Αν έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να μιλά στον σκύλο σου σαν να είναι έμπιστος φίλος ή να νιώθεις τύψεις όταν αφήνετε τη γάτα σου μόνη, δεν πρόκειται απλώς για υπερβολή της φαντασίας σου.
Η σχέση με ένα κατοικίδιο μπορεί να είναι πολύ πιο βαθιά απ’ όσο φαίνεται στην καθημερινότητα, και μια νέα έρευνα από τη Γαλλία δείχνει ότι αυτός ο δεσμός λέει πολλά και για εμάς τους ίδιους.
Ερευνητές από την Εθνική Κτηνιατρική Σχολή της Τουλούζης εξέτασαν 1.872 ιδιοκτήτες κατοικιδίων, χρησιμοποιώντας την κλίμακα Lexington Attachment to Pets Scale (LAPS), ένα αναγνωρισμένο εργαλείο που αποτυπώνει τον συναισθηματικό δεσμό ανθρώπου και ζώου μέσα από τρεις άξονες: τη γενική προσκόλληση, την τάση να υποκαθιστούν τα ζώα ανθρώπινες σχέσεις και την αντίληψη για τα δικαιώματα των ζώων. Στο δείγμα συμμετείχαν 571 άτομα με γάτα, 696 με σκύλο και 605 που είχαν και τα δύο.
Η εικόνα του δείγματος είχε ενδιαφέρον από μόνη της. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες, ενώ η πιο συχνή ηλικιακή ομάδα ήταν εκείνη των 41 έως 60 ετών. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς δήλωσαν ότι ήταν οι μόνοι που φρόντιζαν το κατοικίδιό τους στην καθημερινότητα. Αυτό το στοιχείο φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στο πόσο έντονα βιώνεται ο δεσμός.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ιδιοκτήτες σκύλων είχαν γενικά υψηλότερα επίπεδα προσκόλλησης από τους ιδιοκτήτες γατών. Η διάμεση βαθμολογία LAPS ήταν 58,5 για τους σκύλους και 52,0 για τις γάτες. Ακόμη και στα νοικοκυριά που είχαν και τα δύο ζώα, η συναισθηματική σύνδεση με τον σκύλο φάνηκε ισχυρότερη.
Η διαφορά δεν περιορίστηκε μόνο στο είδος του ζώου. Οι γυναίκες εμφάνισαν υψηλότερες βαθμολογίες προσκόλλησης από τους άνδρες, τόσο για σκύλους όσο και για γάτες. Επίσης, όσοι ήταν οι αποκλειστικοί φροντιστές του κατοικιδίου τους, δηλαδή αναλάμβαναν μόνοι τους τη σίτιση, τη βόλτα και την περιποίηση, έδειξαν πιο έντονο δεσμό σε σχέση με όσους μοιράζονταν αυτές τις ευθύνες με άλλα μέλη του σπιτιού.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν η σχέση ανάμεσα στην προσκόλληση και την οικογενειακή σύνθεση. Άτομα χωρίς παιδιά στο σπίτι είχαν υψηλότερες βαθμολογίες δεσμού με τα κατοικίδιά τους. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ζώα μπορεί να καλύπτουν, σε κάποιο βαθμό, ένα συναισθηματικό ή φροντιστικό κενό, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν παιδιά στην οικογένεια.
Η εκπαίδευση επίσης φάνηκε να συνδέεται με τις απαντήσεις των συμμετεχόντων. Όσοι είχαν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο εμφάνισαν χαμηλότερες βαθμολογίες προσκόλλησης, κάτι που οι συγγραφείς της μελέτης ερμηνεύουν με προσοχή. Δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να πρόκειται περισσότερο για διαφορά στον τρόπο που οι άνθρωποι απαντούν στα ερωτηματολόγια και λιγότερο για πραγματικά διαφορετικό επίπεδο συναισθηματικού δεσμού.
Πίσω από αυτά τα ευρήματα βρίσκεται η θεωρία της προσκόλλησης, σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι έχουν έμφυτη ανάγκη να συνδέονται με «αντικείμενα προσκόλλησης» – όχι μόνο με άλλους ανθρώπους, αλλά και με ζώα ή ακόμη και με αγαπημένα αντικείμενα από την παιδική ηλικία. Σε αυτό το πλαίσιο, τα κατοικίδια λειτουργούν ως σταθερές, διαθέσιμες και ασφαλείς παρουσίες, με τους σκύλους να φαίνεται ότι ενεργοποιούν πιο έντονα αυτή την ανάγκη.
Οι ερευνητές συνδέουν επίσης τα αποτελέσματα με την έννοια της «γονεϊκότητας προς το κατοικίδιο». Σε άτομα χωρίς παιδιά, η φροντίδα ενός ζώου μπορεί να γίνει βασικό πεδίο έκφρασης τρυφερότητας, ευθύνης και καθημερινής μέριμνας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι σκύλοι, με τη συμπεριφορά, την εξάρτηση και την κοινωνική τους ανταπόκριση, θυμίζουν σε αρκετούς το μοντέλο σχέσης που αναπτύσσεται με μικρά παιδιά.
Υπάρχει όμως και μια πιο προσεκτική ανάγνωση. Η μελέτη επισημαίνει ότι η υπερβολικά αγχώδης ή εξαρτητική προσκόλληση σε ένα κατοικίδιο μπορεί να συνδέεται με ψυχική επιβάρυνση και όχι απαραίτητα με υγιή συναισθηματική ισορροπία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο δεσμός είναι προβληματικός από μόνος του. Σημαίνει, όμως, ότι η σχέση με το ζώο καλό είναι να αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου δικτύου ανθρώπινων σχέσεων και όχι το μοναδικό του στήριγμα.
Με απλά λόγια, το πόσο δεμένοι είμαστε με το κατοικίδιό μας μπορεί να αντανακλά τον τρόπο που σχετιζόμαστε γενικότερα με τους άλλους, αλλά και το πώς διαχειριζόμαστε τη μοναξιά, τη φροντίδα και την ανάγκη για συντροφικότητα. Η αγάπη για έναν σκύλο ή μια γάτα δεν είναι απλώς συνήθεια ή γούστο. Είναι συχνά ένας καθρέφτης της εσωτερικής μας ζωής.
Πηγή: allyou.gr
