Στην αμερικανική στρατηγική ορολογία, τα διαθέσιμα εργαλεία εθνικής ισχύος συνοψίζονται συχνά στο ακρωνύμιο (DIMEFIL): διπλωματία, πληροφόρηση, στρατιωτική ισχύς, οικονομία, χρηματοπιστωτικά μέσα, υπηρεσίες πληροφοριών και επιβολή του νόμου. Από τη στιγμή που η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τα διεθνή προβλήματα ως στρατιωτικά, μοιραία ο στρατός απορροφά τις δαπάνες.
Τι θα εξοικονομούσε όμως η υπερδύναμη εάν δεν υπέφερε από «στρατοκεντρική μυωπία», αντιμετωπίζοντας κάθε πρόβλημα σαν «καρφί» επειδή το πιο διαθέσιμο εργαλείο της είναι το «σφυρί» της στρατιωτικής ισχύος;
Είναι γνωστό ότι ο αμυντικός προϋπολογισμός των ΗΠΑ ανέρχεται σχεδόν στα 900 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ ο προτεινόμενος αμυντικός προϋπολογισμός για το έτος 2027 ανέρχεται σε περίπου 1,5 τρισ. δολάρια.
Σύμφωνα με τους συντηρητικούς υπολογισμούς του Πενταγώνου, μόνο ο πόλεμος με το Ιράν είχε κοστίσει στις ΗΠΑ περίπου 37,5 δισ. δολάρια έως τα τέλη Ιουλίου, ενώ η κυβέρνηση ζήτησε επιπλέον 67 δισ. δολάρια από το Κογκρέσο για τη συνέχιση των επιχειρήσεων και την αναπλήρωση των αποθεμάτων πυρομαχικών.
Τι δαπανά όμως η Αμερική για την διπλωματία;
Τα στοιχεία του Κογκρέσου δείχνουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ ζητά να δαπανήσει το 2027 για τις διεθνείς υποθέσεις όσα χρήματα κόστισε ο πόλεμο με το Ιράν, περίπου 38,3 δισ. δολάρια!
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Ερευνών του Κογκρέσου των ΗΠΑ (Congressional Research Service – CRS), οι αμερικανικές δαπάνες για τις διεθνείς υποθέσεις εμφανίζουν έντονη υποχώρηση τα τελευταία χρόνια: Από περίπου 87,5 δισ. δολάρια το 2024 μειώθηκαν στα 53,4 δισ. το 2025 και στα 47,6 δισ. το 2026, ενώ για το 2027 η κυβέρνηση ζητά 38,3 δισ. δολάρια. Τα ποσά περιλαμβάνουν διπλωματία, εξωτερική βοήθεια και άλλα διεθνή προγράμματα.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ προτείνει για το οικονομικό έτος 2027 ένα ποσό για αμυντικές δαπάνες περίπου 39 φορές μεγαλύτερο από τον προτεινόμενο προϋπολογισμό για τις διεθνείς υποθέσεις
«Αυτή η υπερβολική εξάρτηση από στρατιωτικές λύσεις έχει εξελιχθεί σε μια πανάκριβη συνήθεια» αναφέρει σε ανάλυσή του στο Responsible Statecraft ο Αμερικανός συνταγματάρχης ε.α. και πρώην αμυντικός ακόλουθος Άντριου Λέοναρντ.
Ενώ θεωρητικά, τα στοιχεία του DIMEFIL έχουν σχεδιαστεί ώστε να λειτουργούν συμπληρωματικά, στην πράξη, «οι πόλεμοι μετά την 11η Σεπτεμβρίου άφησαν τον στρατό πολύ πιο έτοιμο και καλύτερα χρηματοδοτούμενο από τους πολιτικούς θεσμούς που είναι απαραίτητοι για τη διαμόρφωση πολιτικών αποτελεσμάτων» σημειώνει ο Λέοναρντ που έχει υπηρετήσει σε επτά αμερικανικές πρεσβείες.
Ο απόστρατος αξιωματικός μαζί με άλλους δύο συναδέλφους του είχαν εισηγηθεί το 2008, να αυξηθούν οι δαπάνες στα πολιτικά μέσα. Ωστόσο, σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, «το χάσμα στις δαπάνες έχει διευρυνθεί ακόμη περισσότερο, ενώ η χρηματοδότηση της διπλωματίας και της αναπτυξιακής βοήθειας έχει μειωθεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα».
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση των ΗΠΑ προτείνει για το οικονομικό έτος 2027 ένα ποσό για αμυντικές δαπάνες περίπου 39 φορές μεγαλύτερο από τον προτεινόμενο προϋπολογισμό για τις διεθνείς υποθέσεις, μέρους των οποίων είναι τη διπλωματία.
Παράλληλα υπάρχει και μια άλλη τραγική όψη. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου έχουν οδηγηθεί στη αυτοκτονία τουλάχιστον 30.177 Αμερικανοί στρατιωτικοί, έναντι 7.057 στρατιωτικών που έχασαν τη ζωή τους στη μάχη, σύμφωνα με έκθεση του Πανεπιστημίου Μπράουν των ΗΠΑ. Ο Άντριου επισημαίνει και το μακροχρόνιο κόστος περίθαλψης των βετεράνων που είναι ένα από τα μεγαλύτερα κονδύλια των στρατιωτικών δαπανών.
«Μια εξωτερική πολιτική που κυριαρχείται από τη στρατιωτική λογική, χωρίς σαφώς καθορισμένους πολιτικούς στόχους και χωρίς επαρκώς χρηματοδοτημένους πολιτικούς θεσμούς για την επίτευξή τους, θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε ακόμη περισσότερους βετεράνους που θα χρειάζονται φροντίδα για δεκαετίες» λέει.
Μια χώρα που στηρίζεται τόσο έντονα στον στρατό της οφείλει, προς όφελος όσων υπηρετούν, να χρηματοδοτεί επαρκώς και τα υπόλοιπα μέσα εθνικής ασφάλειας, ώστε η στρατιωτική ισχύς να χρησιμοποιείται όταν πραγματικά απαιτείται και όχι επειδή τα άλλα εργαλεία του κράτους δεν είναι διαθέσιμα. Οι πολιτικοί ηγέτες προστατεύουν τους στρατιωτικούς που στέλνουν σε αποστολές μόνο όταν διατηρούν αυτή την ισορροπία.
«Η στρατιωτική ισχύς μπορεί να είναι ένα ακριβές εργαλείο, αλλά οι συνέπειές της παραμένουν απρόβλεπτες» λέει ο Λέοναρντ και καταλήγει πως «όσο ο στρατός αντιμετωπίζεται ως το πρώτο εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής, ενώ τα υπόλοιπα μέσα εθνικής ασφάλειας παραμένουν υποχρηματοδοτούμενα, το κόστος θα συνεχίσει να μετριέται τόσο σε χρήμα όσο και σε ανθρώπινες ζωές».
Πηγή: in.gr
