Του Τάσου Δασόπουλου
Αύξηση στο 3,5% προβλέπει η Τράπεζα της Ελλάδας για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή το 2026, από 2,9% το 2025, με τον δομικό πληθωρισμό στο 3%, προαναγγέλλοντας δύσκολο υπόλοιπο έτους για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Στο δελτίο της για την πρόοδο του πληθωρισμού (Inflation Monitor) προβλέπει ότι στην Ε.Ε. ο πληθωρισμός θα κορυφωθεί στο 3,6% το 4ο τρίμηνο του χρόνου, με τον πληθωρισμό καυσίμων στο 15%.
Κάτι που γίνεται από τώρα ορατό από την άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας, μια εξέλιξη που ανησυχεί ιδιαίτερα και την ελληνική αγορά. Ένα μήνα πριν τη διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, οι εκτιμήσεις θέλουν την τιμή του κοντά στα 1,80-1,90 ευρώ το λίτρο, ενώ ήδη οι τιμές των υγρών καυσίμων έχουν πάρει την ανηφόρα. Το πετρέλαιο κίνησης είχε τη Δευτέρα μια μέση τιμή η οποία οριακά έφτανε τα 2 ευρώ, συμπεριλαμβανομένης και της επιδότησης των 10 λεπτών (8 λεπτών συν ΦΠΑ), ενώ η αμόλυβδη βενζίνη είχε μέση τιμή για όλη της χώρα στα 2,15 ευρώ το λίτρο.
Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί καθημερινά την άνοδο των τιμών και αναμένεται να πάρει αποφάσεις τις επόμενες μέρες για το πώς θα απορροφήσει μέρος από τις αυξημένες τιμές. Μάλιστα, αν δεν έχουμε εκτόνωση της κρίσης και κλείσει οριστικά και το πέρασμα από την Ερυθρά Θάλασσα, το μεταφορικό κόστος για το αργό πετρέλαιο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο θα εκτοξευτούν και μαζί και οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων.
Η Ελλάδα εξετάζει αυξημένη επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης ώστε η τιμή του να σταθεροποιηθεί κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο, με στόχο να μην υπάρξουν αλυσιδωτές αυξήσεις σε αγαθά. Για το πετρέλαιο θέρμανσης, η ενίσχυση θα έρθει μέσα από το επίδομα θέρμανσης το οποίο για φέτος αναμένεται να είναι ενισχυμένο κατά 60-70% σε σχέση με τα 165 εκατ. ευρώ τα οποία δόθηκαν για τον χειμώνα 2025-2026 και με λίγο καλύτερους όρους στην καταβολή του.
Παράλληλα βέβαια το βλέμμα της ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα είναι στραμμένα και στις Βρυξέλλες οι οποίες θα πρέπει να αλλάξουν στάση αν ο αντίκτυπος της ενεργειακής κρίσης μεγαλώσει. Τούτο με δεδομένο ότι οι γενικές οδηγίες είναι η παροχή στήριξης αποκλειστικά και μόνο στους οικονομικά ευάλωτους, με το φόβο ότι οι επιδοτήσεις σε πολλούς μπορούν να πυροδοτήσουν νέες πληθωριστικές πιέσεις όπως συνέβη το 2022.
Το δημοσιονομικό όφελος
Παράλληλα βέβαια, οι αυξημένες τιμές των υγρών καυσίμων θα τροφοδοτήσουν και τα δημόσια ταμεία, ειδικά αν έχουμε και τη μετάδοση των ανατιμήσεων σε τρόφιμα και υπηρεσίες. Οι υψηλοί συντελεστές ΦΠΑ και ΕΦΚ, στην αρχή στα καύσιμα και στη συνέχεια σε όλο το καλάθι του νοικοκυριού, θα έχουν την αντανάκλαση τους και στα δημόσια έσοδα, τα οποία με την σειρά τους θα βοηθήσουν να ξεπεραστεί και ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,2% του ΑΕΠ.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα θα βοηθηθεί και στη μείωση του χρέους, το οποίο εκτός από τα 13 δισ. ευρώ το οποίο θα αποπληρώσει πρόωρα η Ελλάδα σε ακριβό μνημονιακό χρέος – θα έχει ένα απροσδόκητο κέρδος λόγω πληθωρισμού. Η αιτία είναι ότι ο πληθωρισμός αυξάνει το ονομαστικό ΑΕΠ (την αύξηση του ΑΕΠ συν τον πληθωρισμό) δηλαδή τον παρανομαστή στο λόγο του χρέους ως προς το ΑΕΠ την στιγμή που το υπόλοιπο του χρέους είναι “αποπληθωρισμένο”.
Βεβαίως, ο υψηλός πληθωρισμός θα προκαλέσει την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας η η οποία θα συνεχίσει να αυξάνει τα επιτόκια του ευρώ, μέχρι να βρει το “σημείο ισορροπίας” στο οποίο θα εξαναγκάσει τον πληθωρισμό να υποχωρήσει κοντά στον στόχο του 2%.
Πηγή: capital.gr
