Σχεδόν οι μισές γεννήσεις χάθηκαν μέσα σε δεκαπέντε χρόνια στη Μαγνησία, καθώς από 2.124 το 2009 περιορίστηκαν σε 1.181 το 2024, καταγράφοντας μείωση 44,4%. Την ίδια χρονιά πέθαναν 2.278 άνθρωποι, με αποτέλεσμα να αντιστοιχούν 193 θάνατοι σε κάθε 100 γεννήσεις και το φυσικό ισοζύγιο να είναι αρνητικό κατά 1.097 άτομα. Η Μαγνησία βρίσκεται σε ελαφρώς καλύτερη θέση από τον μέσο όρο της Θεσσαλίας, όπου οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 45,2%, αλλά σε δυσμενέστερη από το σύνολο της χώρας, όπου η πτώση ήταν 41,8%. Στην Περιφέρεια, βαρύτερη είναι η αναλογία σε Τρίκαλα και Καρδίτσα, με περίπου 286 και 281 θανάτους αντίστοιχα ανά 100 γεννήσεις. Η εικόνα συνδέεται με τη συνεχή μείωση των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, την μετατόπιση της τεκνοποίησης σε μεγαλύτερες ηλικίες, την υποχώρηση της γονιμότητας και την αποχώρηση νεότερου πληθυσμού. Τα στοιχεία προέρχονται από τις χρονοσειρές της ΕΛΣΤΑΤ και την ανάλυση του καθηγητή- διευθυντή του Εργαστήριου Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και διευθυντή ερευνών του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών Βύρωνα Κοτζαμάνη.
Στη Μαγνησία 1.097 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις
Η Μαγνησία και οι Σποράδες κατέγραψαν το 2024 συνολικά 1.181 γεννήσεις, έναντι 2.124 το 2009. Μέσα σε δεκαπέντε χρόνια οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 943 ή κατά 44,4%.
Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν 2.278 θάνατοι. Για κάθε 100 παιδιά που γεννήθηκαν, πέθαναν 193 άνθρωποι, ενώ η διαφορά γεννήσεων και θανάτων διαμορφώθηκε στα 1.097 άτομα εις βάρος των γεννήσεων.
Σε απόλυτους αριθμούς, η Μαγνησία βρίσκεται στη δεύτερη θέση στη Θεσσαλία, μετά τη Λάρισα, τόσο στις γεννήσεις όσο και στους θανάτους. Η θέση αυτή, όμως, επηρεάζεται από το μέγεθος του πληθυσμού. Η αναλογία θανάτων προς γεννήσεις αποτυπώνει καθαρότερα την ένταση του δημογραφικού προβλήματος.
Στο σύνολο της περιόδου 2009–2024, στη Μαγνησία αντιστοιχούσαν περίπου 150 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις. Η αναλογία είναι κοντά στον μέσο όρο της Θεσσαλίας, που διαμορφώθηκε στους 155 θανάτους, αλλά παραμένει αισθητά υψηλότερη από εκείνη της Λάρισας.
Μεγαλύτερη πτώση γεννήσεων στη Λάρισα
Σε ολόκληρη τη Θεσσαλία, οι γεννήσεις μειώθηκαν από 7.683 το 2009 σε 4.210 το 2024. Η Περιφέρεια έχασε 3.473 γεννήσεις, ποσοστό 45,2%, ενώ το 2024 καταγράφηκαν 8.979 θάνατοι. Το φυσικό ισοζύγιο ήταν αρνητικό κατά 4.769 άτομα, με 213 θανάτους ανά 100 γεννήσεις.
Τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση γεννήσεων είχε η Λάρισα. Από 3.388 γεννήσεις το 2009 υποχώρησε στις 1.800 το 2024, με πτώση 46,9%. Ακολούθησαν τα Τρίκαλα με μείωση 44,7%, η Μαγνησία με 44,4% και η Καρδίτσα με 42%.
Η Λάρισα εξακολουθεί να έχει τον μεγαλύτερο αριθμό γεννήσεων στη Θεσσαλία, αλλά και τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων: 1.800 γεννήσεις και 3.216 θανάτους το 2024. Παρά το αρνητικό ισοζύγιο των 1.416 ατόμων, διατηρεί την καλύτερη αναλογία στην Περιφέρεια, με 179 θανάτους ανά 100 γεννήσεις.
Στον αντίποδα βρίσκονται τα Τρίκαλα και η Καρδίτσα. Στα Τρίκαλα καταγράφηκαν 637 γεννήσεις και 1.820 θάνατοι, δηλαδή 286 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις. Στην Καρδίτσα οι γεννήσεις ήταν 592 και οι θάνατοι 1.665, με την αναλογία να φτάνει τους 281 θανάτους ανά 100 γεννήσεις.
Αν εξεταστεί ολόκληρη η περίοδος 2009–2024, στην Καρδίτσα αντιστοιχούσαν 222 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις και στα Τρίκαλα 202. Πρόκειται για τους δύο νομούς της Θεσσαλίας που συγκαταλέγονται στις εννέα περιοχές της χώρας με τουλάχιστον δύο θανάτους για κάθε γέννηση.
Οι μητέρες αποκτούν παιδιά σε μεγαλύτερη ηλικία
Η μείωση του αριθμού των γεννήσεων συνοδεύεται από αλλαγή στην ηλικία τεκνοποίησης. Στη Μαγνησία, το 68,6% των παιδιών που γεννήθηκαν το 2024 είχε μητέρα ηλικίας τουλάχιστον 30 ετών. Το 34% των γεννήσεων αφορούσε γυναίκες 35 ετών και άνω, ενώ μόλις το 9,9% μητέρες κάτω των 25 ετών.
Η μεγαλύτερη ομάδα ήταν οι γυναίκες ηλικίας 30 έως 34 ετών, από τις οποίες προήλθαν 408 από τις 1.181 γεννήσεις. Άλλες 285 αφορούσαν γυναίκες 35 έως 39 ετών και 117 γυναίκες 40 ετών και άνω.
Το 2009, οι γυναίκες άνω των 30 ετών αντιστοιχούσαν στο 53,3% των γεννήσεων στη Μαγνησία. Μέσα σε δεκαπέντε χρόνια το ποσοστό αυξήθηκε περισσότερο από 15 μονάδες. Η τάση είναι κοινή σε ολόκληρη τη Θεσσαλία, αν και παρουσιάζει διαφορές. Το 2024 οι μητέρες ηλικίας 30 ετών και άνω αντιστοιχούσαν στο 72,7% των γεννήσεων στα Τρίκαλα, στο 68,6% στη Μαγνησία, στο 66,7% στη Λάρισα και στο 60,5% στην Καρδίτσα.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, η μέση ηλικία απόκτησης παιδιών αυξήθηκε από τα 26,2 έτη το 1979–1980 στα 32,2 έτη το 2024–2025. Παράλληλα, οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο δύο παιδιά, ενώ εκείνες που γεννήθηκαν γύρω στο 1985 εκτιμάται ότι θα αποκτήσουν λιγότερα από 1,5.
Μείωση 42% σε ολόκληρη τη χώρα
Στην Ελλάδα οι γεννήσεις κατοίκων του εσωτερικού περιορίστηκαν από 117.439 το 2009 σε 68.309 το 2024, σημειώνοντας πτώση 41,8%. Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν 125.873 θάνατοι κατοίκων του εσωτερικού, δηλαδή 184 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις.
Οι μεγαλύτερες μειώσεις γεννήσεων εντοπίζονται στην ηπειρωτική χώρα. Στη Φλώρινα και την Ευρυτανία η πτώση πλησίασε το 56%, ενώ πάνω από 50% ήταν και σε Κοζάνη, Φθιώτιδα, Γρεβενά και Θεσπρωτία.
Αντίθετη είναι η εικόνα σε ορισμένες νησιωτικές περιοχές. Στις Κυκλάδες η μείωση περιορίστηκε περίπου στο 9,5% και στη Ζάκυνθο στο 13,2%. Το 2024 μόλις πέντε από τις 74 Περιφερειακές Ενότητες είχαν περισσότερες γεννήσεις από θανάτους: η Θήρα, η Μύκονος, η Κως, η Νάξος και το Ρέθυμνο.
Την ευνοϊκότερη αναλογία είχε η Θήρα, με περίπου 49 θανάτους ανά 100 γεννήσεις. Στο άλλο άκρο βρίσκονταν τα Γρεβενά, με 376 θανάτους ανά 100 γεννήσεις, η Ευρυτανία με περίπου 374 και οι Σέρρες με περίπου 359.
Σε απόλυτους αριθμούς, η Αττική είχε 24.780 γεννήσεις και 42.375 θανάτους. Μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων, η Θεσσαλονίκη είχε τον μεγαλύτερο αριθμό και στα δύο μεγέθη, με 7.025 γεννήσεις και 11.551 θανάτους. Οι απόλυτοι αριθμοί, ωστόσο, αποτυπώνουν κυρίως το πληθυσμιακό μέγεθος κάθε περιοχής και δεν αποτελούν από μόνοι τους δείκτη καλύτερης ή χειρότερης δημογραφικής κατάστασης.
Λιγότερες γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία
Σύμφωνα με την ανάλυση του Βύρωνα Κοτζαμάνη, η πτώση των γεννήσεων δεν εξηγείται μόνο από τον μικρότερο αριθμό παιδιών ανά γυναίκα. Ο αριθμός των γυναικών ηλικίας 25 έως 44 ετών μειώθηκε πανελλαδικά κατά περίπου 480.000 ή 28% μεταξύ των περιόδων 2008–2009 και 2024–2025.
Σε αναπαραγωγική ηλικία εισέρχονται πλέον οι μικρότερες γενιές που γεννήθηκαν μετά το 1980, όταν είχε ήδη αρχίσει η συρρίκνωση των γεννήσεων. Πρόσθετη επίδραση είχε η αποχώρηση νέων ανθρώπων από τη χώρα μετά το 2010.
Οι περιοχές με ηπιότερη μείωση των γεννήσεων και καλύτερο φυσικό ισοζύγιο είναι εκείνες που διατήρησαν μεγαλύτερο μέρος του νεανικού πληθυσμού τους ή προσέλκυσαν νέους κατοίκους από το εσωτερικό και το εξωτερικό. Αντίθετα, η χαμηλή γονιμότητα, η απώλεια πληθυσμού αναπαραγωγικής ηλικίας και η συγκέντρωση περισσότερων ηλικιωμένων επιβαρύνουν κυρίως τους νομούς της ηπειρωτικής χώρας.
Η μελέτη εκτιμά ότι, χωρίς θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο, οι γεννήσεις στην Ελλάδα την περίοδο 2026–2045 θα παραμείνουν κοντά στις 65.000 τον χρόνο, με σχετικά περιορισμένες διακυμάνσεις.
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr
