Αναφορές και από τη Θεσσαλία στη νέα πλατφόρμα που καταγράφει ασυνείδητους οδηγούς
Ένα αυτοκίνητο πάνω στο πεζοδρόμιο. Ένα άλλο μπροστά σε ράμπα για άτομα με αναπηρία. Ένα τρίτο ακριβώς πάνω στη διάβαση πεζών. Εικόνες γνώριμες στους δρόμους των ελληνικών πόλεων, που για πολλούς οδηγούς μπορεί να σημαίνουν «μόνο πέντε λεπτά», για κάποιους άλλους όμως σημαίνουν ότι η μετακίνησή τους σταματά. Ένας άνθρωπος σε αναπηρικό αμαξίδιο μπορεί να μην μπορεί να περάσει. Ένας ηλικιωμένος να αναγκάζεται να κατέβει στο οδόστρωμα. Ένας γονέας με παιδικό καρότσι να πρέπει να κινηθεί ανάμεσα στα σταθμευμένα αυτοκίνητα.
Γράφει ο Τάσος Κουρκούμπας από την «Πολιτεία Θεσσαλών» και το ΕΝΘΕΤΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026
Αυτή την πραγματικότητα επιχειρεί πλέον να καταγράψει με συστηματικό τρόπο το xorisempodia.gr, μια νέα ελληνική ψηφιακή πλατφόρμα πολιτών που μέσα σε λίγες εβδομάδες έχει αρχίσει να δημιουργεί έναν διαφορετικό «χάρτη» των ελληνικών πόλεων: τον χάρτη των σημείων όπου η παράνομη στάθμευση δημιουργεί εμπόδια στην καθημερινή μετακίνηση.
Τα στοιχεία που εμφανίζονταν στον δημόσιο χάρτη της πλατφόρμας την περασμένη Τετάρτη αποτυπώνουν την ταχύτητα με την οποία εξαπλώνεται η χρήση της.
Οι αναφορές είχαν ξεπεράσει τις 2.600, σε 198 διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας. Από αυτές, οι 1.777 αφορούσαν οχήματα που εμπόδιζαν πεζοδρόμια, οι 579 αφορούσαν ράμπες ΑμεΑ και οι 258 διαβάσεις πεζών. Παράλληλα, μέσω της υπηρεσίας είχαν προετοιμαστεί σχεδόν 1.700 SMS προς το «100».
Οι αριθμοί δεν είναι στατικοί. Ο χάρτης εμπλουτίζεται διαρκώς από νέες καταγραφές, γεγονός που σημαίνει ότι η εικόνα μεταβάλλεται από μέρα σε μέρα. Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ο ρυθμός αύξησης. Στις 14 Σεπτεμβρίου είχαν δημοσιοποιηθεί περίπου 800 καταγραφές. Περίπου δύο εβδομάδες αργότερα είχαν ξεπεράσει τις 2.600.
Η Θεσσαλία στον ψηφιακό χάρτη
Η Αθήνα βρισκόταν στην πρώτη θέση των καταγραφών, με περισσότερες από 400, ενώ ακολουθούσε η Θεσσαλονίκη με περισσότερες από 180. Η Θεσσαλία δεν απουσιάζει από αυτή την εικόνα. Συνολικά έχουν καταγραφεί 62 αναφορέ, με τη Λάρισα να βρίσκεται στην πρώτη θέση με 28 καταγραφές. Ακολουθούν ο Βόλος με 13 και η Καρδίτσα με 10, ενώ καταγραφές υπάρχουν ακόμη σε Φάρσαλα, Αλμυρό και Αγριά.
Οι αριθμοί αυτοί, αν και δεν αποτελούν επίσημη στατιστική καταγραφή της παράνομης στάθμευσης, αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή αποτυπώνουν συγκεκριμένα σημεία που οι ίδιοι οι πολίτες θεωρούν προβληματικά. Και στη Λάρισα ο χάρτης αποκτά ήδη αρκετά πυκνά σημεία. Αναφορές έχουν καταγραφεί αναφορές για κατάληψη πεζοδρομίων στις οδούς Ηρώων Πολυτεχνείου, Καραθάνου, Αργυροκάστρου, Δημάρχου Αστεριάδου, Μιαούλη, Ιάσονος, Χατζηγωγίδου, Όθρυος, Ριζάρη, Αριστοφάνους και Κραννώνος.
Πρόκειται για σημεία διαφορετικών περιοχών της πόλης, στα οποία οι πολίτες καταγράφουν το ίδιο πρόβλημα: ο χώρος που προορίζεται για τους πεζούς καταλαμβάνεται από οχήματα. Ακόμη πιο χαρακτηριστικές είναι οι αναφορές για τις ράμπες ΑμεΑ. Στον χάρτη έχουν καταγραφεί αναφορές στις οδούς Γεωργιάδη και Παπακυριαζή σε όλο το μήκος τους, στην Κούμα, στην Αιόλου καθώς και σε κάθε πλευρά της πλατείας Ταχυδρομείου.
Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για μια πόλη με έντονη εμπορική και πεζή κινητικότητα. Η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο τους χρήστες αναπηρικού αμαξιδίου. Αφορά τους ηλικιωμένους, τους γονείς με καρότσια, ανθρώπους με προσωρινές κινητικές δυσκολίες και, τελικά, κάθε πεζό.
SMS προς το «100»
Η χρήση της πλατφόρμας είναι σχεδιασμένη ώστε να γίνεται χωρίς σύνθετες διαδικασίες.¨Ο πολίτης εντοπίζει στον χάρτη το σημείο όπου βρίσκεται το όχημα και επιλέγει τι ακριβώς εμποδίζεται: πεζοδρόμιο, ράμπα ΑμεΑ ή διάβαση.
Η καταγραφή εμφανίζεται στον δημόσιο χάρτη και μπορεί να γίνει ακόμη και χωρίς δημιουργία λογαριασμού. Η πλατφόρμα δεν ζητά φωτογραφία του οχήματος ούτε αριθμό κυκλοφορίας. Το ενδιαφέρον της επικεντρώνεται κυρίως στο σημείο και στο είδος του εμποδίου. Έτσι, όσο αυξάνονται οι αναφορές, μπορεί να διαμορφώνεται μια εικόνα για τα σημεία όπου εμφανίζονται επαναλαμβανόμενα προβλήματα. Στη συνέχεια ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να ζητήσει τη δημιουργία ενός SMS προς το «100», στο οποίο περιλαμβάνονται η διεύθυνση και η περιγραφή του περιστατικού.
Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη λεπτομέρεια: το μήνυμα δεν αποστέλλεται αυτόματα. Ανοίγει στο κινητό του χρήστη, ο οποίος ελέγχει τα στοιχεία και αποφασίζει εάν θα το στείλει.
Η δυνατότητα επικοινωνίας με το 100 μέσω γραπτού μηνύματος δεν αποτελεί υπηρεσία που δημιούργησε η πλατφόρμα. Η Ελληνική Αστυνομία έχει ήδη ενημερώσει επισήμως ότι οι πολίτες μπορούν να επικοινωνούν δωρεάν με την Άμεση Δράση μέσω SMS στο 100. Το xorisempodia.gr ουσιαστικά απλοποιεί τη διαδικασία, προετοιμάζοντας το μήνυμα με τα στοιχεία της καταγραφής.
Συγκέντρωση δεδομένων
Το xorisempodia.gr δεν αποτελεί κρατική εφαρμογή, ενώ μια καταχώριση στον χάρτη δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με επίσημη καταγγελία, βεβαίωση παράβασης ή διαπίστωση από αρμόδιο όργανο.
Η αξία του εγχειρήματος βρίσκεται αλλού: στη συγκέντρωση δεδομένων. Μια μεμονωμένη εικόνα ενός αυτοκινήτου πάνω σε ένα πεζοδρόμιο μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα περιστατικό. Όταν όμως το ίδιο σημείο καταγράφεται επανειλημμένα, αρχίζει να αποκτά διαφορετική σημασία.
Ένας ψηφιακός χάρτης μπορεί να δείξει πού εντοπίζονται συχνά προβλήματα, ποιες υποδομές παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενες καταλήψεις και ποιες περιοχές συγκεντρώνουν περισσότερες αναφορές. Με άλλα λόγια, η πλατφόρμα επιχειρεί να μετατρέψει τη διάχυτη αίσθηση ότι «κάτι δεν πάει καλά με το παρκάρισμα» σε δεδομένα που μπορούν να εξεταστούν.
Ο νέος ΚΟΚ αυστηροποιεί το πλαίσιο
Η συγκυρία αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς από το 2025 ισχύει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ο Ν. 5209/2025, με αυστηρότερες προβλέψεις για συγκεκριμένες παραβάσεις στάσης και στάθμευσης. Ο ΚΟΚ απαγορεύει τη στάση και στάθμευση πάνω σε διαβάσεις πεζών και σε απόσταση μικρότερη των πέντε μέτρων από αυτές, ενώ απαγορεύει επίσης τη στάθμευση σε πεζοδρόμια, πλατείες και χώρους που προορίζονται για πεζούς, εκτός εάν υπάρχει ειδική πρόβλεψη και σήμανση.
Ιδιαίτερα αυστηρό είναι το πλαίσιο για την κατάληψη ράμπας διάβασης ατόμων με αναπηρία και ειδικών θέσεων στάθμευσης ΑμεΑ. Οι συγκεκριμένες παραβάσεις εντάσσονται στις σοβαρές παραβάσεις του νέου ΚΟΚ και συνοδεύονται από διοικητικές κυρώσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα άμεσης μεταφοράς παράνομα σταθμευμένου οχήματος όταν αυτό παρεμποδίζει την κυκλοφορία ή τη στάθμευση οχήματος ατόμου με αναπηρία, χωρίς να απαιτείται η συνήθης αναμονή που προβλέπεται σε άλλες περιπτώσεις παράνομης στάθμευσης. Το ερώτημα πλέον είναι τι γίνεται μετά την καταγραφή. Η πλατφόρμα υποκαθιστά όύτε την Αστυνομία, ούτε τη Δημοτική Αστυνομία, ούτε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Μπορεί όμως να δημιουργήσει κάτι που μέχρι σήμερα συχνά έλειπε: μια συγκεντρωμένη, δημόσια εικόνα των προβληματικών σημείων.
