Η Αλίς Ντουάρ προσεγγίζει στα «Γράμματα Αγάπης» («Des preuves d’amour») μια ιστορία που γνωρίζει και προσωπικά. Η Γαλλίδα σκηνοθέτις και σεναριογράφος, βραβευμένη με Σεζάρ για τη μικρού μήκους ταινία «L’Attente», μεταφέρει στην πρώτη μεγάλου μήκους δημιουργία της ένα μέρος της δικής της εμπειρίας από τη μητρότητα και από τη νομική διαδικασία που χρειάστηκε να ακολουθήσει η οικογένειά της.
Στο κέντρο της ταινίας βρίσκονται η Σελίν και η Νάντια, ένα ζευγάρι γυναικών που περιμένει το πρώτο του παιδί. Η Νάντια κυοφορεί, όμως για τη Σελίν η μητρότητα δεν είναι νομικά αυτονόητη. Η διαδικασία αναγνώρισής της περνά μέσα από έναν φάκελο υιοθεσίας και δεκαπέντε μαρτυρίες ανθρώπων του περιβάλλοντός τους. Ένα διοικητικό προαπαιτούμενο μετατρέπεται έτσι από την Ντουάρ σε αφηγηματικό εργαλείο: δεκαπέντε διαφορετικά βλέμματα πάνω σε μια οικογένεια και, τελικά, δεκαπέντε διαφορετικοί τρόποι να μιλήσει κανείς για την αγάπη.
Η ταινία, που κυκλοφορεί στην Ελλάδα από το Cinobo, δεν περιορίζεται στην ομογονεϊκότητα ή στη θεσμική αναγνώριση ενός ομόφυλου ζευγαριού. Μιλά για τη μητρότητα, για τη σχέση μητέρας και κόρης, για όσα κληρονομούμε από τους γονείς μας και για μια κοινωνία που μπορεί να κατοχυρώνει δικαιώματα χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει απαλλαγεί από τις προκαταλήψεις της.
Η Αλίς Ντουάρ μίλησε αποκλειστικά στο ΕΡΤnews.gr και στον Αλέξανδρο Ρωμανό Λιζάρδο στη Unifrance.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Η ταινία σας είναι, με πολλούς τρόπους, μια ταινία για την ισότητα. Γιατί θεωρείτε σημαντικό να εξακολουθούμε να υπογραμμίζουμε αυτά τα ζητήματα σήμερα, σε μια εποχή κατά την οποία κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι αυτά τα δικαιώματα έχουν ήδη κατακτηθεί;
Αλίς Ντουάρ: Καταρχάς, έχω την αίσθηση ότι δεν έχω δει αυτές τις αναπαραστάσεις στον κινηματογράφο. Είναι αλήθεια ότι, τουλάχιστον στη Γαλλία, αυτά τα δικαιώματα υπάρχουν από το 2013. Παρ’ όλα αυτά, αυτούς τους χαρακτήρες εξακολουθώ να τους αναζητώ. Τους είχα ανάγκη ως θεατής και πιστεύω ότι τους είχαν ανάγκη και άλλοι θεατές.
Παράλληλα, έχω την αίσθηση ότι θεμελιώδη δικαιώματα, και ιδιαίτερα τα δικαιώματα των γυναικών, τίθενται ξανά και ξανά υπό αμφισβήτηση. Και φοβάμαι ότι αυτό δεν έχει τελειώσει.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να αφηγούμαστε αυτές τις ιστορίες και να δημιουργούμε τέτοιες αναπαραστάσεις, ώστε, με τον δικό μας τρόπο, να συμβάλλουμε στην αλλαγή του βλέμματος απέναντι σε ανθρώπους που εξακολουθούν να θεωρούνται διαφορετικοί ή περιθωριακοί.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Και το κάνετε με μεγάλη τρυφερότητα. Ο γάμος μεταξύ ανθρώπων του ίδιου φύλου εξακολουθεί να μην αποτελεί κατοχυρωμένο δικαίωμα σε πολλές χώρες, ενώ αλλού άνθρωποι διώκονται, φυλακίζονται, ακόμη και σκοτώνονται εξαιτίας της σεξουαλικής τους ταυτότητας. Τι πιστεύετε ότι τροφοδοτεί αυτόν τον φόβο ή ακόμη και το μίσος απέναντι στη διαφορετική σεξουαλικότητα;
Αλίς Ντουάρ: Αυτό που προκαλεί φόβο είναι ακριβώς η διαφορά. Αυτή είναι η ίδια η αρχή του φόβου.
Εκείνο που ήθελα να παρουσιάσω στην ταινία ήταν μια εικόνα μακριά από την καρικατούρα. Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν χώρες στις οποίες οι ομοφυλόφιλοι φυλακίζονται ή σκοτώνονται. Εμείς στη Γαλλία είμαστε τυχεροί που δεν βρισκόμαστε σε αυτή την κατάσταση.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όλα ήταν αυτονόητα. Το 2013, όταν συζητούνταν το νομοσχέδιο για τον γάμο για όλους, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους εναντίον του. Αυτό σημαίνει ότι υπήρχε ένας τεράστιος αριθμός ανθρώπων που αντιτάχθηκαν σε αυτό το δικαίωμα. Και οι περισσότεροι ομοφυλόφιλοι άνθρωποι το βιώσαμε ως κάτι εξαιρετικά βίαιο.
Ένας από τους στόχους της ταινίας είναι, λοιπόν, να ξεφύγουμε από την καρικατούρα. Να προσπαθήσουμε, κατά κάποιον τρόπο, να εκπαιδεύσουμε το βλέμμα των ανθρώπων δείχνοντας απλώς ένα ζευγάρι που αγαπιέται. Να ξαναβάλουμε την αγάπη στο κέντρο των ιστοριών.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Είναι ταυτόχρονα συγκινητικό και παράξενο ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας υιοθεσίας, χρειάζονται δεκαπέντε μαρτυρίες ανθρώπων από το περιβάλλον της Σελίν. Πώς βλέπετε αυτό το νομικό πλαίσιο και τι αντιπροσωπεύουν αυτές οι δεκαπέντε μαρτυρίες για την ίδια την ταινία;
Αλίς Ντουάρ: Αυτές οι δεκαπέντε μαρτυρίες αποτελούν μέρος ενός συνολικού φακέλου υιοθεσίας, επειδή στη Γαλλία η συγκεκριμένη διαδικασία βασίστηκε αρχικά στο μοντέλο της υιοθεσίας που ίσχυε για τα ετερόφυλα ζευγάρια.
Ο νόμος έχει πλέον αλλάξει. Από το 2021, η άλλη μητέρα μπορεί να προχωρήσει σε εκ των προτέρων αναγνώριση του παιδιού ενώπιον συμβολαιογράφου.
Αυτό που μου φάνηκε, όμως, πολύ ενδιαφέρον κινηματογραφικά ήταν ότι αυτές οι δεκαπέντε μαρτυρίες αποτελούν ουσιαστικά δεκαπέντε διαφορετικά βλέμματα πάνω στην ίδια κατάσταση. Έτσι τις μετέτρεψα στον αφηγηματικό κορμό του σεναρίου.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Και μέσα από αυτά τα διαφορετικά βλέμματα βλέπουμε πώς γίνεται αντιληπτό ένα ομόφυλο ζευγάρι από τους ανθρώπους γύρω του. Παράλληλα, η ταινία μοιάζει να θέτει ένα σχεδόν παράδοξο ερώτημα: σε ποιον πρέπει να γράψεις μια επιστολή αγάπης για να αναγνωριστεί ή να εγκριθεί η αγάπη σου; Γιατί ήταν σημαντικό για εσάς να αναδείξετε αυτή την αντίφαση;
Αλίς Ντουάρ: Είναι αλήθεια ότι αυτές οι μαρτυρίες προορίζονται να είναι καθαρά διοικητικά έγγραφα. Η ταινία, όμως, τις μετατρέπει σε δηλώσεις αγάπης.
Και σταδιακά η ιστορία κατευθύνεται προς τη μαρτυρία της μητέρας της Σελίν. Η μητέρα της τής γράφει μια μεγάλη δήλωση αγάπης. Με αυτόν τον τρόπο η ταινία δείχνει και κάτι ακόμη: πώς μπορούμε να μετατρέψουμε μια δοκιμασία σε κάτι όμορφο, σε κάτι που μπορεί να βοηθήσει ακόμη και τις ανθρώπινες σχέσεις να προχωρήσουν.
Ανάμεσα στη μητέρα και την κόρη υπάρχει μια πορεία προς τη συμφιλίωση και, για μένα, αυτή αποτελεί την καρδιά της ταινίας εξίσου με την ιστορία του ζευγαριού και τη γέννηση του παιδιού.
Στην πραγματικότητα, είναι μια ταινία για τη μητρότητα μέσα από διαφορετικές γενιές. Για το τι σημαίνει ο δεσμός ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Η ταινία πρόκειται να κυκλοφορήσει στην Ελλάδα. Θα θέλατε να απευθυνθείτε στους Έλληνες θεατές και να τους την παρουσιάσετε με δικά σας λόγια;
Αλίς Ντουάρ: Γεια σας, είμαι η Αλίς Ντουάρ και είμαι η σκηνοθέτις της ταινίας «Des preuves d’amour», που στην Ελλάδα κυκλοφορεί ως «Γράμματα Αγάπης». Είμαι πολύ χαρούμενη που η ταινία βγαίνει στις ελληνικές αίθουσες. Ελπίζω να σας αρέσει, να σας κάνει να θέλετε να ερωτευτείτε και ίσως να σας κάνει να θέλετε και να γιορτάσετε!
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Έχετε επισκεφθεί ποτέ την Ελλάδα;
Αλίς Ντουάρ: Όχι ακόμη. Θα ήθελα πάρα πολύ να έρθω στην Ελλάδα και να παρουσιάσω εκεί την ταινία.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Πόσο εξοικειωμένη είστε με το ελληνικό σινεμά; Υπάρχουν Έλληνες δημιουργοί που παρακολουθείτε ή θα θέλατε να γνωρίσετε καλύτερα;
Αλίς Ντουάρ: Θα έπρεπε να δω περισσότερες ελληνικές ταινίες. Η αλήθεια είναι ότι δεν γνωρίζω τόσο καλά το ελληνικό σινεμά. Θα με βοηθήσετε;
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους διεθνώς Έλληνες δημιουργούς των τελευταίων χρόνων είναι, φυσικά, ο Γιώργος Λάνθιμος (σ.σ. αν και κάνει διεθνείς ταινίες).
Αλίς Ντουάρ: Ναι, βέβαια, ο Γιώργος Λάνθιμος! Μου αρέσουν πολύ οι ταινίες του. Επειδή πλέον γυρίζει και στις Ηνωμένες Πολιτείες ή σε άλλες χώρες, ίσως στο μυαλό μου να τον συνδέω λιγότερο άμεσα με το ελληνικό σινεμά. Αλλά, πράγματι, μπράβο σας, Έλληνες!
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr
