Του Νίκου Ρουσάνογλου
Νέες παρεμβάσεις στο μέτωπο της στεγαστικής κρίσης θα πρέπει να αναμένονται το προσεχές διάστημα από την κυβέρνηση, αρχής γενομένης από τις ανακοινώσεις που θα γίνουν στην επικείμενη ΔΕΘ, όπου το συγκεκριμένο ζήτημα καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο “ζωτικό χώρο” τα τελευταία χρόνια. Πηγές της αγοράς ακινήτων επισημαίνουν ότι η έμφαση θα δοθεί στην τόνωση της προσφοράς ακινήτων στην αγορά, μέσω της διοχέτευσης περισσότερων κατοικιών. Αυτά θα προέλθουν είτε από την ενεργοποίηση κλειστών και μέχρι σήμερα ανεκμετάλλευτων κατοικιών είτε μέσω της ανάπτυξης νέων κατοικιών, κοινωνικού και μη χαρακτήρα, ώστε να βελτιωθεί το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης.
Σε φορολογικό επίπεδο, φαίνεται πως η βασικότερη παρέμβαση θα εστιάσει στο σκέλος των ενοικίων, και συγκεκριμένα στη μείωση των φορολογικών συντελεστών. Πρόκειται για ένα μέτρο στο οποίο αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, και στην περσινή ΔΕΘ, σημειώνοντας ότι, αν υπάρξει βελτίωση στο μέτωπο της φορολογικής συμμόρφωσης και του περιορισμού των αδήλωτων εισοδημάτων από μισθώματα, τότε θα εξεταστεί και η μείωση του φορολογικού συντελεστή, ειδικά στα χαμηλότερα κλιμάκια. Κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει η ενεργοποίηση της υποχρεωτικής καταβολής των ενοικίων μέσω του τραπεζικού συστήματος, που εκτιμάται ότι θα αυξήσει τη συμμόρφωση και θα επιτρέψει στην ΑΑΔΕ να προχωρήσει σε εκτεταμένες διασταυρώσεις, ώστε να εντοπιστούν πιθανά αδήλωτα εισοδήματα, κάτι βέβαιο, με δεδομένο ότι το μέσο δηλωθέν μηνιαίο ενοίκιο δεν ξεπερνά τα 255 ευρώ σε πανελλαδικό επίπεδο, τη στιγμή που στα μεγάλα αστικά κέντρα το κόστος ενοικίασης είναι πολλαπλάσιο.
Υπενθυμίζεται ότι σήμερα τα εισοδήματα από ενοίκια φορολογούνται αυτοτελώς από το πρώτο ευρώ, με συντελεστή 15% για τα πρώτα 12.000 ευρώ, 25% για το ποσό από 12.001 έως 24.000 ευρώ (ισχύει από τη φετινή φορολογική χρήση), 35% για το τμήμα από 24.001 έως 35.000 ευρώ και 45% για το ποσό που ξεπερνά τα 35.000 ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η μείωση του πρώτου συντελεστή, με ένα σενάριο να προβλέπει την καθιέρωση ενός νέου συντελεστή 9% για τα πρώτα 10.000 ευρώ, που είναι και η συντριπτική πλειονότητα των δηλωθέντων εισοδημάτων. Το κατά πόσο αυτό θα λειτουργήσει υπέρ της αύξησης των δηλωθέντων εισοδημάτων, και κυρίως θα επιτρέψει τη σταθεροποίηση ή ακόμα και διόρθωση των τιμών των ενοικίων, θα φανεί στην πράξη. Στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι ο μειωμένος φόρος θα προσφέρει και μεγαλύτερο “χώρο” στους ιδιοκτήτες, προκειμένου να επενδύσουν στη συντήρηση και αναβάθμιση των ακινήτων τους.
Παράλληλα, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται και η παράταση του μέτρου της τριετούς φοροαπαλλαγής για τα κλειστά σπίτια τα οποία επιστρέφουν στην αγορά μέσω σύναψης μακροχρόνιων συμβολαίων ενοικίασης. Σήμερα προβλέπεται η πλήρης απαλλαγή του φόρου για τα πρώτα τρία χρόνια, εφόσον πρόκειται για κατοικίες που ήταν κενές τα τελευταία τρία χρόνια ή που βρίσκονταν σε καθεστώς βραχυχρόνιας μίσθωσης (χωρίς κάποιον χρονικό περιορισμό). Πέραν της παράτασης ισχύος του μέτρου, εξετάζεται και η περαιτέρω βελτίωσή του, ώστε να καταστεί πιο ελκυστικό και κυρίως να καλύπτει περισσότερες περιπτώσεις κατοικιών, μέσω, π.χ., της χαλάρωσης των προϋποθέσεων ένταξης στο καθεστώς αυτό.
Εν τω μεταξύ, βελτιώσεις εξετάζονται και για το μόνιμο μέτρο της επιστροφής ενοικίου τον Νοέμβριο κάθε έτους, που αφορά ένα μηνιαίο μίσθωμα ανώτατου ύψους έως 800 ευρώ για την κύρια κατοικία, με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. Η συγκεκριμένη παρέμβαση ενδεχομένως να προχωρήσει αργότερα και όχι από φέτος, ανάλογα και με τα όσα θα προκύψουν από τη λειτουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, μέσω του οποίου ο κάθε ιδιοκτήτης θα κληθεί να δηλώσει τα ακίνητά του και τη χρήση αυτών (π.χ., ενοικιαζόμενο, ιδιοκατοικούμενο, κενό, εξοχική κατοικία κτλ.).
Παράλληλα, στον κατάλογο των μέτρων που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ περιλαμβάνεται και η παράταση για ακόμα έναν χρόνο της αναστολής του ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων κατοικιών, κάτι που έχει θεσμοθετηθεί ήδη από το 2019 και μετά, επεκτείνοντας τη διευκόλυνση αυτή και πέραν των αγοραστών πρώτης κατοικίας, που ούτως ή άλλως απαλλάσσονταν από τον ΦΠΑ. Σε ό,τι αφορά τον φόρο υπεραξίας 15%, που ουδέποτε εφαρμόστηκε από τη θεσμοθέτησή του πριν από 10 και πλέον χρόνια, θεωρείται δεδομένη η μη ενεργοποίησή του για ακόμα ένα έτος, χωρίς να αποκλείεται ακόμα και η πλήρης κατάργησή του.
Στα μέτρα που αναμένεται να συνεχιστούν και το νέο έτος περιλαμβάνεται και η έκπτωση φόρου για ανακαινίσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικίας. Ειδικότερα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εξασφαλίσουν έκπτωση έως 16.000 ευρώ, η οποία κατανέμεται σταδιακά σε ορίζοντα πενταετίας, εφόσον υποβάλλουν ηλεκτρονικά τα παραστατικά για εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί.
Στα μέτρα που αναμένεται να πέσουν στο τραπέζι τούς επόμενους μήνες, ίσως ακόμα και από τη φετινή ΔΕΘ, είναι ένα πρόγραμμα σαν το “Σπίτι μου”, με πιο μόνιμο χαρακτήρα αλλά και διαφορετικά χαρακτηριστικά, ώστε να μη λειτουργεί επιβαρυντικά για τις τιμές των κατοικιών, όπως συνέβη με τους δύο προηγούμενους κύκλους του προγράμματος. Έτσι, προβλέπεται ότι, αντί της άμεσης επιδότησης επιτοκίου από εθνικούς-κοινοτικούς πόρους, θα παρέχονται φορολογικές ελαφρύνσεις προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κατά τις περιπτώσεις που χορηγούν στεγαστικά δάνεια με μειωμένο επιτόκιο σε επιλέξιμους δικαιούχους.
Τα μέτρα για τα ευάλωτα νοικοκυριά
Πιθανές είναι και οι παρεμβάσεις για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, με πρώτο στόχο την ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης κατοικιών. Με βάση τον σχεδιασμό, ο φορέας θα αγοράζει την κύρια κατοικία ευάλωτου οφειλέτη που βρίσκεται ενώπιον του φάσματος του πλειστηριασμού ή της πτώχευσης και θα του την επαναμισθώνει για περίοδο έως 12 έτη, επιτρέποντας και την υπό προϋποθέσεις επαναγορά του ακινήτου στο μέλλον. Ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει οριστικοποιηθεί το ποιοι τελικά θα είναι οι επιλέξιμοι ωφελούμενοι, ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει αυτό, ποιο θα είναι το ύψος του ενοικίου και πώς θα καθορίζεται το τίμημα μελλοντικής επαναγοράς. Για τους ευάλωτους οφειλέτες προβλέπεται επίσης στεγαστική επιδότηση από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.
Στα μέτρα που ίσως ανακοινωθούν στην επικείμενη ΔΕΘ είναι και η ενδεχόμενη παροχή της δυνατότητας διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη κατά τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού. Έτσι, όσοι έχουν δεύτερο ή τρίτο ακίνητο θα μπορούν να τα αξιοποιούν, διασώζοντας την κύρια κατοικία τους και εξασφαλίζοντας ακόμα και μείωση της δόσης με μεγαλύτερο ποσοστό στο “κούρεμα” της υπόλοιπης οφειλής. Στόχος είναι να δοθεί οικονομική ανάσα σε νοικοκυριά που σήμερα αντιμετωπίζουν πολλαπλές οφειλές, π.χ. σε τράπεζες, Δημόσιο και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Πηγή: capital.gr
