Οι εικόνες είναι πλέον γνώριμες κάθε καλοκαίρι: τεράστιες φλόγες να καταπίνουν δάση, πυροσβέστες να επιχειρούν μέσα σε ακραίες συνθήκες, αεροσκάφη να πραγματοποιούν ρίψεις νερού και χιλιάδες πολίτες να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους.
Η κλιματική κρίση έχει μετατρέψει τις δασικές πυρκαγιές σε μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις πολιτικής προστασίας παγκοσμίως.
Και ενώ εδώ και χρόνια, στην Ελλάδα οι πυρκαγιές αποτελούν μία σκληρή καθημερινότητα τους καλοκαιρινούς μήνες, όσο οι καύσωνες εξαπλώνονται, χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία επενδύουν σε νέες τεχνολογίες που υπόσχονται ταχύτερη ανίχνευση και καλύτερο συντονισμό των επιχειρήσεων.
Κάμερες με τεχνητή νοημοσύνη, αυτόνομα drones και εξελιγμένα συστήματα πρόβλεψης της εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι φωτιές.
Από την Ελλάδα έως τη Γαλλία, το ανθρώπινο κόστος των δασικών πυρκαγιών παραμένει βαρύ: τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους στο Ρέθυμνο και το Γύθειο, ενώ καταγράφηκαν τραυματισμοί στη Σητεία, την Άνδρο και το Πλωμάρι της Λέσβου.
Στη Γαλλία, τέσσερις πυροσβέστες έχουν χάσει τη ζωή τους και περίπου 150 έχουν τραυματιστεί.
Όλα αυτά μας κάνουν να αναρωτιόμαστε: γιατί παρά την αλματώδη εξέλιξη της τεχνολογίας χρησιμοποιούνται άνθρωποι και αεροπλάνα ηλικίας 30 ετών;
Γιατί τα drones μπορούν να αντικαταστήσουν τους στρατιώτες στην Ουκρανία, αλλά όχι τους πυροσβέστες;
Η τεχνητή νοημοσύνη εντοπίζει τις φωτιές πριν μεγαλώσουν
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών δεν αφορά την κατάσβεση, αλλά την πρόληψη και την έγκαιρη ανίχνευση, σύμφωνα με το BBC.
Στη Γαλλία, ειδικά στην περιοχή της Γκιρόντ, όπου οι πυρκαγιές έχουν πλήξει εκτεταμένες δασικές εκτάσεις, έχουν εγκατασταθεί συστήματα παρακολούθησης με κάμερες που υποστηρίζονται από τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Γκιγιόμ Μιλέ, πυροσβέστης με 24 χρόνια εμπειρίας και επικεφαλής του κλάδου Πυροσβεστικής και Διάσωσης του συνδικάτου CFDT στη Γκιρόντ, εξηγεί ότι η μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων ετών αφορά τον τρόπο εντοπισμού των πυρκαγιών.
Οι κάμερες αυτές έχουν αντικαταστήσει σε πολλές περιοχές τους ανθρώπινους παρατηρητές που βρίσκονταν σε πύργους επιτήρησης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Με τη βοήθεια αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να ξεχωρίσουν τον καπνό μιας πραγματικής φωτιάς από άλλες μορφές αιωρούμενων σωματιδίων, όπως η σκόνη που σηκώνει ένα τρακτέρ σε ένα χωράφι.
Το αποτέλεσμα είναι λιγότεροι ψευδείς συναγερμοί και πολύ ταχύτερη αντίδραση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.
Τα κρίσιμα λεπτά που μπορούν να σώσουν ένα δάσος
Στην αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς, ο χρόνος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας. Μια μικρή εστία μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτο μέτωπο, ειδικά όταν υπάρχουν ισχυροί άνεμοι και ξηρή βλάστηση.
Συστήματα όπως αυτά που αναπτύσσονται από γαλλικές εταιρείες τεχνολογίας επιτρέπουν στους πυροσβέστες να λαμβάνουν άμεσα ειδοποιήσεις στα κινητά τους τηλέφωνα. Μέσω ειδικών εφαρμογών μπορούν να δουν ζωντανή εικόνα από την κάμερα, να γνωρίζουν την ακριβή θέση της φωτιάς και να έχουν προβλέψεις για την πιθανή πορεία εξάπλωσής της.
Όπως αναφέρουν στελέχη των εταιρειών αυτών, η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη καταφέρει να εντοπίσει πυρκαγιές αρκετά λεπτά πριν από την πρώτη τηλεφωνική αναφορά πολιτών. Αυτή η χρονική διαφορά μπορεί να είναι καθοριστική.
Μια φωτιά που αντιμετωπίζεται στα πρώτα της στάδια μπορεί να περιοριστεί σε λίγα στρέμματα. Αν όμως περάσει αρκετή ώρα, απαιτούνται πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις, ακόμη και η χρήση ειδικών αεροσκαφών.
Τα drones μπαίνουν στη μάχη, αλλά δεν αντικαθιστούν ανθρώπους
Τα drones αποτελούν μία από τις πιο πολυσυζητημένες τεχνολογίες στον τομέα της πολιτικής προστασίας. Η επιτυχία τους σε άλλους τομείς, όπως η στρατιωτική χρήση στην Ουκρανία, έχει δημιουργήσει ερωτήματα για το αν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με παρόμοιο τρόπο στην κατάσβεση πυρκαγιών.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Τα drones μπορούν να προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες, να παρακολουθούν δύσβατες περιοχές και να βοηθούν στην εκτίμηση κινδύνων, αλλά δεν έχουν ακόμη τη δυνατότητα να αντικαταστήσουν τις επίγειες ομάδες πυρόσβεσης.
Στη Γαλλία δοκιμάζονται ήδη drones για αποστολές διάσωσης στη θάλασσα, ενώ ερευνητικά προγράμματα εξετάζουν τη χρήση αυτόνομων συστημάτων για την επιτήρηση δασών. Παράλληλα, αναπτύσσονται μεγαλύτερα drones που θα μπορούσαν να μεταφέρουν σημαντικές ποσότητες νερού πάνω από μια πυρκαγιά.
Τα Canadair και τα αεροσκάφη δεν αρκούν χωρίς τους πυροσβέστες
Τα πυροσβεστικά αεροσκάφη, όπως τα Canadair, αποτελούν εδώ και δεκαετίες ένα από τα σημαντικότερα όπλα κατά των δασικών πυρκαγιών. Μεταφέρουν χιλιάδες λίτρα νερού και μπορούν να μειώσουν σημαντικά την ένταση μιας φωτιάς.
Ωστόσο, η δουλειά τους δεν τελειώνει την πυρκαγιά. Όπως εξηγούν οι πυροσβέστες, μετά τη ρίψη νερού από ένα αεροσκάφος, οι ομάδες στο έδαφος πρέπει να επέμβουν για να σβήσουν τις εστίες που παραμένουν ενεργές και να εμποδίσουν την αναζωπύρωση.
Το ίδιο ισχύει και για τα αεροσκάφη που ρίχνουν επιβραδυντικά υλικά μπροστά από τις φλόγες. Μπορούν να δημιουργήσουν ζώνες προστασίας και να καθυστερήσουν την εξάπλωση της φωτιάς, αλλά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη φυσική παρουσία των ανθρώπων.
Το μέλλον είναι η συνεργασία ανθρώπου και τεχνολογίας
Η εξέλιξη της τεχνολογίας αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι πυρκαγιές τα επόμενα χρόνια. Κάμερες τεχνητής νοημοσύνης, αισθητήρες μέσα στα δάση και εξελιγμένα drones θα μπορούν να προσφέρουν έγκαιρη προειδοποίηση και καλύτερη εικόνα των κινδύνων.
Παράλληλα, νέα συστήματα θα βοηθούν τους πυροσβέστες να γνωρίζουν καλύτερα τις συνθήκες που επικρατούν σε ένα μέτωπο φωτιάς, όπως η θερμοκρασία, η κατεύθυνση του ανέμου και οι πιθανές καταρρεύσεις δέντρων ή κτιρίων.
Η τεχνολογία βοηθά ήδη τους πυροσβέστες να εντοπίζουν τις πυρκαγιές γρηγορότερα και να αντιδρούν σε αυτές πιο αποτελεσματικά. Ίσως σύντομα να καταφέρει να κάνει τη δουλειά τους λιγότερο επικίνδυνη.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον πυροσβέστη της Γκιρόντ Γκιγιόμ Μιλέ, είναι απίθανο να τους αντικαταστήσει.
«Είναι πάντα οι πυροσβέστες που βρίσκονται στο έδαφος, τραβώντας τις μάνικες, που σβήνουν τις πυρκαγιές», λέει. Αυτό ισχύει από την ίδρυση της πρώτης σύγχρονης πυροσβεστικής υπηρεσίας στις Κάτω Χώρες τη δεκαετία του 1670. Και δεν πρόκειται να αλλάξει σύντομα.
Πηγή: in.gr
