Στο επόμενο στάδιο περνά η προσπάθεια της κυβέρνησης να αξιοποιήσει τη νέα ευρωπαϊκή «ενεργειακή ρήτρα διαφυγής», καθώς ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το επίσημο αίτημα για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής.
Στόχος είναι, πέρα από τις αμυντικές δαπάνες, να εξαιρεθούν από τους αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.
Η ρήτρα διαφυγής
Πρόκειται για μια εξέλιξη που ουσιαστικά ενεργοποιεί τη διαδικασία η οποία είχε προαναγγελθεί τους προηγούμενους μήνες στις Βρυξέλλες. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι δημιουργείται αυτόματα νέος δημοσιονομικός χώρος. Το τελικό όφελος θα εξαρτηθεί από την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και κυρίως από το εύρος των επενδύσεων που θα αναγνωριστούν ως δράσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, οι επενδύσεις που θα ενταχθούν στο νέο πλαίσιο αναμένεται να ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους. Οι συγκεκριμένες δαπάνες θα μπορούν να εξαιρεθούν από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Η εξαίρεση αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι δαπάνες παύουν να επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά. Θα εξακολουθούν να προσμετρώνται τόσο στο πρωτογενές αποτέλεσμα όσο και στο δημόσιο χρέος, αποτελώντας ουσιαστικά μια μεγαλύτερη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς κανόνες δαπανών και όχι πρόσθετους πόρους.
Η δυνατότητα αυτή προκύπτει από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διευρύνει το πεδίο της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής για την άμυνα, ώστε να καλύπτει και μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, περιορίζουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και επιταχύνουν την πράσινη μετάβαση.
Οι επενδύσεις που σχεδιάζεται να ενταχθούν αφορούν έργα αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, καθώς και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος. Η τελική εξειδίκευση των έργων θα γίνει το επόμενο διάστημα σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία.
Το κρίσιμο στοιχείο, πάντως, δεν είναι μόνο το ύψος των επενδύσεων αλλά κυρίως η ερμηνεία που θα δώσει η Κομισιόν στον όρο «ενεργειακή ανθεκτικότητα» (energy resilience) που υπάρχει στην περιγραφή της ρήτρας διαφυγής από την Κομισιόν. Εάν υιοθετηθεί μια ευρεία προσέγγιση, τότε θα μπορούν να χαρακτηριστούν επιλέξιμες περισσότερες παρεμβάσεις, δημιουργώντας μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για την Ελλάδα. Αντίθετα, μια στενότερη ερμηνεία θα περιορίσει σημαντικά το περιθώριο αξιοποίησης της νέας ρήτρας.
Παράλληλα, η έγκριση του ελληνικού αιτήματος δεν θεωρείται τυπική διαδικασία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει εάν οι προτεινόμενες επενδύσεις εξυπηρετούν πράγματι τους στόχους της ενεργειακής μετάβασης και της ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πριν δώσει το «πράσινο φως».
Για την κυβέρνηση, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να προσφέρει επιπλέον ευελιξία στον σχεδιασμό της οικονομικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια, χωρίς να παραβιάζονται οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες. Το αν αυτή η ευελιξία θα μεταφραστεί τελικά και σε μεγαλύτερο διαθέσιμο χώρο για άλλες παρεμβάσεις θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις των Βρυξελλών, οι οποίες αναμένονται το επόμενο διάστημα.
Πηγή: ot.gr
