Η στεγαστική κρίση στην Ευρώπη επανήλθε στο προσκήνιο όταν η Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία κινείται με αναπηρικό αμαξίδιο, εκδιώχθηκε βίαια από το διαμέρισμά της στη Μαδρίτη την περασμένη εβδομάδα, αφού αρνήθηκε να πληρώσει την αύξηση άνω των 1.000 ευρώ στο μηνιαίο ενοίκιό της.
Η σύνταξή της ανέρχεται σε περίπου 1.300 ευρώ, ενώ πλήρωνε 500 ευρώ για το διαμέρισμά της, όπου ζούσε από το 1956.
Η αύξηση του ενοικίου καθορίστηκε από ένα επενδυτικό ταμείο, την Urbagestión, η οποία απέκτησε το κτίριο όπου βρίσκεται το διαμέρισμα το 2018. Η έξωση προκάλεσε τεράστιες διαμαρτυρίες σε όλη την Ισπανία, μεταξύ άλλων στη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη, οδήγησε σε δωρεές και προκάλεσε ακόμη και έκκληση από τα Ηνωμένα Έθνη.
Ευτυχώς για την Αμπασκάλ, η ιστορία είχε αίσιο τέλος. Της προσφέρθηκε νέα οκταετής σύμβαση με ανώτατο όριο το 30% του εισοδήματός της, μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ της Urbagestión και της αρχής στέγασης της Μαδρίτης.
Ωστόσο, η αντίδραση είχε εκτεταμένες επιπτώσεις, ωθώντας την ισπανική κυβέρνηση να θεσπίσει γρήγορα νέα μέτρα στήριξης της στέγασης, ιδίως την απαγόρευση των εξώσεων ευάλωτων ατόμων έως το 2030.
Η ταλαιπωρία της Ισπανίδας συνταξιούχου έφερε ξανά στο προσκήνιο την κρίση στέγασης στην Ευρώπη.
Τι συμβαίνει, λοιπόν, όταν οι ιδιοκτήτες θέλουν να ανακτήσουν το ακίνητό τους;
Η πραγματικότητα, σύμφωνα με το Euronews, είναι ότι οι ιδιοκτήτες μπορούν ακόμα να καταγγείλουν τη σύμβαση με τον ενοικιαστή πριν από τη λήξη της, αν το επιθυμούν, αλλά με ορισμένες προϋποθέσεις και σημαντικές διαφορές ανάλογα με το πού ζείτε στην Ευρώπη.
Ισπανία: Σύντομη προθεσμία και προστασία ευάλωτων ενοικιαστών
Στην Ισπανία, σύμφωνα με τον Ley de Arrendamientos Urbanos, η προθεσμία προειδοποίησης μπορεί να είναι μόλις δύο μήνες, αλλά η σχετική δυνατότητα ισχύει μετά τον πρώτο χρόνο της μίσθωσης και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να είναι φυσικό πρόσωπο και όχι εταιρεία.
Η μη πληρωμή του ενοικίου αποτελεί λόγο για διαδικασία έξωσης, γνωστή ως desahucio por falta de pago. Ωστόσο, οι οικονομικά ευάλωτοι ενοικιαστές μπορούν να ζητήσουν αναστολή της διαδικασίας, ώστε οι κοινωνικές υπηρεσίες να εξετάσουν την κατάστασή τους και πιθανές εναλλακτικές λύσεις στέγασης.
Η αναστολή μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να διαρκέσει έως και τρία χρόνια και επανεξετάζεται κάθε 12 μήνες. Υπάρχουν, όμως, εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων ανάλογα με τον αριθμό των ακινήτων που διαθέτει ο ιδιοκτήτης.
Γαλλία: Χειμερινή εκεχειρία και μεγαλύτερες προθεσμίες
Στη Γαλλία, οι ενοικιαστές απολαμβάνουν μεγαλύτερη προστασία. Η καταγγελία από τον ιδιοκτήτη συνδέεται κατά κανόνα με τη λήξη της μίσθωσης και απαιτεί προηγούμενη προειδοποίηση.
Για επιπλωμένα ακίνητα, η προθεσμία είναι τρεις μήνες πριν από τη λήξη, ενώ για μη επιπλωμένα ακίνητα έξι μήνες.
Παράλληλα, ισχύει η λεγόμενη «χειμερινή εκεχειρία», από την 1η Νοεμβρίου έως και την 31η Μαρτίου, κατά την οποία οι εκδιώξεις γενικά αναστέλλονται, με ορισμένες εξαιρέσεις.
Σε περίπτωση καθυστερούμενων ενοικίων, ο ενοικιαστής έχει έξι εβδομάδες μετά τη λήψη επίσημης εντολής πληρωμής (commandement de payer) για να εξοφλήσει τις οφειλές. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ο δικαστής μπορεί να του δώσει έως και τρία χρόνια για την αποπληρωμή του χρέους, εφόσον έχει αρχίσει ξανά να πληρώνει το τρέχον ενοίκιο και θεωρείται ότι μπορεί να εξοφλήσει σταδιακά τις οφειλές.
Γερμανία: Προθεσμία έως εννέα μήνες ανάλογα με τη διάρκεια
Στη Γερμανία, οι ενοικιαστές μπορούν να αμφισβητήσουν μια καταγγελία όταν η αποχώρηση θα τους προκαλούσε σοβαρή οικονομική ή κοινωνική δυσχέρεια, σύμφωνα με το Bürgerliches Gesetzbuch.
Η βασική προθεσμία καταγγελίας είναι τρεις μήνες. Αυξάνεται σε έξι μήνες μετά από πέντε χρόνια μίσθωσης και σε εννέα μήνες μετά από οκτώ χρόνια.
Σε αντίθεση με άλλες χώρες, δεν υπάρχει ελάχιστη περίοδος αναμονής πριν από την αποστολή της καταγγελίας, εφόσον υπάρχει νόμιμος λόγος.
Η μη πληρωμή ενοικίου για τουλάχιστον δύο μήνες μπορεί να οδηγήσει σε καταγγελία. Ο δικαστής καθορίζει την προθεσμία εκκένωσης, η οποία δεν μπορεί να ξεπερνά το ένα έτος. Ο ενοικιαστής μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να ακυρώσει τη διαδικασία εξοφλώντας το χρέος μέσα σε δύο μήνες. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο μία φορά ανά δύο χρόνια.
Ιταλία: Ελάχιστη διάρκεια τεσσάρων ετών
Στην Ιταλία, οι συμβάσεις κατοικίας έχουν συνήθως ελάχιστη αρχική διάρκεια τεσσάρων ετών, σύμφωνα με τον νόμο 431/98. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να προειδοποιήσει έξι μήνες πριν από τη λήξη.
Κατά τη διάρκεια της μίσθωσης, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί κανονικά να ζητήσει την αποχώρηση του ενοικιαστή χωρίς συγκεκριμένο νόμιμο λόγο. Εξαίρεση αποτελεί, μεταξύ άλλων, η σοβαρή παραβίαση των υποχρεώσεων του ενοικιαστή.
Σε περίπτωση μη πληρωμής, προβλέπεται περίοδος χάριτος από τρεις έως τέσσερις μήνες, ιδιαίτερα όταν η οικονομική δυσκολία οφείλεται σε γεγονότα όπως ανεργία ή ασθένεια που προέκυψαν μετά την εγκατάσταση στο ακίνητο.
Εάν ο ενοικιαστής συνεχίσει να μην πληρώνει, η διαδικασία έξωσης μπορεί να προχωρήσει και η αποχώρηση να πραγματοποιηθεί εντός δύο μηνών από τη λήξη της περιόδου χάριτος.
Ελλάδα: Ελάχιστη διάρκεια τριών ετών και ταχύτερη ανάκτηση μετά τη λήξη
Στην Ελλάδα, οι μισθώσεις κύριας κατοικίας έχουν γενικά ελάχιστη διάρκεια τριών ετών, ακόμη και όταν το συμβόλαιο προβλέπει μικρότερη διάρκεια.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί κανονικά να ζητήσει την αποχώρηση του ενοικιαστή απλώς επειδή θέλει να ανακτήσει το ακίνητο. Για πρόωρη καταγγελία απαιτείται γενικά νόμιμος λόγος, όπως σοβαρή παραβίαση της σύμβασης.
Η μη καταβολή του ενοικίου μπορεί να οδηγήσει σε καταγγελία και έξωση. Ο Αστικός Κώδικας προβλέπει, γενικά, προθεσμία τουλάχιστον ενός μήνα για την εξόφληση των καθυστερούμενων οφειλών μετά την αποστολή σχετικής ειδοποίησης σε συμβάσεις διάρκειας ενός έτους ή περισσότερο.
Από τον Μάιο του 2026, έχει επίσης εισαχθεί ταχύτερη διαδικασία για την ανάκτηση ακινήτων μετά τη λήξη της μίσθωσης, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων η προβλεπόμενη προηγούμενη προειδοποίηση.
Σε αντίθεση με την Ισπανία, η Ελλάδα δεν προβλέπει γενική πολυετή αναστολή των εξώσεων αποκλειστικά λόγω οικονομικής ευαλωτότητας. Ωστόσο, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να ισχύουν προστατευτικές διατάξεις από άλλους νόμους ή δικαστικές διαδικασίες.
Πηγή: in.gr
