Του Χάρη Φλουδόπουλου
Πέντε χρόνια αναμονής, εκκρεμότητες δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ και ένα καθεστώς που εξακολουθεί να επιβαρύνει τη ρευστότητα των ενεργοβόρων επιχειρήσεων συνθέτουν την εικόνα γύρω από το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ για τη βιομηχανία.
Το θέμα επανέρχεται με ιδιαίτερη ένταση στο προσκήνιο, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, το συνολικό ποσό που βρίσκεται σε εκκρεμότητα υπολογίζεται στην περιοχή των 70 εκατ. ευρώ, την ώρα που οι βιομηχανικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αναζητούν σαφείς απαντήσεις τόσο για τις παλαιότερες εκκαθαρίσεις όσο και για τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί στην πράξη ο νέος μηχανισμός.
Το βασικό ερώτημα που θέτει πλέον η βιομηχανία είναι γιατί, έπειτα από τόσα χρόνια, εξακολουθεί να μην έχει κλείσει μια υπόθεση η οποία αφορά άμεσα το ενεργειακό κόστος και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Η ΕΒΙΚΕΝ έχει επαναφέρει επισήμως το ζήτημα προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Σε επιστολή της προς τον υφυπουργό Ενέργειας Νίκο Τσάφο υπενθυμίζει ότι στις 18 Μαΐου 2026 δημοσιεύθηκε η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την οποία εγκρίθηκε ο νέος μηχανισμός μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ για τους επιλέξιμους βιομηχανικούς καταναλωτές. Ο νέος μηχανισμός καλύπτει την περίοδο 2024-2026 και αντικαθιστά το προηγούμενο καθεστώς.
Η έγκριση ήρθε, η εφαρμογή όμως εκκρεμεί
Η κοινοτική έγκριση, ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της για να λυθεί το πρόβλημα. Όπως επισημαίνει η ΕΒΙΚΕΝ, εξακολουθεί να εκκρεμεί η έκδοση της απαιτούμενης υπουργικής απόφασης, η οποία θα καθορίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του νέου μηχανισμού.
Μάλιστα, εξαιτίας της καθυστέρησης, η εφαρμογή για την περίοδο 2024-2026 οδηγείται πλέον αναγκαστικά σε απολογιστική βάση (ex-post), παρά το γεγονός ότι η εγκριτική απόφαση προβλέπει ότι το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ θα πρέπει να επιβάλλεται απευθείας στο τιμολόγιο, δηλαδή ex-ante.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται και μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες της βιομηχανίας ενόψει του 2027. Οι επιχειρήσεις ζητούν να έχουν ολοκληρωθεί εγκαίρως όλες οι απαραίτητες θεσμικές και τεχνικές διαδικασίες, ώστε από τον Ιανουάριο του επόμενου έτους η μειωμένη χρέωση να περνά απευθείας στους λογαριασμούς.
Διαφορετικά, όπως επισημαίνουν βιομηχανικές πηγές, υπάρχει ο κίνδυνος να συνεχιστεί και το 2027 η σημερινή στρέβλωση: επιχειρήσεις Μέσης Τάσης που δικαιούνται το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ να εξακολουθήσουν να καταβάλλουν 8,78 ευρώ/MWh αντί περίπου 2,5 ευρώ/MWh, περιμένοντας στη συνέχεια επί χρόνια την εκκαθάριση και την επιστροφή της διαφοράς.
Με άλλα λόγια, αντί η ενίσχυση να λειτουργεί τη στιγμή που δημιουργείται το ενεργειακό κόστος, οι επιχειρήσεις καλούνται πρώτα να χρηματοδοτούν τη διαφορά από τα ταμεία τους και να περιμένουν εκ των υστέρων την επιστροφή της.
Το “μαύρο κουτί” του 2022 και του 2023
Ακόμη μεγαλύτερα ερωτήματα προκαλούν οι εκκρεμότητες των προηγούμενων ετών. Η έγκριση του νέου μηχανισμού για το 2024-2026 δεν επιλύει αυτομάτως το ζήτημα των ετών 2022 και 2023.
Στην επιστολή της η ΕΒΙΚΕΝ σημειώνει ρητά ότι η εκκαθάριση για το 2022 και το 2023 εξακολουθεί να εκκρεμεί και θα πρέπει να γίνει βάσει του υφιστάμενου μηχανισμού. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις δηλώνουν ότι δεν έχουν σαφή εικόνα για το πότε και με ποια διαδικασία ο ΔΑΠΕΕΠ θα προχωρήσει στις σχετικές εκκαθαρίσεις, καθώς τίθεται ως προϋπόθεση η έκδοση υπουργικής απόφασης.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: από τη μία πλευρά έχει εγκριθεί από τις Βρυξέλλες το πλαίσιο για τα νεότερα έτη και από την άλλη παραμένουν ανοιχτοί λογαριασμοί από προηγούμενες περιόδους, με τις επιχειρήσεις να μην γνωρίζουν πότε ακριβώς θα πάρουν πίσω ποσά που έχουν ήδη καταβάλει.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της βιομηχανίας, το ύψος των εκκρεμών ποσών φτάνει περίπου τα 70 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για χρήματα που σε μια περίοδο υψηλού ενεργειακού κόστους αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τη ρευστότητα των ενεργοβόρων μονάδων.
“Για ποια στήριξη της βιομηχανίας μιλάμε;”
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση καθώς η κυβέρνηση έχει θέσει ψηλά στην ατζέντα την ανάγκη περιορισμού του ενεργειακού κόστους για την παραγωγή και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας.
Βιομηχανικές πηγές, ωστόσο, διερωτώνται πώς μπορεί να γίνεται λόγος για νέα μέτρα στήριξης όταν ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί διαδικασίες που αφορούν ενισχύσεις προηγούμενων ετών.
Η κριτική που διατυπώνεται είναι ότι εδώ δεν πρόκειται για την ανάγκη σχεδιασμού ενός νέου σύνθετου μηχανισμού από μηδενική βάση. Υπάρχει πλέον κοινοτική έγκριση, υπάρχουν επιλέξιμες επιχειρήσεις και υπάρχει συγκεκριμένο οικονομικό αντικείμενο. Αυτό που απαιτείται είναι να ολοκληρωθούν οι διοικητικές διαδικασίες και να δοθεί ένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα.
Η ίδια η ΕΒΙΚΕΝ προειδοποιεί ότι η μεγάλη καθυστέρηση στις εκκαθαρίσεις και η μη έγκαιρη εφαρμογή του νέου μηχανισμού δημιουργούν σοβαρό ζήτημα ρευστότητας στις επιλέξιμες εγχώριες βιομηχανίες και ταυτόχρονα επιβαρύνουν την ανταγωνιστικότητά τους έναντι των αντίστοιχων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Για τον λόγο αυτό ζητεί συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, προκειμένου να παρουσιαστεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα τόσο για την εφαρμογή του νέου μηχανισμού όσο και για τις εκκρεμείς εκκαθαρίσεις.
Το μήνυμα που εκπέμπεται πλέον από την πλευρά της βιομηχανίας είναι ότι ο χρόνος των διαβεβαιώσεων έχει εξαντληθεί. Το ζητούμενο είναι να επιστραφούν τα περίπου 70 εκατ. ευρώ που παραμένουν σε εκκρεμότητα, να κλείσουν οι παλιές εκκαθαρίσεις και, κυρίως, να διασφαλιστεί ότι από το 2027 το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ θα εφαρμόζεται απευθείας στους λογαριασμούς.
Διότι, όπως σχολιάζουν χαρακτηριστικά βιομηχανικές πηγές, δεν μπορεί από τη μία να αναζητούνται τρόποι για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και από την άλλη οι ίδιες οι επιχειρήσεις να προχρηματοδοτούν επί χρόνια μια ενίσχυση που δικαιούνται.
Πηγή: capital.gr
