Η καταστροφή στο Νεπάλ προκάλεσε μια σύνθετη αλληλουχία φυσικών φαινομένων, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ και καθηγητή Ευθύμιο Λέκκα. Ο ίδιος βρίσκεται στην περιοχή, μελετώντας από κοντά τα αίτια και την εξέλιξη του φαινομένου.
Όπως εξηγεί ο κ. Λέκκας, η καταστροφή δεν αποδίδεται αποκλειστικά στην κατάρρευση του παγετώνα. Οι υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν ασυνέχειες και διαρρήξεις στη μάζα του παγετώνα, αυξάνοντας την κινητικότητά του. Σε κάποια στιγμή, τεράστιες ποσότητες πάγου, μαζί με πετρώματα και εδαφικούς σχηματισμούς, κατέρρευσαν από υψόμετρο περίπου 3.000 μέτρων μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Η μάζα αυτή κατέληξε σε μια προϋπάρχουσα λίμνη, που είχε σχηματιστεί από παλαιότερη κατολίσθηση. Η πίεση από τον όγκο πάγου και βράχων διέρρηξε το φυσικό φράγμα της λίμνης, με συνέπεια να απελευθερωθούν τεράστιες ποσότητες νερού και υλικών. Ακολούθησε ένα αιφνίδιο πλημμυρικό φαινόμενο (flash flood), το οποίο διήνυσε περίπου 100 χιλιόμετρα, παρασύροντας λάσπη, βράχια και υποδομές.
Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές αναλύσεις, το φαινόμενο ξεκίνησε στα Ιμαλάια, σε υψόμετρο περίπου 6.200 μέτρων. Το μέγεθος της αποκόλλησης ήταν τεράστιο, με το πλάτος του παγετώνα που αποκολλήθηκε να εκτιμάται στα 610 μέτρα.
Νέος κίνδυνος από κατολισθήσεις και καταρρεύσεις
Η κατάσταση παραμένει κρίσιμη, καθώς δεν αποκλείεται η εκδήλωση νέων πλημμυρικών φαινομένων. Όπως αναφέρει ο κ. Λέκκας, οι θέσεις με πιθανότητα κατολισθήσεων είναι εκατοντάδες. Τα προηγούμενα πλημμυρικά φαινόμενα έχουν υποσκάψει τα πρανή στη βάση των φαραγγιών, αποσταθεροποιώντας τις υπερκείμενες μάζες.
Ήδη έχουν καταγραφεί νέες κατολισθήσεις στις δύο πλευρές των φαραγγιών, ενώ η ισχυρή βροχόπτωση αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο. Μεγάλες ποσότητες βράχων και εδαφικών υλικών ενδέχεται να αποκολληθούν, και σε συνδυασμό με το νερό, να προκαλέσουν νέα πλημμυρικά επεισόδια, επιδεινώνοντας περαιτέρω την ήδη καταστροφική κατάσταση.
Η αποστολή του ΟΑΣΠ εστιάζει στην καταγραφή και ανάλυση της αλληλουχίας των κινδύνων, από τις κατολισθήσεις και τις πλημμύρες έως τη διάβρωση του εδάφους και τις τεράστιες ποσότητες λάσπης. Παράλληλα, εξετάζεται η τρωτότητα των κατασκευών, των υποδομών και των δικτύων, για να αποτυπωθεί πώς και γιατί προκλήθηκαν οι συγκεκριμένες καταστροφές.
Το επιχειρησιακό σκέλος της αντιμετώπισης της καταστροφής παραμένει ιδιαίτερα δύσκολο. Η πληγείσα περιοχή είναι εκτεταμένη, με καταστροφές σε χωριά και οικισμούς στη βάση των φαραγγιών, ενώ μεγάλο μέρος του οδικού δικτύου έχει καταστραφεί. Σύμφωνα με τον καθηγητή Λέκκα, δεν υπάρχει πλέον οδική σύνδεση σε μήκος περίπου 60 χιλιομέτρων προς την πλευρά του Θιβέτ, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά την πρόσβαση και την αποκατάσταση των υποδομών.
Η εμπειρία από τον μεγάλο σεισμό του 2015 στην περιοχή είχε δείξει πόσο δύσκολη και χρονοβόρα είναι η αποκατάσταση του οδικού δικτύου σε ένα τόσο δύσβατο γεωγραφικό περιβάλλον.
Τα βίντεο που αποτυπώνουν τη στιγμή της καταστροφής
Εντυπωσιακές είναι οι εικόνες από την έναρξη και την εξέλιξη του φαινομένου. Βίντεο που κατέγραψε τυχαία Κινέζος ξεναγός και δόθηκε στη δημοσιότητα από το κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua αποτυπώνει το πυκνό σύννεφο που σχηματίστηκε την ώρα της αποκόλλησης του πάγου.
Παράλληλα, οπτικό υλικό που παρουσίασαν οι New York Times δείχνει πιο αναλυτικά την έναρξη της αποκόλλησης, με τμήματα πάγου και βράχων να αποκολλώνται από μεγάλο ύψος. Σύμφωνα με το αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο, το γεγονός αυτό συνδέθηκε με σεισμική δόνηση μεγέθους 5,2 βαθμών.
Τα βίντεο και οι εικόνες καταγράφουν το μέγεθος της φυσικής καταστροφής, καθώς η τεράστια μάζα πάγου και βράχων κατέληξε στη λίμνη, προκαλώντας υπερχείλιση και μια καταστροφική ροή. Σύμφωνα με τις αναφορές, τα συντρίμμια διένυσαν τα πρώτα 20 χιλιόμετρα σε περίπου επτά λεπτά, ενώ η ροή, κατηφορίζοντας στην απότομη κοιλάδα, ανέπτυξε ταχύτητα έως και 150 χιλιόμετρα την ώρα.
Πηγή: tanea.gr
