Χειρότερη από οποιαδήποτε άλλη στιγμή του πολέμου είναι η κατάσταση με τα σιτηρά στην Ουκρανία, καθώς, οι πλούσιες σοδειές δεν μπορούν να διατεθούν από τους παραδοσιακούς εμπορικούς δρόμους, αυξάνοντας τις τιμές και, το χειρότερο, απειλώντας με σοβαρή επισιτιστική κρίση πολλές περιοχές του πλανήτη.
Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Ρωσία είναι γεμάτες με εκατομμύρια τόνους προϊόντων που κανονικά θα στέλνονταν στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Ασία και την Αφρική, αλλά αντ’ αυτού είναι παγιδευμένοι στις εμπόλεμες χώρες, αναφέρει το CBNC.
Οι ρωσικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους σε στόχους στη Μαύρη Θάλασσα εντάθηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και του φθινοπώρου, καθιστώντας αδύνατη την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων. Οι επιθέσεις αντιποίνων του Κιέβου σημαίνουν ότι οι ρωσικές εξαγωγές έχουν πλέον κολλήσει, πιέζοντας περαιτέρω την παγκόσμια προσφορά.
Με τις επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα να συνεχίζονται τον Οκτώβριο, οι προοπτικές εκεχειρίας φαίνονται ελάχιστες, με την Τουρκία να εντείνει τις μεσολαβητικές προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας λόγω του κινδύνου για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Ντόμινο
Οι Ουκρανοί αγρότες με τους οποίους μίλησε το CBNC λένε ότι περίπου το 80% των σιτηρών τους δεν μπορεί προς το παρόν να πωληθεί με κέρδος και έχουν ξεμείνει από μετρητά.
Έτσι, σε μια διαδικασία «ντόμινο», η κατάρρευση των εγχώριων τιμών δίνει στους αγρότες ελάχιστους λόγους να σπείρουν για τη σοδειά του 2027 τους επόμενους μήνες.
«Για τους αγρότες, είναι πολύ δύσκολο επειδή πρέπει να πληρώνουμε φόρους, πρέπει να πληρώνουμε ενοίκιο για τη γη, και τώρα δεν είμαστε σε θέση να το κάνουμε αυτό επειδή δεν είμαστε σε θέση να πουλήσουμε τίποτα», δήλωσε ο Andrii Dykun, πρόεδρος του Ουκρανικού Γεωργικού Συμβουλίου.
«Οι μόνες καλλιέργειες που μπορούμε να πουλήσουμε είναι η ελαιοκράμβη και οι ηλιόσποροι. Αλλά και πάλι, ο όγκος δεν είναι αρκετός… Γιατί λοιπόν να φυτέψουμε αν σήμερα δεν έχουμε καθόλου κέρδη;»
«Αν τα αποθέματά μας θα είναι γεμάτα, δεν έχει νόημα να κάνουμε οποιεσδήποτε γεωργικές εργασίες την άνοιξη, γιατί τότε είναι απλώς χάσιμο χρόνου και χρημάτων».
Η PrivatBank, ο μεγαλύτερος δανειστής της Ουκρανίας, δήλωσε στο CNBC ότι είχε εκταμιεύσει 1,53 δισεκατομμύρια γρίβνα (34,2 εκατομμύρια δολάρια) σε χρηματοδότηση κεφαλαίου κίνησης σε αγροτικές επιχειρήσεις μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου, ποσό υπερδιπλάσιο από τα 718 εκατομμύρια γρίβνα που δάνεισε την ίδια περίοδο πέρυσι. Οι μικρομεσαίοι παραγωγοί αντιπροσωπεύουν το 70% του χαρτοφυλακίου γεωργικών δανείων της.
«Τα κεφάλαια παραμένουν ουσιαστικά δεσμευμένα σε αποθέματα σιτηρών, ενώ οι αγροκτήματα πρέπει ακόμη να καλύψουν τα τρέχοντα λειτουργικά τους έξοδα και να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση για τις φθινοπωρινές και εαρινές σπορές», δήλωσε ο Yevhen Zaihraiev, επικεφαλής εταιρικών και ΜΜΕ επιχειρήσεων στην κρατική PrivatBank.
«Βλέπουμε διαφορετικές στρατηγικές μεταξύ των πελατών μας. Ορισμένοι αγροτικοί παραγωγοί πωλούν τις καλλιέργειές τους νωρίτερα, ακόμη και σε λιγότερο ελκυστικές τιμές, προκειμένου να διατηρήσουν επαρκή λειτουργική ρευστότητα. Άλλοι, ιδίως όσοι έχουν πρόσβαση σε αποθηκευτική ικανότητα, αναβάλλουν τις πωλήσεις εν αναμονή ευνοϊκότερων τιμών αγοράς», δήλωσε.
Η ουκρανική παραγωγή σιτηρών και ελαιούχων σπόρων προβλέπεται να αυξηθεί σε 85 εκατομμύρια τόνους από 80 εκατομμύρια τόνους φέτος, αλλά τα μεταφερόμενα αποθέματα από την προηγούμενη σεζόν ασκούν πίεση στις υποδομές αποθήκευσης και εφοδιαστικής της Ουκρανίας, σημείωσε ο Zaihraiev. Αυτές οι εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν μακριές πλαστικές σακούλες σιλό που ρυμουλκούνται στα χωράφια και πανύψηλα μεταλλικά ανυψωτικά σιτηρών που είναι ολοένα και πιο ευάλωτα σε στρατιωτικές επιθέσεις.
«Βλέπουμε επίσης τους αγροτικούς παραγωγούς να αναθεωρούν σταδιακά τα σχέδια φύτευσης για το επόμενο έτος υπέρ των ελαιούχων σπόρων και των εξειδικευμένων καλλιεργειών, των οποίων οι τιμές εξαρτώνται λιγότερο από το κόστος εφοδιαστικής», πρόσθεσε ο Zaihraiev.
Για τους Ουκρανούς αγρότες – εκείνους που δεν στρατολογούνται αυτήν τη στιγμή για να υπηρετήσουν – ο πόλεμος με τη Ρωσία είναι πάντα παρών. Δήλωσαν στο CBNC, ότι «ζούμε και εργαζόμαστε σε ένα μέρος όπου οποιαδήποτε στιγμή εσείς ή ο περίγυρός σας μπορεί να χτυπηθεί από [έναν] πύραυλο ή drone». «Κοιμόμαστε σε κρεβάτια με εκρήξεις σε απόσταση 300 έως 1.000 μέτρων».
Η απελευθέρωση αποθεμάτων θα «ανατρέψει γρήγορα την αγορά»
Ο γεωργικός τομέας της Ουκρανίας έχει αντιμετωπίσει καταλήψεις αγροκτημάτων, ορυχεία και ελλείψεις εργατικού δυναμικού από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στις αρχές του 2022.
Οι διεθνείς οργανισμοί αγωνίζονται να διατηρήσουν τις οδούς εξαγωγής τους μέσω διαφόρων συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένης της, μη λειτουργικής πια, πρωτοβουλίας της Μαύρης Θάλασσας και των πολιτικά αμφιλεγόμενων «Λωρίδων Αλληλεγγύης» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τώρα, η κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας και οι συνέπειες για τις παγκόσμιες τροφικές αλυσίδες είναι οι πιο σοβαρές από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος.
Η Ουκρανία και η Ρωσία προμήθευαν τον κόσμο με περισσότερο από το ήμισυ του ηλιέλαιου, σχεδόν το ένα πέμπτο του κριθαριού και το 14% του σιταριού του στα χρόνια που προηγήθηκαν του πολέμου, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Η Ουκρανία είναι επίσης ένας από τους μεγαλύτερους καλλιεργητές καλαμποκιού στον κόσμο, με την Κίνα και την Ευρωπαϊκή Ένωση μεταξύ των μεγαλύτερων αγοραστών της.
Περίπου το 90% των κύριων εξαγωγών γεωργικών προϊόντων της Ουκρανίας συνήθως πραγματοποιούνται μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Τον περασμένο Αύγουστο, οι εξαγωγές σιτηρών και οσπρίων ανήλθαν συνολικά σε 981.000 τόνους, μειωμένες κατά περίπου 58% σε ετήσια βάση.
Η Ευρώπη αναμένεται να έχει ιδιαίτερα φτωχή συγκομιδή καλαμποκιού και χρειάζεται μεγαλύτερες εισαγωγές, καθώς η ζήτηση για ζωοτροφές παραμένει υψηλή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν επίσης μια πιο αδύναμη καλλιέργεια καλαμποκιού.
Προς το παρόν, οι καλύτερες καλλιέργειες σιταριού και κριθαριού στον Καναδά, την Αυστραλία και την Αργεντινή, μαζί με τις καλές συγκομιδές στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, μετριάζουν το πλήγμα.
Το συνεχές μπλοκάρισμα υποστηρίζει τις τιμές των εμπορευμάτων εκτός της Ρωσίας και της Ουκρανίας, αλλά το άνοιγμα των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας θα απελευθέρωσε ένα κύμα φθηνής προσφοράς που «θα ανατρέψει την αγορά γρήγορα… με ελάχιστη προειδοποίηση», δήλωσε ο Benoit Fayaud, ανώτερος διευθυντής για την ανάλυση σιτηρών και ελαιούχων σπόρων στην Expana.
Μια συμφωνία που αποκαθιστά τις εξαγωγές της Ουκρανίας και της Ρωσίας θα μπορούσε να δει τις τιμές των σιτηρών σε άλλες προελεύσεις να μειώνονται κατά μερικές δεκάδες δολάρια, είπε στο CNBC.
«Έχουν τόσο μεγάλες μετοχές που θα είναι πτωτικές για την αγορά σε όλο τον κόσμο», πρόσθεσε.
Οι τιμές για το ρωσικό και το ουκρανικό σιτάρι, το κριθάρι, τους ελαιούχους σπόρους και άλλα προϊόντα έχουν γίνει τόσο χαμηλές εντός των χωρών που έχει εντείνει τον αγώνα για εύρεση εναλλακτικών διαδρομών μέσω σιδηροδρομικών, οδικών και ποταμών, σύμφωνα με τον Fayaud.
Αλλά αυτές οι εναλλακτικές διαδρομές είναι «δύσκολες και αργές και από τις δύο χώρες», είπε.
Οι ανατολικοευρωπαίοι γείτονες της Ουκρανίας, όπως η Πολωνία και η Ρουμανία, αντιστέκονται στην ώθηση να επιτραπεί η διέλευση σιτηρών μέσω αυτών —έστω και προσωρινά— λόγω ανησυχιών για υπερβολή που καταστρέφει τη ζήτηση για τις δικές τους καλλιέργειες.
Μια άλλη επιλογή μέσω του ποταμού Δούναβη παρεμποδίστηκε από τη χαμηλή στάθμη του νερού. και μια βασική γέφυρα έξω από την Ουκρανία έχει καταστραφεί. Υπάρχουν επιλογές για εξαγωγές μέσω των χωρών της Βαλτικής και μέσω της Γεωργίας μέσω ξηράς στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία, αλλά αυτό μπορεί να καλύψει μόνο ένα μικρό μέρος των τυπικών ροών, είπε ο Fayaud.
Ο Andrii Dykun του Ουκρανικού Αγροτικού Συμβουλίου τόνισε ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στις διαδρομές της Μαύρης Θάλασσας όσον αφορά την τιμολόγηση.
«Θα ήταν πάντα φθηνότερο για εμάς, ακόμη και για τους αγρότες στα δυτικά σύνορα της Ουκρανίας, να πουλήσουμε τα σιτηρά σε άλλα λιμάνια από λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας γιατί είναι πολύ πιο κερδοφόρο για τους αγρότες από το να τα πουλήσουμε μέσω των συνόρων στην ΕΕ», είπε.
«Έτσι χωρίς λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, δεν θα λειτουργήσει καθόλου για εμάς».
Πηγή: ΟΤ
Πηγή: in.gr
