«Στις επερχόμενες εκλογές τίθεται μόνο ένα ερώτημα: Σερβία ή μαφία;»
Οι εδώ και σχεδόν δύο χρόνια εξεγερμένοι φοιτητές στη χώρα των Βαλκανίων περνούν στην επόμενη φάση του αγώνα τους για συστημική αλλαγή, ανακοινώνοντας κάθοδο στην πολιτική κονίστρα.
Το έναυσμα δόθηκε με την πολυαναμενόμενη επίσημη προκήρυξη των πρόωρων βουλευτικών εκλογών από τον απερχόμενο πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Έπειτα από 492 ημέρες μαζικής πολιτικής ανυπακοής, ορίστηκαν για τις 25 Οκτωβρίου.
«Εν μέσω εικασιών ότι η ενέργεια της κοινωνίας των πολιτών εξασθενεί, οι επιτυχίες μας αυξάνονται, διότι σε κάθε βήμα ξεπερνάμε σε εξυπνάδα το διεφθαρμένο σύστημα», γράφουν οι φοιτητές στον επίσημο ιστότοπό τους.
«Αυτό που ξεκίνησε ως εξέγερση αλληλεγγύης και αποκλεισμός πανεπιστημίων σε ολόκληρη τη χώρα, έχει εξελιχθεί σήμερα στο ισχυρότερο πολιτικό κίνημα στη Σερβία».
Χωρίς να χάσουν χρόνο, δήλωσαν παρόντες στην κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση, με δικό τους ψηφοδέλτιο.
Φέρει την ονομασία «Φοιτητική Λίστα – Οι Φοιτητές Νικούν».
Η κατάρτισή της αποτελεί προϊόν διαδικασιών άμεσης δημοκρατίας.
Υποψήφιοι, διευκρίνισαν, θα είναι πρόσωπα χωρίς προηγούμενη πολιτική ή κομματική δραστηριότητα που αντίκειται στα κριτήρια του κινήματος.
Ήδη ανακοινώθηκαν τα πρώτα ονόματα -κυρίως ακαδημαϊκοί.
Η στήριξη από τον χώρο της αντιπολίτευσης, κοινοβουλευτικής και εξωκοινοβουλευτικής, είναι διευρυνόμενη και σημαντική.
Κατά πολλούς αποτελεί τη φυσική εξέλιξη ενός κινήματος, το οποίο ξεκίνησε με μαζικές ειρηνικές διαμαρτυρίες φοιτητών για την πολύνεκρη τραγωδία από την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024.
Επεκτάθηκε με καταλήψεις πανεπιστημίων και κλιμακώθηκε σταδιακά με τη συμμετοχή εργαζομένων, διανοουμένων και της κοινωνίας των πολιτών σε μια από τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες στη σύγχρονη Σερβία.
Από την απόδοση πολιτικών και ποινικών ευθυνών για την τραγωδία, τα αιτήματα διευρύνθηκαν, παράλληλα με τη βίαιη καταστολή.
Στο κάδρο πλέον βρίσκονται η κρατική διαφθορά, η διάβρωση του κράτους δικαίου και ο ευρέως καταγγελλόμενος ως αυταρχικός τρόπος άσκησης της εξουσίας επί Βούτσιτς.
Ο Βούτσιτς απέναντι στο φοιτητικό κίνημα
Οι βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου θα είναι οι τρίτες μέσα στα τελευταία τεσσεράμισι χρόνια στη Σερβία.
Στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής είναι ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 12 χρόνια, αρχικά ως πρωθυπουργός και από το 2017 ως πρόεδρος της χώρας.
Όπως προβλέπεται στο Σύνταγμα της Σερβίας, ανελίχθη στο ύπατο πολιτειακό αξίωμα με απευθείας εκλογή.
Η δεύτερη και τελευταία -βάσει συνταγματικού ορίου- προεδρική θητεία του λήγει το 2027.
Έχει σημαδευτεί με εκκλήσεις για παραίτηση, εν μέσω καταγγελιών για αυταρχισμό και εκτεταμένες εκλογικές παρατυπίες στις βουλευτικές εκλογές του 2023, στις οποίες νικητής αναδείχθηκε το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), υπό την ηγεσία και επιρροή του Βούτσιτς.
Ο ίδιος έχει παραγγείλει ότι θα παραιτηθεί από την προεδρία πριν από τη λήξη της θητείας του, εποφθαλμιώντας ξανά την πρωθυπουργία.
Το κυβερνών κόμμα του τον έχει ήδη προτείνει για τη θέση, ποντάροντας σε μια νέα νίκη στις κάλπες του Οκτωβρίου.
«Είμαι πεπεισμένος ότι οι πολίτες της Σερβίας θα επιλέξουν το σωστό μονοπάτι για το μέλλον», δήλωσε ο ίδιος τις προάλλες, ανακοινώνοντας τις πρόωρες εκλογές.
Επικαλέστηκε ως λόγους τις κλιμακούμενες πολιτικές διαφωνίες και την κοινωνική αναταραχή, την οποία μάλιστα απέδωσε στην «εμπλοκή ξένων δυνάμεων».
Με ισχυρή θεσμική επιρροή στην εξωτερική και αμυντική πολιτική, ο Σέρβος πρόεδρος έχει διατηρήσει τους στενούς δεσμούς της -υποψήφιας για ένταξη στην ΕΕ- Σερβίας με τη Ρωσία και την Κίνα.
Η δε προ ημερών κηδεία του καταδικασμένου για γενοκτονία πρώην διοικητή των Σερβοβόσνιων, Ράτκο Μλάντιτς, ως ήρωα, στο Βελιγράδι, προκάλεσε την έντονη αντίδραση της ΕΕ.
Αν και ο Βούτσιτς δεν παρέστη στην τελετή, έγινε με στρατιωτικές τιμές και παρουσία ανώτατων κυβερνητικών αξιωματούχων.
Ο Σέρβος πρόεδρος και το κόμμα του ποντάρουν στη στήριξη των «πατριωτικών» δυνάμεων για παραμονή στην εξουσία.
Αλλά η «Φοιτητική Λίστα» μεταμορφώνει άρδην το πολιτικό τοπίο.
Στιγμιότυπο από την πρώτη επίσημη προεκλογική συγκέντρωση της «Φοιτητικής Λίστας», στο Νόβι Σαντ, στις 10 Σεπτεμβρίου (REUTERS/Marko Djurica)
Μαθήματα άμεσης δημοκρατίας στη Σερβία
«Αυτό το κίνημα δεν έχει άτομα που να υπερέχουν της κοινότητας, ούτε καλλιεργεί την προσωπολατρία», αναφέρουν στο προεκλογικό μανιφέστο τους οι εξεγερμένοι Σέρβοι φοιτητές.
«Οι δράσεις μας είναι συλλογικές, μελετημένες και υπεύθυνες απέναντι στην κοινωνία.
»Συμμετέχουμε σε αυτόν τον αγώνα αποκλειστικά για χάρη της ιδέας και του κοινού καλού, δημιουργώντας ένα χώρο συνύπαρξης, συμπόνιας και αλληλεγγύης.
»Οι φοιτητές κερδίζουν!»
Γεννημένο μετά από σχεδόν δύο χρόνια μαζικών, αποκεντρωμένων διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς, το κίνημα εξελίχθηκε σε πολιτική οντότητα μετά την άρνηση της κυβέρνησης να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις για θεσμική λογοδοσία.
Ως συλλογική προσπάθεια, η συγκρότηση του ψηφοδελτίου της «Φοιτητικής Λίστας» αποτελεί από μόνη της ένα μάθημα άμεσης δημοκρατίας στη Σερβία.
Οι φοιτητές ενεργούν ως η οργανωτική βάση, συγκροτώντας επιτροπές και κατανέμοντας αναλογικά ανά σχολή και πανεπιστημιακό ίδρυμα την επιλογή προσωπικοτήτων για το ψηφοδέλτιό τους.
Πρόκειται για εξέχοντες ακαδημαϊκούς, επαγγελματίες διαφόρων ειδικοτήτων και δημόσια πρόσωπα με υψηλό επίπεδο εμπειρογνωμοσύνης σε θέματα διακυβέρνησης.
Εφαρμόζονται πρότυπα ισότητας των φύλων, διασφαλίζοντας στο εν λόγω ψηφοδέλτιο μια «ισορροπημένη σύνθεση» ανδρών και γυναικών υποψηφίων.
Ο συνολικός αριθμός τους θα είναι 250, όσες και οι έδρες της σερβικής Βουλής.
Μέχρι την ημέρα των εκλογών, εν τω μεταξύ, οι φοιτητές θα οργανώνουν φόρουμ πολιτών.
«Απαιτήσαμε βουλευτικές εκλογές επειδή, στο ημιπροεδρικό μας σύστημα, το κοινοβούλιο είναι ο θεσμός που απολαμβάνει τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη του λαού», αναφέρουν στον ιστότοπό τους.
Ήδη έχουν λάβει την ανοιχτή υποστήριξη κομμάτων της αντιπολίτευσης, που αποφάσισαν να μποϊκοτάρουν τις εκλογές για να κατευθύνουν την εκλογική βάση τους προς τη «Φοιτητική Λίστα».
Προ της επίσημης ανακοίνωσής της, είχε σε διερευνητικές δημοσκοπήσεις ισχυρό πλεονέκτημα έναντι του κυβερνώντος Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του προέδρου Βούτσιτς.
Αν και αυτό θα κριθεί τελικά στην κάλπη -και από όσα θα μεσολαβήσουν μέχρι τις εκλογές- το αντικυβερνητικό κίνημα με άξονα τους Σέρβους φοιτητές δηλώνει αισιόδοξο.
Όπως διακηρύττει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Ήρθε η ώρα της νίκης!»
Πηγή: in.gr
