Αυστηρότερη ιχνηλάτηση από τον παραγωγό έως το ράφι σχεδιάζει η ΑΑΔΕ θέτοντας στο ελληνοποιήσεις προϊόντων και παραπλανητική σήμανση
Ηλεκτρονικό «μάτι» σε όλη την αλυσίδα γάλακτος και κρέατος επιχειρεί να εγκαταστήσει η ΑΑΔΕ, με στόχο να κλείσουν τα παράθυρα για ελληνοποιήσεις και παραπλανητικές ενδείξεις προέλευσης. Το νέο μοντέλο ελέγχου θα συνδέει την παραγωγή με τη μεταποίηση και τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά, επιτρέποντας τη διασταύρωση των ποσοτήτων πρώτης ύλης με τα τελικά προϊόντα.
Γράφει ο Τάσος Κουρκούμπας από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2». Η συζήτηση για το νέο πλαίσιο έχει ήδη ξεκινήσει, με ιδιαίτερη έμφαση στα ευπαθή προϊόντα και στην τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος. Η βασική επιδίωξη είναι κάθε ποσότητα γάλακτος να αποκτά ένα ηλεκτρονικό αποτύπωμα και να μπορεί να παρακολουθείται σε όλα τα στάδια της διακίνησής της.
Όπως ανέφερε ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Τσοπάνος, το ζήτημα τέθηκε σε πρόσφατη σύσκεψη με την ΑΑΔΕ. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα προϊόντα που θα φεύγουν από τον παραγωγό θα συνοδεύονται από ηλεκτρονικό barcode και τα στοιχεία θα καταχωρίζονται σε βάση δεδομένων. Στη συνέχεια θα μπορεί να ελέγχεται εάν οι ποσότητες που παράγει μια μεταποιητική μονάδα αντιστοιχούν στις ποσότητες ελληνικού ή εισαγόμενου γάλακτος που έχει παραλάβει.
Η λογική του συστήματος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ηλεκτρονικής αλυσίδας, από την παραγωγή έως το τελικό προϊόν. Η ηλεκτρονική διασταύρωση αναμένεται να επιτρέπει τον έλεγχο των ποσοτήτων γάλακτος που εισέρχονται στις μονάδες σε σχέση με τις ποσότητες γάλακτος, γιαουρτιού και άλλων προϊόντων που τελικά διατίθενται στην αγορά. Η αντιστοίχιση θα πραγματοποιείται μέσω πρωτοκόλλων που θα συνδέουν την ποσότητα της πρώτης ύλης με την παραγωγή του τελικού προϊόντος. Στόχος είναι το ελληνικό γάλα να φέρει σαφή ένδειξη ελληνικής προέλευσης, ενώ το εισαγόμενο να αποτυπώνεται αντίστοιχα ως προϊόν προέλευσης ΕΕ.
Παράλληλα με τις ελληνοποιήσεις, στόχος είναι και η πάταξη της νοθείας και η διασφάλιση της αυθεντικότητας των γαλακτοκομικών προϊόντων, όταν μελέτες δείχνουν ότι το γάλα είναι το δεύτερο -μετά το ελαιόλαδο- συχνότερα νοθευμένο τρόφιμο. Η πιο συνηθισμένη μορφή νοθείας αφορά την ανάμειξη φθηνότερου αγελαδινού γάλακτος με ακριβότερα γάλατα, όπως πρόβειο, κατσικίσιο και βουβαλίσιο. Οι πρακτικές αυτές επιφέρουν αλυσιδωτές επιπτώσεις, καθώς εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών, ιδίως για όσους παρουσιάζουν αλλεργίες, ενώ παράλληλα πλήττουν οικονομικά τους παραγωγούς και υπονομεύουν τον υγιή ανταγωνισμό.
Στα ύψη η τιμή του πρόβειου γάλακτος
Οι σχεδιαζόμενοι αυστηρότεροι έλεγχοι στην αγορά συμπίπτουν με μια περίοδο πίεσης για την εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος. Κατά το πρώτο επτάμηνο του έτους, η παραγωγή διαμορφώθηκε στους 540.000 τόνους, από 580.000 τόνους το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς, κατά την οποία η Ελλάδα ήταν η μεγαλύτερη χώρα παραγωγής γάλακτος στην Ευρώπη, με 73.000 τόνους πρόβειου και 158.000 τόνους κατσικίσιου.
Την ίδια στιγμή, η ζήτηση παραμένει αυξημένη, ενώ η τιμή παραγωγού έχει φτάσει περίπου στα 1,90 ευρώ το κιλό. Η άνοδος του κόστους του πρόβειου γάλακτος μεταφέρεται στην παραγωγή φέτας, με τις εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν να δείχνουν ότι, εάν οι σημερινές τιμές παραγωγού διατηρηθούν, η χονδρική τιμή της φέτας θα μπορούσε να κινηθεί στα 15-16 ευρώ το κιλό, από περίπου 12-13 ευρώ σήμερα. Ήδη, οι υψηλότερες τιμές επηρεάζουν τις καταναλωτικές επιλογές, με μέρος της ζήτησης να μετατοπίζεται προς φθηνότερα λευκά τυριά.
Στο «κάδρο» και το κρέας
Το ίδιο σύστημα ιχνηλασιμότητας εξετάζεται και για την αγορά κρέατος, όπου το ζήτημα της προέλευσης έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγόμενο. Η αυστηρότερη ηλεκτρονική καταγραφή αναμένεται, επομένως, να λειτουργήσει ως μηχανισμός ελέγχου της διαδρομής του προϊόντος έως τη λιανική. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ έχει θέσει ορίζοντα 40 ημερών για την οριστικοποίηση της σχετικής φόρμας δήλωσης στοιχείων, με στόχο να είναι έτοιμη έως τα Χριστούγεννα.
Την ίδια ώρα, η αύξηση της παραγωγής δεν μπορεί να γίνει άμεσα, καθώς η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου απαιτεί χρόνο. Οι επιλογές περιλαμβάνουν τη διατήρηση περισσότερων αρνιών ή την εισαγωγή ζώων, με τον ΣΕΚ να επισημαίνει ότι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι φυλές και τα χαρακτηριστικά τους, καθώς το γάλα πρέπει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις παραγωγής φέτας. Σημαντικός παράγοντας παραμένει και η αντιμετώπιση των ζωονόσων, με την ευλογιά των αιγοπροβάτων να έχει αφανίσει χιλιάδες κτηνοτροφικές μονάδες, πριν δώσει σκυτάλη στον αφθώδη πυρετό.
