Μικρή ανάσα ρευστότητας, φορολογικές διευκολύνσεις για τους συνεπείς και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναμένεται να περιλαμβάνει το επιχειρηματικό καλάθι της φετινής 90ης ΔΕΘ.
Οι πληροφορίες των τελευταίων ημερών συγκλίνουν στη μείωση της προκαταβολής φόρου και σε διορθώσεις του τεκμαρτού συστήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Απο τις ίδιες πληροφορίες δεν προκύπτει αντίστοιχη συμφωνία για τις μεγαλύτερες και μόνιμες φορολογικές παρεμβάσεις που ζητούσε η αγορά.
Η μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20% και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα φαίνεται να μεταφέρονται στα επόμενα χρόνια, σε βάθος τετραετίας. Παράλληλα, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών δεν καταργείται. Η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε σταδιακές εξαιρέσεις ή μειώσεις για όσους θα συγκεντρώνουν υψηλή βαθμολογία φορολογικής και ασφαλιστικής συνέπειας.
Πρόκειται, συνεπώς, περισσότερο για ένα πακέτο στοχευμένων διορθώσεων παρά για γενικευμένη αλλαγή στη φορολόγηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Και αυτό σε μια περίοδο κατά την οποία οι μικρές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με νέο κύμα αυξήσεων στην ενέργεια, υψηλό κόστος δανεισμού και περιορισμένη ρευστότητα.
Προκαταβολή φόρου στο επίκεντρο
Η πλέον ώριμη παρέμβαση αφορά την προκαταβολή φόρου. Το βασικό σενάριο προβλέπει μείωση από το 55% στο 50% για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολουμένους και από το 80% στο 70% για τις μικρές επιχειρήσεις.
Για τα νομικά πρόσωπα παραμένει ανοιχτό εάν θα τεθεί όριο τζίρου ή άλλο κριτήριο, ώστε η ελάφρυνση να περιοριστεί στις μικρότερες επιχειρήσεις. Δεν έχει επίσης αποσαφηνιστεί πλήρως το χρονοδιάγραμμα. Το επικρατέστερο σενάριο θέλει τη μείωση να αφορά τα εισοδήματα του 2027 και να εμφανίζεται στα εκκαθαριστικά του 2028. Εάν επιβεβαιωθεί, το μέτρο δεν θα προσφέρει άμεση βοήθεια στις επιχειρήσεις που πιέζονται σήμερα από το αυξημένο κόστος λειτουργιας.
Για παράδειγμα μια μικρή εταιρεία με κέρδη 200.000 ευρώ και κύριο φόρο 44.000 ευρώ καταβάλει σήμερα επιπλέον 35.200 ευρώ ως προκαταβολή. Με συντελεστή 70%, η προκαταβολή θα μειωνόταν στα 30.800 ευρώ, αφήνοντας στην επιχείρηση 4.400 ευρώ περισσότερη ρευστότητα.
Για έναν επαγγελματία με κύριο φόρο 10.000 ευρώ, η μείωση από το 55% στο 50% περιορίζει την προκαταβολή από 5.500 σε 5.000 ευρώ, δημιουργώντας όφελος 500 ευρώ.
Το ποσό αυτό, όμως, δεν αποτελεί μόνιμη μείωση του φόρου. Είναι κυρίως ταμειακή διευκόλυνση κατά τη μετάβαση στον χαμηλότερο συντελεστή, καθώς η προκαταβολή συμψηφίζεται με τον φόρο της επόμενης χρονιάς. Γι’ αυτό και το δημοσιονομικό κόστος είναι κατά βάση χρονικό και όχι οριστικό.
Σύμφωνα με τους διαθέσιμους υπολογισμούς, η προκαταβολή φόρου αποφέρει περίπου 3,54 δισ. ευρώ από τα νομικά πρόσωπα και 645 εκατ. ευρώ από επαγγελματίες. Για τη μείωση στους ελεύθερους επαγγελματίες το αρχικό ταμειακό κόστος υπολογίζεται κοντά στα 60 εκατ. ευρώ, ενώ το κόστος για τις επιχειρήσεις θα εξαρτηθεί από τα όρια και τους δικαιούχους.
Ο αλγόριθμος της συνέπειας
Ο δεύτερος πυλώνας αφορά το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Η κυβέρνηση δεν προσανατολίζεται στην άμεση κατάργησή του, αλλά στη σταδιακή υποχώρησή του όσο η ΑΑΔΕ αποκτά πληρέστερη εικόνα της πραγματικής δραστηριότητας κάθε επαγγελματία.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ένας μηχανισμός βαθμολόγησης της φορολογικής συνέπειας, ο οποίος θα επεξεργάζεται δεδομένα από το myDATA, τα POS, την ηλεκτρονική τιμολόγηση, τα ψηφιακά δελτία αποστολής και την εμπρόθεσμη καταβολή ή ρύθμιση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Η σταθερά υψηλή συμμόρφωση θα μπορεί να οδηγεί σε μείωση ή ακόμη και σε μη εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος.
Οι λεπτομέρειες, ωστόσο, παραμένουν ανοιχτές. Δεν έχει διευκρινιστεί ποια βαρύτητα θα έχει κάθε κριτήριο, πόσα χρόνια συνέπειας θα απαιτούνται, ποια θα είναι η διαδικασία αμφισβήτησης της βαθμολογίας και πώς θα αντιμετωπίζονται οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε κλάδους με διαφορετικά περιθώρια κέρδους ή περιορισμένη χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Αντίστοιχο σύστημα έχει εισηγηθεί η Διαρκής Επιστημονική Επιτροπή Φορέων της Αγοράς, προτείνοντας έναν Εθνικό Δείκτη Επιχειρηματικής Συνέπειας. Η πρόταση δεν περιορίζεται στο τεκμαρτό εισόδημα. Συνδέει τη φορολογική συμπεριφορά, τις επενδύσεις, την αύξηση της απασχόλησης και την επανεπένδυση κερδών με μειωμένη προκαταβολή, ταχύτερες επιστροφές φόρου, ηπιότερους προληπτικούς ελέγχους, ευνοϊκότερες ρυθμίσεις οφειλών και δυνατότητα διόρθωσης μικρών παραβάσεων χωρίς πρόστιμο.
Εργοδοτικές εισφορές
Δεδομένη θεωρείται η νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Ιανουάριο του 2027. Δεν πρόκειται για εντελώς νέα εξαγγελία, αλλά για παλαιότερη κυβερνητική δέσμευση που είχε ήδη ενσωματωθεί στον πολυετή σχεδιασμό. Η ουσιαστική εκκρεμότητα είναι η κατανομή της. Εάν η μισή μονάδα μοιραστεί μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων, θα υπάρξει μικρή μείωση του μη μισθολογικού κόστους για τις επιχειρήσεις. Εάν κατευθυνθεί ολόκληρη στους εργαζομένους, θα ενισχύσει τις καθαρές αποδοχές χωρίς να μειώσει το εργοδοτικό κόστος.
Η απόφαση αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω της νέας αύξησης του κατώτατου μισθού που προγραμματίζεται για την άνοιξη του 2027. Για τις επιχειρήσεις έντασης εργασίας, το
πραγματικό αποτέλεσμα δεν θα κριθεί μόνο από τη μείωση των εισφορών, αλλά από το ισοζύγιο ανάμεσα στην ελάφρυνση και στην αύξηση του μισθολογικού κόστους.
Στο πακέτο εξετάζεται επίσης η αύξηση του αφορολόγητου ορίου των διατακτικών σίτισης από τα 6 στα 8 ή 10 ευρώ ημερησίως. Το μέτρο μπορεί να διευρύνει τη δυνατότητα παροχών προς τους εργαζομένους, χωρίς όμως να αποτελεί αυτόματη ελάφρυνση για τις επιχειρήσεις, καθώς η χορήγηση διατακτικών παραμένει εργοδοτική δαπάνη.
Χρηματοδότηση για τις ΜμΕ
Το χρηματοδοτικό σκέλος αναμένεται να στηριχθεί στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, με νέα ή διευρυμένα εργαλεία εγγυοδοσίας και χαμηλότοκων δανείων. Ήδη έχει επιβεβαιωθεί η ενίσχυση του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ με πρόσθετους πόρους, οι οποίοι αναμένεται να κινητοποιήσουν νέα δάνεια περίπου 330 εκατ. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι πόροι προέρχονται από την επαναχρησιμοποίηση κονδυλίων χρηματοδοτικών εργαλείων του προηγούμενου ΕΣΠΑ.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνθήκες τραπεζικής χρηματοδότησης επιδεινώνονται. Στην τελευταία έρευνα SAFE της ΕΚΤ, καθαρό ποσοστό 43% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της ευρωζώνης ανέφερε αύξηση των τραπεζικών επιτοκίων στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, από 24% το προηγούμενο τρίμηνο. Παράλληλα, το 31% των επιχειρήσεων κατέγραψε αύξηση προμηθειών και άλλων εξόδων χρηματοδότησης.
Τα στοιχεία της ΓΣΕΒΕΕ δείχνουν πόσο στενά είναι ήδη τα περιθώρια για τις μικρές επιχειρήσεις. Το 21,8% δηλώνει ότι δεν διαθέτει καθόλου ρευστά διαθέσιμα και επιπλέον 22,9% ότι τα διαθέσιμά του επαρκούν το πολύ για έναν μήνα. Σχεδόν μία στις δύο επιχειρήσεις ανέφερε επιδείνωση της ρευστότητάς της, ενώ το 30,9% έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Το επιχειρηματικό καλάθι διαμορφώνεται ενώ η αγορά ζητά μόνιμες παρεμβάσεις για το κόστος λειτουργίας, τη φορολογία και την ενέργεια. Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι το 73,3% των μικρών επιχειρήσεων πληρώνει ακριβότερα το ηλεκτρικό ρεύμα, το 73,2% ακριβότερα καύσιμα και το 77,5% ακριβότερες πρώτες ύλες. Οι μέσες αυξήσεις που δηλώνουν κινούνται κοντά στο 25%–28%.
Το τελικό βάρος του καλαθιού θα κριθεί, επομένως, από τις λεπτομέρειες: ποιοι θα μπουν στη χαμηλότερη προκαταβολή, πότε θα δουν το όφελος, πόσο εύκολα θα αποκτούν το «μπόνους συνέπειας» και πόσες μικρές επιχειρήσεις θα μπορέσουν πράγματι να αποκτήσουν πρόσβαση στα νέα δάνεια. Μέχρι να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, το πακέτο της ΔΕΘ μοιάζει περισσότερο με υπόσχεση μελλοντικής ρευστότητας παρά με άμεση και μόνιμη φορολογική ανάσα.
Πηγή: ot.gr
