσμευτική συμφωνία αιτία θανάτου.
Ιδίως για οικογενειακές επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις ή σημαντικές περιουσίες, αυτό μπορεί να αποδειχθεί πολύ χρήσιμο.
Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι οι άνθρωποι μπορούν να συζητήσουν εν ζωή, όταν όλοι είναι παρόντες και μπορούν να εκφράσουν τη βούλησή τους, αυτό που διαφορετικά θα αποτελούσε αντικείμενο διαμάχης μετά τον θάνατο. Ακριβώς γι’ αυτό θεωρώ ότι ο θεσμός μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην πρόληψη οικογενειακών συγκρούσεων.
Οι κληρονομικές συμβάσεις διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
Κληρονομικές συμβάσεις αιτία θανάτου: Συμφωνίες με τις οποίες ο διαθέτης δεσμεύεται εν ζωή για τη ρύθμιση της κληρονομιάς του (συχνά χρησιμοποιούνται για τη διασφάλιση οικογενειακών επιχειρήσεων ή αγροτικών εκμεταλλεύσεων).
Συμβάσεις εκ των προτέρων παραίτησης: Συμφωνίες με τις οποίες κάποιος παραιτείται εκ των προτέρων από μελλοντικά κληρονομικά του δικαιώματα (με ή χωρίς αντάλλαγμα).
Βασικά χαρακτηριστικά των κληρονομικών συμβάσεων:
• Ο τύπος: Απαιτείται αυτοπρόσωπη παρουσία και σύνταξη συμβολαιογραφικού εγγράφου.
• Η δεσμευτικότητα: Απαγορεύεται η μονομερής ανάκλησή τους, εκτός εάν συντρέχει περίπτωση σοβαρού παραπτώματος.
• Το αντάλλαγμα: Στις περιπτώσεις παραίτησης με αντάλλαγμα, αυτό είναι καταβλητό εντός 6 μηνών.
• Η ισχύς: Εφαρμόζονται σε κληρονομικές σχέσεις θανάτων που επέλθουν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά.
“Η επιτυχία κάθε νομοθετικής μεταρρύθμισης κρίνεται όχι μόνο από την αρτιότητα των διατάξεών της, αλλά και από την ασφάλεια με την οποία αυτές εφαρμόζονται στην πράξη”
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι οι κληρονομιές με χρέη. Τι αλλάζει πλέον στην ευθύνη του κληρονόμου;
Εδώ έχουμε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές. Με το νέο σύστημα ο βασικός κανόνας είναι ότι ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομίας. Η κληρονομία και η προσωπική περιουσία του κληρονόμου διαχωρίζονται.
Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για έναν απλό άνθρωπο. Ας υποθέσουμε ότι κάποιος κληρονομεί ένα ακίνητο, αλλά ο θανών είχε και σημαντικές οφειλές. Στο παλαιότερο σύστημα υπήρχε ο φόβος ότι ο κληρονόμος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με υποχρεώσεις που ξεπερνούν την αξία της κληρονομίας.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτό το πρόβλημα. Δεν σημαίνει όμως ότι ο κληρονόμος μπορεί να συμπεριφέρεται στην κληρονομιαία περιουσία σαν να είναι ήδη αποκλειστικά δική του και να αγνοεί τους πιστωτές. Ο νόμος προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες διαχείρισης και περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να ανακύψει προσωπική ευθύνη, ιδίως αν παραβιαστούν οι κανόνες προστασίας των δανειστών.
Άρα το μήνυμα προς τον πολίτη είναι: η προστασία είναι πολύ μεγαλύτερη, αλλά δεν σημαίνει ότι καταργείται κάθε ευθύνη ή κάθε υποχρέωση προσοχής.
Τι πρέπει να κάνουν όσοι έχουν ήδη συντάξει διαθήκη; Χρειάζεται να την επανεξετάσουν υπό το νέο νομοθετικό πλαίσιο;
Δεν θα έλεγα ότι κάθε άνθρωπος που έχει διαθήκη πρέπει αυτομάτως να την αλλάξει.
Θα έλεγα όμως ότι κάθε άνθρωπος που έχει παλαιά διαθήκη και έχει σημαντική περιουσία καλό είναι να την επανεξετάσει με έναν συμβολαιογράφο.
Και αυτό όχι επειδή η παλιά διαθήκη παύει αυτομάτως να ισχύει.
Ο νόμος έχει ειδικές μεταβατικές διατάξεις. Για παράδειγμα, η σύνταξη ή η ανάκληση διαθήκης πριν από την έναρξη ισχύος του νέου νόμου εξακολουθεί, ως προς τον τύπο και την ικανότητα του διαθέτη, να διέπεται από το προηγούμενο δίκαιο.
Όμως μπορεί να έχει αλλάξει το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα εφαρμοστεί η διαθήκη.
Επομένως, αν κάποιος έχει αποκτήσει νέα ακίνητα, αν έχει αλλάξει η οικογενειακή του κατάσταση, αν έχει δημιουργηθεί ή μεταβιβαστεί οικογενειακή επιχείρηση ή αν η διαθήκη του είναι πολύ παλιά, αξίζει να γίνει ένας έλεγχος.
Ιδίως σήμερα, με τη δυνατότητα των κληρονομικών συμβάσεων, ο πολίτης έχει πλέον και ένα νέο εργαλείο που δεν υπήρχε όταν συνέταξε την παλιά του διαθήκη.
Πόσο αλλάζει ο ρόλος του συμβολαιογράφου; Θα μεταφερθούν περισσότερες διαδικασίες από τα δικαστήρια στο συμβολαιογραφικό γραφείο;
Ο ρόλος του συμβολαιογράφου ενισχύεται σημαντικά. Και αυτό είναι απολύτως λογικό, γιατί ο συμβολαιογράφος βρίσκεται στο σημείο όπου συναντώνται η περιουσία, η οικογένεια, οι συμβάσεις και η τελευταία βούληση του ανθρώπου.
Ο νέος νόμος δίνει στον συμβολαιογράφο νέες αρμοδιότητες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κήρυξη δημοσιευμένης ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας από πιστοποιημένο συμβολαιογράφο, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου.
Παράλληλα, οι κληρονομικές συμβάσεις καταρτίζονται ενώπιον συμβολαιογράφου και δημοσιεύονται μέσω διαδικασίας που συνδέεται με το Μητρώο Διαθηκών.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική επιτάχυνση, γιατί ένα μέρος των διαδικασιών μπορεί να ολοκληρώνεται πλέον χωρίς να απαιτείται η ίδια δικαστική διαδρομή που απαιτούνταν στο παρελθόν.
Δεν σημαίνει όμως ότι «καταργούνται τα δικαστήρια». Όπου υπάρχει πραγματική διαφορά, αμφισβήτηση ή ανάγκη δικαστικής κρίσης, το δικαστήριο εξακολουθεί να έχει τον τελικό λόγο.
Ο στόχος πρέπει να είναι ένας: τα απλά και μη αμφισβητούμενα ζητήματα να λύνονται γρήγορα και τα πραγματικά δύσκολα ζητήματα να φτάνουν στο δικαστήριο.
“Η επιτυχία κάθε νομοθετικής μεταρρύθμισης κρίνεται όχι μόνο από την αρτιότητα των διατάξεών της, αλλά και από την ασφάλεια με την οποία αυτές εφαρμόζονται στην πράξη”
Τι συμβουλή θα δίνατε σήμερα σε έναν άνθρωπο που έχει ακίνητα, καταθέσεις ή άλλη περιουσία και θέλει να εξασφαλίσει ότι μετά τον θάνατό του δεν θα υπάρξουν οικογενειακές αντιδικίες;
Η πρώτη μου συμβουλή είναι: μην αφήνετε την κληρονομιά στην τύχη της. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι «αφού τα παιδιά μου αγαπιούνται, θα τα βρουν». Δυστυχώς, η εμπειρία δείχνει ότι πολλές οικογενειακές συγκρούσεις αρχίζουν ακριβώς μετά τον θάνατο ενός ανθρώπου. Ο σωστός σχεδιασμός πρέπει να γίνεται όσο ο άνθρωπος είναι εν ζωή.
Να γνωρίζει τι περιουσία έχει, ποια ακίνητα διαθέτει, ποιοι είναι οι τίτλοι ιδιοκτησίας, τι καταθέσεις ή άλλες περιουσιακές σχέσεις υπάρχουν, ποια χρέη υπάρχουν και, κυρίως, τι πραγματικά επιθυμεί να γίνει μετά τον θάνατό του.
Στη συνέχεια πρέπει να επιλεγεί το κατάλληλο νομικό εργαλείο. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα είναι η διαθήκη. Σε άλλες μπορεί να είναι η κληρονομική σύμβαση. Σε άλλες μπορεί να είναι ένας διαφορετικός εν ζωή περιουσιακός σχεδιασμός.
Και υπάρχει μια πολύ σημαντική αρχή: όσο πιο καθαρή είναι σήμερα η βούληση του ανθρώπου, τόσο λιγότερη αβεβαιότητα θα υπάρχει αύριο για τους κληρονόμους του.
Ποια είναι τα συχνότερα λάθη που βλέπετε σήμερα στις κληρονομιές και ποια από αυτά φιλοδοξεί να περιορίσει ο νέος νόμος;
Το πρώτο λάθος είναι ότι οι άνθρωποι δεν ασχολούνται εγκαίρως με την κληρονομία τους. Πολλοί θεωρούν τη λέξη διαθήκη ως ταμπού!
Το δεύτερο είναι ότι θεωρούν πως μια παλιά ή χειρόγραφη διαθήκη λύνει από μόνη της όλα τα προβλήματα.
Το τρίτο είναι ότι πολλές φορές δεν υπάρχει σαφής εικόνα της περιουσίας και των χρεών του θανόντος.
Το τέταρτο είναι η λανθασμένη αντίληψη ότι «κληρονομώ μόνο τα ακίνητα». Η κληρονομία περιλαμβάνει συνολικά δικαιώματα και υποχρεώσεις και, επομένως, πρέπει να υπάρχει συνολική εικόνα.
Το πέμπτο είναι ότι τα μέλη μιας οικογένειας αφήνουν για μετά τον θάνατο συζητήσεις που θα μπορούσαν να έχουν γίνει όσο όλοι είναι εν ζωή.
Ο νέος νόμος προσπαθεί να αντιμετωπίσει αρκετά από αυτά τα προβλήματα: δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στον κληρονομικό σχεδιασμό, εισάγει τις κληρονομικές συμβάσεις, αλλάζει το καθεστώς ευθύνης για τα χρέη και απλοποιεί ή μεταφέρει ορισμένες διαδικασίες προς τον συμβολαιογραφικό χώρο.
Όμως κανένας νόμος δεν μπορεί να αντικαταστήσει την έγκαιρη ενημέρωση του πολίτη.
Με δεδομένο ότι το νέο πλαίσιο αλλάζει σημαντικά ένα σύστημα που ίσχυε επί δεκαετίες, ποιο είναι το βασικό μήνυμα που πρέπει να κρατήσει ο πολίτης και τι πρέπει να προσέξει από εδώ και πέρα;
Το βασικό μήνυμα είναι πολύ απλό: Η κληρονομία δεν είναι μια υπόθεση που πρέπει να μας απασχολεί μόνο όταν πεθάνει κάποιος. Είναι ένα ζήτημα που πρέπει να οργανώνεται όσο ο άνθρωπος είναι εν ζωή.
Ο νέος νόμος δίνει περισσότερες δυνατότητες στον πολίτη. Του επιτρέπει να οργανώσει καλύτερα την περιουσία του, να περιορίσει τον κίνδυνο οικογενειακών συγκρούσεων και να προστατεύσει περισσότερο τον κληρονόμο από άγνωστα χρέη.
Αλλά ακριβώς επειδή οι δυνατότητες είναι πλέον περισσότερες, η ανάγκη για σωστή ενημέρωση είναι επίσης μεγαλύτερη.
Θα έλεγα, λοιπόν, στον πολίτη να μην περιμένει να προκύψει το πρόβλημα.
Αν έχει ακίνητα, επιχείρηση, καταθέσεις ή σημαντική περιουσία, να ζητήσει έγκαιρα συμβουλή. Να ελέγξει αν η παλιά του διαθήκη ανταποκρίνεται ακόμη στη σημερινή του βούληση. Να γνωρίζει τι αλλάζει με τη νόμιμη μοίρα. Να μην αγνοεί τα χρέη μιας κληρονομίας. Και να μην αντιμετωπίζει την κληρονομική διαδικασία ως μια τυπική γραφειοκρατική υποχρέωση.
Το νέο Κληρονομικό Δίκαιο μας δίνει ένα πολύ σημαντικό εργαλείο: τη δυνατότητα να προλαμβάνουμε, αντί να θεραπεύουμε τις οικογενειακές και περιουσιακές διαφορές εκ των υστέρων.
Και αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι τελικά το σημαντικότερο μήνυμα της μεταρρύθμισης.
Τέλος, θα πρέπει να επισημάνω ότι ο συμβολαιογραφικός κόσμος και ιδιαίτερα οι συμβολαιογραφικοί σύλλογοι έχουν ήδη κινητοποιηθεί ιδιαίτερα. Έχουν εκδοθεί ενημερωτικές οδηγίες και αναλύσεις και υπάρχει συνεχής συνεργασία με τον ακαδημαϊκό κόσμο. Ο ίδιος ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος είχε ενημερώσει τους συμβολαιογράφους αμέσως μετά τη δημοσίευση του νόμου και έχει επισημάνει τις νέες διαδικασίες και τις μεταβατικές διατάξεις, που μας προβληματίζουν έντονα. Ήδη ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείου Λάρισας διοργάνωσε το Σάββατο 10/10/2026 επιστημονική ημερίδα με ομιλητές διακεκριμένους καθηγητές, οι οποίοι αναφέρθηκαν σε πρακτικά κυρίως ζητήματα, που αφορούν τον συμβολαιογραφικό κλάδο και πιστεύω πως σε ένα μεγάλο βαθμό θα λυθούν οι εύλογες απορίες και τα ζητήματα που μας απασχολούν.
Η μετάβαση από το παλαιό στο νέο καθεστώς, η χρονική εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων και η συνύπαρξη διαφορετικών κανόνων για ήδη διαμορφωμένες κληρονομικές σχέσεις δημιουργούν εύλογα ερμηνευτικά και πρακτικά ζητήματα.
Ο διάλογος μεταξύ της θεωρίας και της πράξης, η επιστημονική επεξεργασία των νέων διατάξεων και η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των κορυφαίων εκπροσώπων της νομικής επιστήμης μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που ήδη ανακύπτουν.
Γιατί, τελικά, η επιτυχία κάθε νομοθετικής μεταρρύθμισης κρίνεται όχι μόνο από την αρτιότητα των διατάξεών της, αλλά και από την ασφάλεια με την οποία αυτές εφαρμόζονται στην πράξη.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Ιωάννης Κόνσουλας είναι πτυχιούχος Νομικής από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία, όπου απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών Master of Laws (LL.M.) από το Leibniz Universität Hannover (1991–1993).
Διατηρεί Συμβολαιογραφείο στον Βόλο, αναλαμβάνοντας ένα ευρύ φάσμα υποθέσεων.
Έχει μακρά πορεία στη διοίκηση του κλάδου, καθώς έχει επανεκλεγεί αρκετές φορές στη θέση του Προέδρου του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Λάρισας (με πιο πρόσφατη εκλογή τον Ιούνιο του 2024).
