Ενώ τα ποσοστά αποδοχής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ μειώνονται τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και σε σχεδόν όλο τον υπόλοιπο κόσμο, σε ένα μέρος του πλανήτη συμβαίνει το αντίθετο. Περίπου τα 3/5 των νέων Αφρικανών πιστεύουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα αποδειχθεί επωφελής για την ήπειρο, σύμφωνα με έρευνα του african youth survey. Πως εξηγείται όμως αυτό το παράδοξο;
Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ, όχι μόνο έχει κάνει υποτιμητικά σχόλια για την ήπειρο, αλλά τερμάτισε σχεδόν όλα τα προγράμματα της Υπηρεσίας των ΗΠΑ για τη Διεθνή Ανάπτυξη (USAID), ενώ περιόρισε και τη στήριξη προς το Έκτακτο Σχέδιο του Προέδρου των ΗΠΑ για την Αντιμετώπιση του AIDS στην Αφρική, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στους ειδικούς.
Επιχειρώντας να εξηγήσει στο Foreign Policy αυτό το φαινόμενο, η νοτιοαφρικανή δημοσιογράφος Τεντάλ Μαρίμα απευθύνθηκε σε ειδικούς, σύμφωνα με τους οποίους, η απήχηση του Τραμπ επηρεάζεται τόσο από τις παραδοσιακές όσο και από τις αντισυστημικές αξίες.
«Οι νέοι -ιδιαίτερα οι νέοι άνδρες- έλκονταν από τον Τραμπ για τους ίδιους λόγους για τους οποίους οι νέοι άνδρες στις ΗΠΑ στρέφονται προς τα δεξιά», δήλωσε η Dendere. Η επιρροή της λεγόμενης «ανδρόσφαιρας» είναι ισχυρή στην ήπειρο, δήλωσε η Chipo Dendere, επίκουρη καθηγήτρια Αφρικανικών Σπουδών στο Wellesley College.
Σε προσωπικό επίπεδο, ο Τραμπ βρίσκει μεγάλη απήχηση στους πολιτισμικά συντηρητικούς και σε όσους φιλοδοξούν να γίνουν πλούσιοι. Βιβλία του ίδιου και βιβλία σχετικά με τον δισεκατομμυριούχο φέρεται να έχουν καταγράψει υψηλές πωλήσεις, ενώ ορισμένοι νέοι εύποροι επιχειρηματίες φιλοδοξούν να αποκτήσουν το προσωνύμιο «ο Τραμπ της Ζιμπάμπουε».
«Μου αρέσει ο Τραμπ επειδή είναι μια αρρενωπή φιγούρα, κάποιος που δεν ντρέπεται που είναι άνδρας, ειδικά στον πρώτο κόσμο», δήλωσε ο Shadaya Knight –influencer από τη Ζιμπάμπουε- ο οποίος βλέπει τον Τραμπ ως θετικό πρότυπο λόγω των αξιών του σχετικά με τον ανδρισμό και την ηγεσία.
Η δυναμική προσέγγιση του Τραμπ στις εξωτερικές σχέσεις, με έμφαση στην επίτευξη συμφωνιών και στην οικοδόμηση της ειρήνης προς εξυπηρέτηση των στρατηγικών συμφερόντων των ΗΠΑ, έχει προκαλέσει θετικές αντιδράσεις ακόμη και σε χώρες όπου οι σχέσεις είναι τεταμένες, όπως η Νότια Αφρική.
Η αντιμεταναστευτική του ατζέντα έχει απήχηση ακόμα και στη Νότια Αφρική, η οποία διατηρεί τεταμένες σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο. Για παράδειγμα, το κίνημα Operation Dudula, που σημαίνει «διώξτε τους», αποτελεί βασικό παράγοντα στις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις της Νότιας Αφρικής κατά των παράνομων μεταναστών, οι οποίες έχουν οδηγήσει, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στον επαναπατρισμό 175.000 Αφρικανών στις πατρίδες τους. «Ως Αφρικανός, αυτό που βρίσκει τη μεγαλύτερη απήχηση σε εμένα από το μήνυμα “Πρώτα η Αμερική” δεν είναι ότι η Αφρική πρέπει να γίνει Αμερική, αλλά ότι και οι αφρικανικές χώρες θα πρέπει να βάζουν πρώτα τους δικούς τους πολίτες», δήλωσε ο Φρίμαν Μπένγκου, μέλος του αμφιλεγόμενου λαϊκού κινήματος
Αντίφαση
Ωστόσο, η συμπάθεια προς τον Τραμπ δεν συνεπάγεται αντίστοιχη αποδοχή των αυταρχικών ηγετών στις ίδιες τις αφρικανικές χώρες
Σύμφωνα με έρευνα του Now Generation Network για το 2026, η οποία υποστηρίχθηκε από το Mo Ibrahim Foundation, υπάρχει ισχυρή υποστήριξη σε ολόκληρη την ήπειρο, μεταξύ των νέων ηγετών, προς δημοκρατικούς θεσμούς όπως η ανεξάρτητη δικαιοσύνη και τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, καθώς και προς τα όρια στις προεδρικές θητείες.
Έρευνα του Αφροβαρόμετρο το 2023 διαπίστωσε ότι περίπου το 70% των ερωτηθέντων υποστήριζε τα όρια στις προεδρικές θητείες και προτιμούσε τη δημοκρατία από οποιοδήποτε άλλο σύστημα διακυβέρνησης.
Πιο πρόσφατες μελέτες του Αφροβαρόμετρο έχουν υπογραμμίσει αυτή την προτίμηση, αν και η εμπιστοσύνη στις εκλεγμένες κυβερνήσεις έχει μειωθεί για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων η δυσπιστία προς τους θεσμούς διακυβέρνησης, η διαφθορά, η κατάχρηση εξουσίας και τα οικονομικά προβλήματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η υποστήριξη προς τον Τραμπ μεταξύ των νέων Νιγηριανών αποτελεί ένδειξη διαμαρτυρίας απέναντι στους δικούς τους ηγέτες, δήλωσε ο Joshua Akintayo, Νιγηριανός αναλυτής πολιτικής. «Η υποστήριξή του, επομένως, γίνεται ένας έμμεσος τρόπος έκφρασης της δυσαρέσκειας απέναντι στην ίδια την πολιτική τάξη της Νιγηρίας», είπε.
Όσον αφορά τις περικοπές στην αμερικανική βοήθεια μάλιστα, έρευνα για τη Νεολαία της Αφρικής, έδειξε κάτι εντυπωσιακό: Το 26% των νέων Αφρικανών, ιδιαίτερα στην Γκάνα, τη Λιβερία και τη Νιγηρία, πιστεύει ότι οι περικοπές θα μπορούσαν να έχουν θετικό αντίκτυπο, ενδεχομένως αναγκάζοντας τις αφρικανικές κυβερνήσεις να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για τις ανάγκες των πολιτών τους.
Ο Άιβορ Ιτσικόβιτς, ιδρυτής της Έρευνας για τη Νεολαία της Αφρικής, δήλωσε ότι αυτό δείχνει πως «ορισμένοι νέοι Αφρικανοί συνδέουν την απόσυρση της βοήθειας όχι μόνο με την απώλεια, αλλά και με τη δυνατότητα μεγαλύτερης αυτοδυναμίας και λογοδοσίας των κυβερνήσεων».
Στο Σαχέλ, η Λίζα Τσέρνερ, ερευνήτρια στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας, έχει υποστηρίξει ότι οι χώρες αντιλαμβάνονται την απόσυρση της βοήθειας των ΗΠΑ και την απομάκρυνσή τους από τις εσωτερικές υποθέσεις ως μια μορφή μη παρέμβασης, μια σημαντική μετατόπιση από την υπό όρους αναπτυξιακή βοήθεια, τις επενδύσεις και τη χρηματοδότηση.
«Βλέπουν τον Τραμπ ως ιδεολογικά κοντινό στις δικές τους στρατιωτικές κυβερνήσεις, οι οποίες είχαν αποκτήσει λαϊκή υποστήριξη μέσω ενός εθνικιστικού λόγου περί κυριαρχίας», δήλωσε η Tschörner στο Foreign Policy. «Ο κόσμος ήλπιζε ότι υπό τον Τραμπ θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια περισσότερο συναλλακτική εταιρική σχέση με τις ΗΠΑ».
Ωστόσο, η Μαρίμα καταλήγει πως παρά την αποδοχή που απολαμβάνουν από πολλούς ο Τραμπ και οι συναλλακτικές του μέθοδοι, εξακολουθεί να υπάρχει δυσπιστία απέναντι στις προθέσεις της Ουάσιγκτον.
Η Έρευνα για τη Νεολαία της Αφρικής έδειξε ότι 7 στους 10 νέους Νοτιοαφρικανούς και Λιβεριανούς ανέμεναν ότι οι ΗΠΑ θα αγνοούσαν το διεθνές δίκαιο προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στους φυσικούς πόρους της Αφρικής. Περίπου τα 2/3 των Γκανέζων και των Σομαλών που συμμετείχαν στην έρευνα συμμερίζονταν επίσης τον ίδιο σκεπτικισμό.
«Αυτή η γενιά έχει καταλάβει αυτό που μεγάλο μέρος των δυτικών σχολιαστών εξακολουθεί να αρνείται να καταλάβει», δήλωσε ο Ιτσικόβιτς. «Η διπλωματία αφορά το τι μπορείς να πάρεις από τον άνθρωπο που βρίσκεται στο Οβάλ Γραφείο, όχι το αν σου αρέσει».
Παρόλα αυτά, ενώ η σκληρή ισχύς του Τραμπ είναι ελκυστική για ορισμένους, αυτό δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε ευρεία αφρικανική υποστήριξη προς μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων υπό την ηγεσία της Ουάσιγκτον.
Πηγή: in.gr
