Του Τάσου Δασόπουλου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης προβλέπουν ότι μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης η Ελλάδα θα εμφανίσει ένα κενό επενδύσεων που θα είναι δύσκολο να αναπληρωθεί. Ήδη όμως, το οικονομικό επιτελείο έχει εντοπίσει επτά νέες πηγές χρηματοδότησης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό προγραμματισμό 2026-2029 που δημοσιεύτηκε το Νοέμβριο, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προέβλεπε ότι το ΠΔΕ του 2027 θα ήταν μικρότερο κατά 6 δισ. ευρώ από αυτό του 2026.
Στο μεσοδιάστημα, έχουν βρεθεί πολλές νέες πηγές, οι οποίες μπορούν να διατηρήσουν το ΠΔΕ κοντά στα φετινά επίπεδα και τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, τίποτα δεν θα γίνει από μόνο του. Χρειάζεται ταχύτητα και συντονισμός για να ωριμάσουν και να ενταχθούν νέα έργα τα οποία θα υλοποιηθούν στο χρονοδιάγραμμα τους.
Η ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια
Μια ανέλπιστη νέα ευκαιρία, ήρθε με την δυνατότητα για ρήτρα διαφυγής στην ενέργεια. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης ζήτησε την επέκταση της ρήτρας διαφυγής εκτός από τις αμυντικές δαπάνες και για την ενέργεια για επενδύσεις 1 δισ. ευρώ την διετία 2027 – 2028 οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν με εθνικούς πόρους.
Τα νέα ενεργειακά ταμεία
Μια δεύτερη πηγή συγχρηματοδοτούμενων επενδύσεων θα είναι τα τρία νέα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ που ανακοινώθηκαν πριν τέσσερις μήνες από τα οποία η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει νέους πόρους ύψους 8 δισ. ευρώ Πρόκειται για το Ταμείο Κλιματικής Κρίσης, από όπου εξασφαλίσαμε 5,2 δισ. ευρώ, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού με 1,7 δισ. ευρώ και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών με 1,2 δισ. ευρώ, τα οποία αναμένεται να οδηγήσουν σε επενδύσεις συνολικού ύψους 10 δισ. ευρώ.
Το ΕΠΑ 2026 -2030
Μια ακόμη πηγή του ΠΔΕ θα είναι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης το οποίο θα δημιουργήσει πρόσθετες επενδύσεις 23 δισ. ευρώ στην 5ετία με αμιγώς εθνικούς πόρους.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα ενισχύθηκε με 2,5 δισ. ευρώ μέσω της μόνιμης ετήσιας αύξηση του ΠΔΕ κατά 500 εκατ. ευρώ για τα επόμενα χρόνια. Από αυτό, η ελληνική οικονομία έχει να υπολογίζει σε πρόσθετες ετήσιες επενδύσεις περίπου 2-2,5 δισ. ευρώ μέσα στα επόμενα 5 χρόνια.
Το ΕΣΠΑ 2021-2027
Πυλώνας για τις δημόσιες επενδύσεις μέχρι και το 2030 παραμένει το ΕΣΠΑ 2021-2027 το οποίο μετά την ολοκλήρωση του ΤΑΑ θα αρχίσει να επιταχύνει την υλοποίηση του. Από τους ήδη θεσμοθετημένους κοινοτικούς πόρους των 26 δισ. ευρώ για την Ελλάδα, έχουν απορροφηθεί μέχρι τώρα 7 δισ. ευρώ σε έργα και δράσεις και απομένουν πλέον να απορροφηθούν άλλα 19 δισ. ευρώ.
Το νέο ΕΣΠΑ
Το επόμενο χρηματοδοτικό εργαλείο που αναμένει η Ελλάδα, είναι το επόμενο ΕΣΠΑ, δηλαδή το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το οποίο σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα φτάσει τα 26 δισ. ευρώ, δηλαδή όσο περίπου είναι και το τρέχον πρόγραμμα.
Ωστόσο, ένα κρίσιμο σημείο σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν είναι ότι θα πρέπει τα κονδύλια του Ταμείου Συνοχής να παραμείνουν διακριτά από τα κονδύλια των αγροτικών επιδοτήσεων. Τούτο με δεδομένο ότι η συγχώνευση των δύο κρίσιμων αυτών χρηματοδοτήσεων ενέχει κινδύνους για περιορισμούς των διαθεσίμων πόρων, με δεδομένες και τις νέες προτεραιότητες που τίθενται πια σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο όπως ο τομέας της άμυνας και της ψηφιακής μετάβασης.
Οι “ουρές” του ΤΑΑ
Εκτός από όλα αυτά, η Ελλάδα θα συνεχίσει να ευεργετείται από περίπου 10 δισ. ευρώ τα οποία αποτελούν υπόλοιπα των χαμηλότοκων δανείων από το ΤΑΑ που δεν έχουν ακόμη εκταμιευτεί.
Ωστόσο τα δάνεια αυτά αναμένεται να μετασχηματιστούν σε επενδύσεις, ύψους άνω των 20 δισ. ευρώ μέχρι και το τέλος του 2029. Τα 8 δισ. ευρώ από τα δάνεια έχουν πάρει μεσαίες και μεγάλες από τις εμπορικές τράπεζες και τα 2 δισ. ευρώ θα δοθούν με μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, με τη μεσολάβηση και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Νέες χρηματοδοτήσεις από ΕΑΤ
Η πιστοποίηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για απευθείας διαχείριση των 2 δισ. ευρώ από τα δάνεια του ΤΑΑ, τα οποία μεταφέρθηκαν στην Τράπεζα για να γίνουν δάνεια για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, δεν θα είναι μονοσήμαντη. Η Τράπεζα θα αποκτήσει αυτόματα πρόσβαση σε μια δεξαμενή κοινοτικού χρήματος ύψους περίπου 600 εκατ. ευρώ, η οποία επιμερίζεται σε αναπτυξιακά προγράμματα για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: capital.gr
