Στο κυβερνητικό σχέδιο για τη μεγάλη μεταρρύθμιση στις πολεοδομίες επανέρχεται ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου, επιβεβαιώνοντας ότι η μεταφορά τους σε ένα νέο, περισσότερο ψηφιοποιημένο και κεντρικά οργανωμένο μοντέλο παραμένει στην ατζέντα του ΥΠΕΝ.
Μιλώντας χθες για μία από δύο μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις του υπουργείου ανέφερε ότι «πρέπει να προχωρήσουμε στο gov.gr των πολεοδομιών», καθιστώντας σαφές ότι η αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) παραμένει στις κυβερνητικές προτεραιότητες.
Η μεταρρύθμιση στις πολεοδομίες και οι προκλήσεις
Η μεταρρύθμιση, ωστόσο, έχει μπροστά της σημαντικές προκλήσεις, καθώς απέναντι στον κυβερνητικό σχεδιασμό βρίσκεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) έχει ήδη αποφασίσει να κινηθεί θεσμικά και δικαστικά, εφόσον προχωρήσει η σχετική νομοθέτηση.
Ο δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης και α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος αναφέρει στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» ότι η Αυτοδιοίκηση προετοιμάζει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, μόλις αποσαφηνιστεί το νέο θεσμικό πλαίσιο και εκδοθούν οι απαιτούμενες εφαρμοστικές πράξεις.
Όπως εξηγεί, η βασική ένσταση των δήμων αφορά στον περιορισμό του ρόλου τους στον πολεοδομικό σχεδιασμό. Η ΚΕΔΕ θεωρεί ότι η μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης επηρεάζει τον πυρήνα των αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για τον λόγο αυτό, όπως σημειώνει ο κ. Κωνσταντέλλος, οι δήμοι προετοιμάζονται να αξιοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα θεσμικά μέσα για να υπερασπιστούν τον ρόλο τους, με μια «μεγάλη, δυνατή νομική ομάδα», η οποία ήταν σύμμαχός τους και στη μεγάλη δίκη για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ).
Το σχέδιο για το νέο μοντέλο των πολεοδομιών
Η κυβερνητική παρέμβαση, πάντως, έχει ήδη περάσει στα πρώτα βήματα υλοποίησης. Τον Ιούνιο, η ένταξη στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του έργου «Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Κτηματολόγιο των Υπηρεσιών Δόμησης», ύψους 6,2 εκατ. ευρώ, σηματοδότησε την έναρξη της οργανωτικής και τεχνικής προετοιμασίας.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη σταδιακή αντικατάσταση των σημερινών ΥΔΟΜ από νέες δομές, τα Κέντρα Δόμησης, που θα λειτουργούν υπό την «ομπρέλα» του Ελληνικού Κτηματολογίου. Στο ΥΠΕΝ θεωρούν ότι το σημερινό μοντέλο έχει φτάσει στα όριά του. Οι ΥΔΟΜ παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς τη στελέχωση και τις υποδομές τους, με συνέπεια να καταγράφεται ανομοιογένεια στην εξυπηρέτηση πολιτών και επενδυτών και διαφορετικές πρακτικές στην εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Η συγκέντρωση των διαδικασιών σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχύσει την ταχύτητα, τη διαφάνεια και την εποπτεία, ενώ το «gov.gr των πολεοδομιών» που περιέγραψε ο υπουργός αντανακλά αυτήν την κατεύθυνση και συνοψίζει τη φιλοσοφία της μεταρρύθμισης.
Ρόδος και Αττική έφεραν τις πολεοδομίες στο μικροσκόπιο
Η μεταρρύθμιση έρχεται, παράλληλα, σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συγκυρία για τις πολεοδομίες. Η υπόθεση της Ρόδου, με τα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας που διαβιβάστηκαν για περαιτέρω αξιολόγηση στις αρμόδιες αρχές, ανέδειξε με χαρακτηριστικό τρόπο τις αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος.
Η Αρχή εντόπισε, μεταξύ άλλων, προβλήματα σε ελέγχους οικοδομικών αδειών, βεβαιώσεις όρων δόμησης, διαδικασίες για αυθαίρετα και ανασύσταση φακέλων. Την ίδια στιγμή, οι αποκαλύψεις για υποθέσεις διαφθοράς σε πολεοδομικές υπηρεσίες της Αττικής έχουν ενισχύσει την πίεση για αλλαγές.
Διαφορετικές απαντήσεις στις ίδιες παθογένειες
Σε αυτό το σημείο συναντώνται, αλλά και αποκλίνουν, οι δύο προσεγγίσεις. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι ένα ενιαίο και ψηφιοποιημένο σύστημα μπορεί να περιορίσει τις παθογένειες και να δημιουργήσει ενιαίους κανόνες λειτουργίας. Οι δήμοι, από την άλλη, υποστηρίζουν ότι τα προβλήματα δεν συνδέονται με το ποιος έχει την αρμοδιότητα, αλλά με την υποστελέχωση, την πολυνομία και την ανάγκη ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών.
Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο καθώς η κυβέρνηση καλείται να εξειδικεύσει το νέο μοντέλο, το οποίο έχει δεσμευθεί ότι θα λειτουργήσει στα μέσα του 2027 ενώ η Αυτοδιοίκηση έχει ήδη προαναγγείλει ότι θα προσφύγει δικαστικά.
Πηγή: ot.gr
