Η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ φιλοδοξεί να συμβάλει στη μείωση του κόστους των καυσίμων, ωστόσο οι αναλυτές αμφισβητούν κατά πόσο θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στις τιμές. Την ίδια ώρα, η χαλάρωση των κυρώσεων προς τη Μόσχα δημιουργεί νέα έσοδα για τη Ρωσία, την ώρα που η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τους οικονομικούς πόρους που χρηματοδοτούν τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το Associated Press, η αμερικανική κυβέρνηση αναζητά τρόπους να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν διατηρεί τις ενεργειακές αγορές υπό πίεση. Ωστόσο, η στροφή του Τραμπ προς τη Ρωσία, μόλις έναν μήνα μετά την υπογραφή νόμου για την αυστηροποίηση των κυρώσεων, αναδεικνύει την αντίφαση ανάμεσα στην προσπάθεια ανακούφισης των Αμερικανών καταναλωτών και στην πολιτική οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα.
Οι ποσότητες ντίζελ και οι εκτιμήσεις για τις τιμές
Μετά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε την Παρασκευή (9 Οκτωβρίου) με τον Ρώσο πρόεδρο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία θα διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ, ενώ άλλοι 500.000 τόνοι αναμένεται να ακολουθήσουν τον Νοέμβριο και επιπλέον ένα εκατομμύριο τόνοι αμέσως μετά. Όπως ανέφερε, θα ακολουθήσουν ακόμη τρία εκατομμύρια τόνοι σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Οι αναλυτές, ωστόσο, εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι συγκεκριμένες ποσότητες θα οδηγήσουν σε ουσιαστική αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς. Η μεταφορά καυσίμων από τη Ρωσία προς τις ΗΠΑ δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι θα προστεθούν νέες ποσότητες στη διεθνή αγορά, καθώς οι παραδοσιακοί πελάτες της Μόσχας ενδέχεται να αναζητήσουν άλλους προμηθευτές.
Αναλυτής ενέργειας του Center for Strategic and International Studies (CSIS) εκτίμησε ότι η συμφωνία δύσκολα θα έχει σημαντική επίδραση στις τιμές, χαρακτηρίζοντάς την παράλληλα σημαντικό όφελος για τη Ρωσία και τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Όπως εξήγησε, η Μόσχα επιδιώκει να διαθέσει αποθέματα ντίζελ θερινών προδιαγραφών πριν στραφεί στα βαρύτερα καύσιμα που απαιτούνται τον χειμώνα.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Μάικλ Λιντς από το Energy Policy Research Foundation παρομοίασε την εξέλιξη με «μετακίνηση των ξαπλωστρών στον Τιτανικό». Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν οι ΗΠΑ προμηθευτούν ντίζελ από τη Ρωσία, οι σημερινοί πελάτες της θα χρειαστεί να αναζητήσουν άλλες πηγές προμήθειας, γεγονός που μπορεί να διατηρήσει τις τιμές κοντά στα σημερινά επίπεδα.
Πράγματι, παρότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του ντίζελ υποχώρησαν μετά την ανακοίνωση, η μέση τιμή στις ΗΠΑ παρέμενε στα 6,28 δολάρια ανά γαλόνι, έχοντας καταγράψει ιστορικό υψηλό 6,52 δολαρίων στις 22 Σεπτεμβρίου.
Τα προβλήματα στη ρωσική παραγωγή και οι εξαγωγές
Η δυνατότητα της Ρωσίας να αυξήσει τις εξαγωγές της παραμένει περιορισμένη. Η Μόσχα είχε επιβάλει από τον Ιούλιο απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ, καθώς οι επανειλημμένες ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια έχουν περιορίσει την παραγωγική της δυναμικότητα.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η ρωσική παραγωγή ντίζελ έχει μειωθεί κατά περίπου 30%.
Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης, Αλεξάντερ Νόβακ, δήλωσε στο πρακτορείο Tass ότι η Ρωσία ξεκινά την άρση των περιορισμών στις εξαγωγές ντίζελ νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό. Πρόσθεσε ότι οι παραδόσεις προς τις ΗΠΑ μπορούν να αρχίσουν μέσα στον Οκτώβριο, διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι η εγχώρια αγορά θα είναι πλήρως εφοδιασμένη.
Προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων έως τον Απρίλιο του 2027
Λίγο μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε προσωρινή άδεια, βάσει της οποίας οι κυρώσεις των ΗΠΑ δεν θα εφαρμόζονται έως τον Απρίλιο του 2027 στις παραδόσεις ρωσικού ντίζελ που είχε ήδη φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια έως την Παρασκευή.
Πρόκειται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, για την πρώτη εξαίρεση διάρκειας μεγαλύτερης των 30 ημερών από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.
Η απόφαση έρχεται σε αντίθεση με τη νομοθετική πρωτοβουλία που είχε υπογράψει ο Τραμπ έναν μήνα νωρίτερα για την αυστηροποίηση των κυρώσεων σε βάρος Ρώσων αξιωματούχων, τραπεζών και δεξαμενόπλοιων του λεγόμενου σκιώδους στόλου. Ο νόμος προβλέπει επίσης την απαγόρευση νέων αμερικανικών επενδύσεων στη Ρωσία και τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως 100% στους πέντε μεγαλύτερους εισαγωγείς ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις.
Οι ΗΠΑ έχουν απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου από το 2022.
Η αντίδραση Ζελένσκι και οι επικρίσεις των Δημοκρατικών
Η συμφωνία προκάλεσε την αντίδραση του Ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος χαρακτήρισε την απόφαση «αδύναμη», εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τη στάση των δυτικών συμμάχων. Υποστήριξε ότι η ενίσχυση των ρωσικών εσόδων θα επιτρέψει στη Μόσχα να συνεχίσει τον πόλεμο και κατηγόρησε την αμερικανική πλευρά ότι χρησιμοποιεί την Ουκρανία ως «προπέτασμα καπνού».
Επικριτικοί εμφανίστηκαν και Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο. Ο επικεφαλής της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, μαζί με τους γερουσιαστές Τζιν Σαχίν και Ελίζαμπεθ Γουόρεν, κατηγόρησαν τον Τραμπ ότι υπονομεύει την Ουκρανία, τους Ευρωπαίους συμμάχους και την αμερικανική εθνική ασφάλεια.
«Ο πρόεδρος πρέπει να τερματίσει τον πόλεμό του με το Ιράν αντί να χρηματοδοτεί την πολεμική μηχανή της Ρωσίας», ανέφεραν σε κοινή δήλωσή τους.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ, ένας από τους συντάκτες του νόμου για τις κυρώσεις, υποστήριξε ότι η απόφαση καθιστά τις ΗΠΑ «συνένοχες» στον πόλεμο του Πούτιν κατά της Ουκρανίας. Ο βουλευτής Ντον Μπέιερ χαρακτήρισε επίσης την ανακοίνωση εξοργιστική.
Trump is doing a deal with the devil to try to help his flailing political fortunes from the shockingly high diesel prices caused by his own reckless, illegal war in the Middle East.
This filthy deal will only aid and abet the same Putin who is helping the Iranians to target and try to kill American troops in the Middle East and who illegally and viciously invaded our ally Ukraine.
— Chuck Schumer (@SenSchumer) October 9, 2026
Τραμπ και Πούτιν υπερασπίζονται τη συμφωνία
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η μείωση των τιμών αποτελεί κορυφαία προτεραιότητά του, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους οδηγούς φορτηγών στις ΗΠΑ.
Σε μεταγενέστερη δήλωσή του, ευχαρίστησε δημόσια τον Πούτιν για τη συμφωνία, επισημαίνοντας ότι μεγάλες ποσότητες πετρελαίου αναμένεται να φτάσουν στη χώρα και ότι το ντίζελ είναι το καύσιμο που χρειάζεται η αμερικανική αγορά.
Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι η χώρα του επιβεβαίωσε την ετοιμότητά της να προμηθεύσει πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα τόσο στην αμερικανική όσο και στην παγκόσμια αγορά. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η εξέλιξη θα έχει θετικό αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία.
Παρά τις δημόσιες δηλώσεις των δύο ηγετών, κρίσιμα σημεία της συμφωνίας παραμένουν αδιευκρίνιστα. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει διευκρινίσει ποιος θα πληρώσει για τις προμήθειες του ρωσικού ντίζελ ούτε πότε ακριβώς θα είναι διαθέσιμες οι ποσότητες. Παράλληλα, ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, απέφυγε να απαντήσει εάν η Μόσχα εξασφάλισε ανταλλάγματα από την Ουάσιγκτον στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Πηγή: tanea.gr
