Του Κώστα Κατίκου
Σημαντική αύξηση των υπερωριών καταγράφεται σε 6 κλάδους το πρώτο πεντάμηνο του 2026, σε ποσοστό ως και 208% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Σημαντικό ρόλο στην αύξηση των υπερωριών είχε η κατάργηση των εισφορών από τις προσαυξήσεις της υπερωριακής απασχόλησης καθώς και η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας.
Συνολικά σε 10 κλάδους δηλώθηκαν 3,55 εκατ. ώρες υπερωριακής απασχόλησης, έναντι 2,59 εκατ. πέρυσι, δηλαδή σχεδόν 1 εκατ. περισσότερες ώρες μέσα σε μόλις πέντε μήνες.
Σύμφωνα με τα αναλυτικά στοιχεία που έχει στη διάθεσή του και δημοσιεύει το Capital.gr, στην κορυφή της κατάταξης βρίσκεται το χονδρικό εμπόριο, όπου οι υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 208%, από 179.029 ώρες το πρώτο πεντάμηνο του 2025 σε 550.897 ώρες το πεντάμηνο του 2026. Πρόκειται όχι μόνο για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή μεταξύ των κλάδων, αλλά και για τη μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτο αριθμό ωρών, καθώς προστέθηκαν 371.869 ώρες σε σχέση με το πρώτο πεντάμηνο του 2025.
Δεύτερος σε ποσοστιαία αύξηση είναι ο κλάδος των διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, με άνοδο 203%, καθώς οι δηλωμένες υπερωρίες ανήλθαν στις 32.899 ώρες από 10.866 πέρυσι.
Στην τρίτη θέση είναι η εστίαση με αύξηση υπερωριών κατά 111%, στις 446.104 ώρες από 211.420 ώρες στο περσινό πεντάμηνο.
Στην 4η, 5η και 6η θέση με αξιοσημείωτη αύξηση υπερωριακής απασχόλησης, κατατάσσονται τα σούπερ μάρκετ, με 47%, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες με 38% και ο τουρισμός με 32%.
Σε απόλυτους αριθμούς, “πρωταθλητής” στην αύξηση των υπερωριών παραμένει το χονδρικό εμπόριο, και ακολουθούν, η εστίαση, με επιπλέον 234.684 ώρες, και η βιομηχανία, με 142.936 περισσότερες ώρες. Η βιομηχανία παραμένει, μάλιστα, ο κλάδος με τον μεγαλύτερο συνολικό όγκο υπερωριακής απασχόλησης, φθάνοντας τις 1.345.692 ώρες στο πεντάμηνο.
Στον αντίποδα, μικρότερες αυξήσεις στις υπερωρίες εμφανίζονται στις τράπεζες, στις ΔΕΚΟ και στις εταιρείες security, ενώ οι ασφαλιστικές καταγράφουν άνοδο 25%.
Το κίνητρο από τις μηδενικές εισφορές
Πίσω από την εντυπωσιακή αύξηση των δηλωμένων υπερωριών βρίσκεται, μεταξύ άλλων, και η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται ασφαλιστικά οι προσαυξήσεις της υπερωριακής απασχόλησης. Από τον Μάρτιο του 2025 οι προσαυξήσεις αυτές απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές, γεγονός που μειώνει το κόστος για την επιχείρηση και αυξάνει το καθαρό όφελος για τον εργαζόμενο.
Η απαλλαγή αφορά την προσαύξηση 20% για την υπερεργασία, την προσαύξηση 40% για τη δεύτερη και τρίτη ώρα υπερωριακής απασχόλησης, την προσαύξηση 60% για την τέταρτη και πέμπτη ώρα, όταν υπάρχει η προβλεπόμενη άδεια, καθώς και την προσαύξηση 75% για εργασία κατά τις Κυριακές και τις αργίες και για τη νυχτερινή απασχόληση.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η ασφαλιστική κράτηση υπολογίζεται πλέον στην κανονική υπερωριακή αμοιβή και όχι στο πρόσθετο ποσό της προσαύξησης.
Η επίδραση της ρύθμισης για τις μηδενικές εισφορές στις προσαυξήσεις των υπερωριακών αμοιβών γίνεται πιο εύκολα αντιληπτή με ένα απλό παράδειγμα. Εργαζόμενος με ωρομίσθιο 10 ευρώ, ο οποίος πραγματοποιεί δύο ώρες υπερωριακής απασχόλησης, δικαιούται προσαύξηση 20% για την πρώτη ώρα και 40% για τη δεύτερη. Η συνολική προσαύξηση ανέρχεται σε 6 ευρώ, με αποτέλεσμα η αμοιβή για τις δύο ώρες να φτάνει συνολικά στα 26 ευρώ.
Με το νέο καθεστώς, οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται στα 20 ευρώ της βασικής αμοιβής, ενώ τα 6 ευρώ της προσαύξησης δεν επιβαρύνονται με ασφαλιστικές κρατήσεις. Έτσι, μέρος της υπερωριακής αμοιβής μετατρέπεται ουσιαστικά σε καθαρότερο εισόδημα για τον εργαζόμενο. Αντίστοιχα ο εργοδότης καταβάλλει εισφορές για 20 ευρώ και όχι για 26 ευρώ.
Στην αύξηση των υπερωριών που δηλώνονται πλέον στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ συνέβαλε καθοριστικά και η ένταξη των περισσότερων κλάδων της οικονομίας στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, που είναι ένα μέτρο με το οποίο καταγράφεται αξιόπιστα και σε πραγματικό χρόνο η πραγματική απασχόληση, οι πραγματικές αμοιβές και εν τέλει το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών που θα πρέπει να καταβληθούν στον ΕΦΚΑ.
Πηγή: capital.gr
