Νέο σχέδιο πέντε σημείων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση αιφνίδιων μαζικών παράτυπων αφίξεων στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασε η Κομισιόν, προαναγγέλλοντας ισχυρότερη Frontex, νέα εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης, παρακολούθηση των social media και ενίσχυση των επιστροφών.
Το νέο σχέδιο έρχεται μετά τις πιέσεις που δέχθηκαν το τελευταίο διάστημα τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επικαλείται ιδιαίτερα την κρίση που σημειώθηκε το καλοκαίρι στη Θέουτα.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι παράτυπες διελεύσεις των εξωτερικών συνόρων βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2021, ωστόσο τα πρόσφατα γεγονότα κατέδειξαν πόσο γρήγορα μπορεί να προκύψει κατάσταση έκτακτης ανάγκης από αιφνίδιες και μαζικές αφίξεις.
Το σχέδιο βασίζεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική για το Άσυλο και τη Μετανάστευση που παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο του 2026 και αναπτύσσεται σε πέντε άξονες.
1. Συνεργασία με τρίτες χώρες πριν φτάσουν οι μεταναστευτικές ροές στα σύνορα
Πρώτος άξονας είναι η ενίσχυση της συνεργασίας με χώρες προέλευσης και διέλευσης, με έμφαση στην παρακολούθηση των μεταναστευτικών ροών, την έγκαιρη προειδοποίηση και την ανταλλαγή πληροφοριών. Η Επιτροπή προτείνει, μεταξύ άλλων, μια νέα πρωτοβουλία Mediterranean Youth Skills and Jobs, καθώς και τη δημιουργία νέων Gateway Offices για την προώθηση νόμιμων και ασφαλών οδών προς την ΕΕ. Παράλληλα, σχεδιάζεται στενότερη συνεργασία της Frontex, της Europol και της Eurojust με τρίτες χώρες, αλλά και ανάπτυξη κέντρων συντονισμού του EUROSUR σε συνεργασία με χώρες-εταίρους.
2. Ισχυρότερη Frontex και νέο πλαίσιο έκτακτης ανάγκης
Η Κομισιόν προαναγγέλλει ένα νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, με στόχο την προστασία των εξωτερικών συνόρων ακόμη και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών οργανώνονται ή «εργαλειοποιούνται». Παράλληλα, σχεδιάζεται πρόταση για την ενίσχυση της εντολής της Frontex, με ισχυρότερο μόνιμο σώμα που θα μπορεί να αναπτύσσει άμεσα προσωπικό και εξοπλισμό. Η Frontex προβλέπεται να αποκτήσει επίσης ενισχυμένο ρόλο στις επιστροφές και στη συνεργασία με τρίτες χώρες, καθώς και μεγαλύτερες δυνατότητες επιτήρησης των εξωτερικών συνόρων και των περιοχών πριν από αυτά. Προβλέπεται ακόμη στοχευμένη βοήθεια προς τα κράτη-μέλη για την ενίσχυση ευαίσθητων τμημάτων των εξωτερικών συνόρων, αλλά και δυνατότητα ενεργοποίησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
3. Η Frontex και στα social media
Μία από τις πλέον χαρακτηριστικές αλλαγές αφορά την παρακολούθηση του διαδικτύου. Η Επιτροπή προτείνει να διευρυνθεί η εντολή της Frontex ώστε να μπορεί να πραγματοποιεί παρακολούθηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο την καλύτερη εικόνα της κατάστασης και την επιχειρησιακή υποστήριξη στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων. Παράλληλα, τα κράτη-μέλη καλούνται να τροφοδοτούν έγκαιρα το EUROSUR με πληροφορίες για εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τα σύνορα της ΕΕ. Το σχέδιο προβλέπει επίσης αξιοποίηση των εργαλείων του Digital Services Act, με νέα πρωτόκολλα άμεσης συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών με πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες, μηχανές αναζήτησης και εθνικές Αρχές. Παράλληλα, προβλέπονται νέες ψηφιακές συνεργασίες με τρίτες χώρες για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση διαδικτυακού περιεχομένου που, σύμφωνα με την Επιτροπή, τροφοδοτεί την παράτυπη μετανάστευση.
4. Στο στόχαστρο τα κυκλώματα διακινητών
Τέταρτος άξονας είναι η ενίσχυση της καταπολέμησης των δικτύων διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων. Η Κομισιόν ζητά την ταχεία υιοθέτηση του προτεινόμενου καθεστώτος κυρώσεων, το οποίο θα επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικές απαγορεύσεις σε διακινητές. Ζητείται επίσης επιτάχυνση της αναθεώρησης του ευρωπαϊκού πλαισίου κατά της διακίνησης, καθώς και στενότερη συνεργασία με online πλατφόρμες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και παρόχους ψηφιακών πληρωμών. Στόχος είναι να εντοπίζονται τόσο οι διαδικτυακές δραστηριότητες των κυκλωμάτων όσο και οι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές τους.
5. Περισσότερες και ταχύτερες επιστροφές
Ο τελευταίος άξονας αφορά τις επιστροφές όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Η Επιτροπή προτείνει ενισχυμένη συνεργασία με τρίτες χώρες για την επανεισδοχή υπηκόων τους, με αξιοποίηση εργαλείων που συνδέονται, μεταξύ άλλων, με το εμπόριο, την αναπτυξιακή συνεργασία και την πολιτική θεωρήσεων. Ταυτόχρονα προβλέπεται ισχυρότερος ρόλος της Frontex στις επιστροφές υπηκόων τρίτων χωρών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Κομισιόν ζητά ακόμη από τα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν το νέο πλαίσιο επιστροφών και τη διαδικασία επιστροφής στα σύνορα, αξιοποιώντας περισσότερο την υποστήριξη της Frontex. Σχεδιάζεται, τέλος, μεγαλύτερη ψηφιοποίηση των διαδικασιών, με στόχο να επιταχυνθούν οι επιστροφές και να περιοριστεί το διοικητικό βάρος.
Το σχέδιο των πέντε σημείων θα παρουσιαστεί στα κράτη-μέλη στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων στις 1 και 2 Οκτωβρίου 2026. Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη και ότι για την εφαρμογή του σχεδίου θα απαιτηθεί συντονισμένη δράση κρατών-μελών, ευρωπαϊκών οργανισμών και Επιτροπής.
Πηγή: tanea.gr
