Του Στάθη Βασιλόπουλου
Μέρος της μεγάλης επένδυσης για την ψηφιοποίηση των αρχείων του Δημοσίου κινδυνεύει να απαξιωθεί, εάν δεν εξασφαλιστεί η συνέχεια της διαδικασίας και η διαχείριση των νέων εγγράφων που παράγονται καθημερινά. Η ψηφιοποίηση περίπου 1,2 δισ. σελίδων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, δημιουργώντας μια τεράστια “δεξαμενή” πληροφορίας σε κρίσιμους τομείς της Δημόσιας Διοίκησης. Το στοίχημα, ωστόσο, μεταφέρεται πλέον στην επόμενη ημέρα. Γιατί η αξία αυτής της “δεξαμενής” δεν εξαρτάται μόνο από τον όγκο του υλικού που έχει περάσει σε ψηφιακή μορφή, αλλά και από το κατά πόσο θα συνεχίσει να ενημερώνεται, παραμένοντας πλήρης και λειτουργική.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς, το φυσικό αρχείο του Δημοσίου προσεγγίζει συνολικά τις 20 δισ. σελίδες. Πρόκειται για ένα πραγματικό “βουνό” εγγράφων, απέναντι στο οποίο οι 1,2 δισ. σελίδες που περιλαμβάνονται στα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελούν ένα σημαντικό μεν, αλλά πρώτο μόνο κομμάτι της διαδρομής.
Η λύση, βέβαια, δεν είναι να ψηφιοποιηθούν αδιακρίτως όλα τα αρχεία του Δημοσίου. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε τεράστιους πόρους, χωρίς να προσφέρει σε όλες τις περιπτώσεις αντίστοιχη χρησιμότητα. Άλλωστε, τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης σχεδιάστηκαν με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και χρονικό ορίζοντα, γεγονός που επέβαλε όρια τόσο στην έκταση όσο και στο ιστορικό βάθος της ψηφιοποίησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ψηφιοποίηση των αρχείων των δημόσιων νοσοκομείων, με το έργο να βρίσκεται σε εξέλιξη και να καλύπτει κατ’ ελάχιστον την τελευταία πενταετία. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα συμβεί από εδώ και πέρα και κυρίως πώς θα διασφαλιστεί ότι η διαδικασία θα συνεχιστεί και μετά την ολοκλήρωση των έργων του RRF. Θα παραμείνει η ψηφιοποίηση μια ζωντανή διαδικασία ή θα περιοριστεί σε μια ψηφιακή “φωτογραφία” του παρελθόντος, που θα “ξεθωριάζει” όσο προστίθενται νέοι φάκελοι;
Τρία είναι τα κρίσιμα ζητήματα για την επόμενη ημέρα: η διαχείριση του νέου αρχείου που παράγεται καθημερινά, η βαθύτερη ψηφιοποίηση σε συγκεκριμένες “νησίδες” όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη και η ασφαλής φύλαξη του φυσικού αρχείου που δεν είναι σκόπιμο να μετατραπεί σε ψηφιακή μορφή.
Όπως τόνισε πρόσφατα, στο πλαίσιο δημοσιογραφικής εκδήλωσης, ο Ανδρέας Παπαδάκης, διευθύνων σύμβουλος της Αρχειοθήκης, η πρώτη προτεραιότητα είναι να μη διακοπεί η αλυσίδα της ψηφιοποίησης μετά την ολοκλήρωση των χρηματοδοτούμενων έργων. “Σίγουρα πρέπει να ψηφιοποιηθεί και το νεοπαραγόμενο αρχείο. Δεν γίνεται να πούμε ότι ψηφιοποιήσαμε τους φακέλους Υγείας μέχρι το ’25 και δεν κάνουμε το ’26”, ανέφερε, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά “θα απαξιωθούν τα έργα του RRF”.
Το δεύτερο κρίσιμο μέτωπο είναι η εκτενέστερη ψηφιοποίηση εκεί όπου το ιστορικό βάθος του αρχείου εξακολουθεί να έχει ουσιαστική αξία. Δεν έχει, για παράδειγμα, την ίδια χρησιμότητα σήμερα η ψηφιοποίηση μιας φορολογικής δήλωσης του 1995 με εκείνη ενός παλαιού τίτλου ιδιοκτησίας, μιας οικοδομικής άδειας ή ενός πολεοδομικού σχεδίου, που μπορεί να χρειαστεί να αναζητηθεί ακόμη και δεκαετίες αργότερα. Σε τέτοιες “νησίδες”, όπως το Κτηματολόγιο και η Πολεοδομία, η ψηφιοποίηση χρειάζεται να προχωρήσει πολύ βαθύτερα στον χρόνο, εκτίμησε ο κ. Παπαδάκης.
Το τρίτο σκέλος αφορά το μεγάλο τμήμα του φυσικού αρχείου για το οποίο δεν υπάρχει οικονομικός ή λειτουργικός λόγος να ψηφιοποιηθεί. Εκεί το ζητούμενο είναι διαφορετικό: η ασφαλής και οργανωμένη φύλαξη, ώστε πολύτιμα δημόσια έγγραφα να μη συνεχίσουν να παραμένουν διάσπαρτα σε υπόγεια και ακατάλληλους χώρους.
Η ανάγκη να υπάρξει συνέχεια αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συνυπολογιστεί το οικονομικό αποτύπωμα των έργων που έχουν ήδη υλοποιηθεί. Η επένδυση για την ψηφιοποίηση των περίπου 1,2 δισ. σελίδων ανήλθε σε 590 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας κρίσιμα αρχεία της Δημόσιας Διοίκησης. Πρόκειται για παρεμβάσεις, μεταξύ άλλων, στην Υγεία, τη Δικαιοσύνη, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το Κτηματολόγιο και τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό.
Το οικονομικό αποτύπωμα της επένδυσης αναδεικνύει και τα σημαντικά λειτουργικά οφέλη που μπορεί να αποφέρει. Σύμφωνα με αποτίμηση του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου, η ψηφιοποίηση των 1,2 δισ. σελίδων εκτιμάται ότι δημιουργεί ετήσιο οικονομικό όφελος που προσεγγίζει τα 180 εκατ. ευρώ. Πέρα από την εξοικονόμηση πόρων, η ψηφιακή διαχείριση περιορίζει σημαντικά τον χρόνο αναζήτησης και ανάκτησης εγγράφων, μειώνει τις χειροκίνητες διαδικασίες και απελευθερώνει ανθρώπινους πόρους για εργασίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Πηγή: capital.gr
