Κατά πλειοψηφία ψηφίσθηκε επί της Αρχής το σχέδιο νόμου “Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις” από την αρμόδια Επιτροπή της Βουλής. “Υπέρ” επί της αρχής του νομοσχεδίου από τη ΝΔ. Καταψήφισαν ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και Πλεύση Ελευθερίας, ενώ ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, Ελληνική Λύση και Νίκη επιφυλάχθηκαν για την συζήτηση στην Ολομέλεια.
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας ολοκληρώνοντας και την συνεδρίαση επί των άρθρων τόνισε ότι όλοι ανεξαιρέτως οι φορείς, αναγνώρισαν την αναγκαιότητα των δύο βασικών μεταρρυθμίσεων που εισάγει το ζητούμενο σχέδιο νόμου. Της θεσμοθέτησης ενός αποτελεσματικού πλαισίου προστασίας όλων των προσώπων που συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο, όπως είναι οι δημοσιογράφοι, ερευνητές, ακτιβιστές και ούτω καθεξής, από στρατηγικές αγωγές, αποθαρρύνοντας τη συμμετοχή του κοινού στο δημόσιο διάλογο, αφετέρου της αναμόρφωσης του συστήματος συμμόρφωσης της δημόσιας διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις.
Ο υφυπουργός επισήμανε ότι η χώρας είναι μια από τις πρώτες χώρες που ενσωματώνει την Οδηγία και η μοναδική που επεκτείνει το κανονιστικό της εύρος, όχι μόνο στις διασυνοριακές υποθέσεις αλλά και στις εθνικές υποθέσεις. Οι όποιες επιφυλάξεις διατυπώνονται είπε ο κ. Μπουγάς δεν αναιρούν την θετική προσέγγιση και έκφραση θετικής γνώμης των φορέων. Επισήμανε πως με βελτιωτική παρέμβαση θα προβλεφθεί η δυνατότητα κατάρτισης των δικαστικών λειτουργών μέσω της Εθνικής Σχολής Δικαστών. Επίσης, προανήγγελλε ότι θα μελετηθούν οι προτάσεις για τις εκκρεμείς υποθέσεις. Σχετικά με τις ποινικές υποθέσεις οι οποίες εξαιρούνται ανέφερε ότι η ίδια η Οδηγία το περιορίζει το εύρος της σε αγωγές. Κατά συνέπεια δεν έχουμε δυνατότητα να επεκτείνουμε ή να εισάγουμε ρυθμίσεις που αφορούν ποινικές υποθέσεις. Η χώρας μας όμως το έχει ήδη πράξει με το νόμο 5090 που κατήργησε τη διάταξη του άρθρου 362. Αναφορικά με τις διατάξεις που αφορούν την συμμόρφωση της διοίκησης σε δικαστικές αποφάσεις είπε ότι από τους φορείς επιβεβαιώθηκε η ανάγκη επιτάχυνσης και εξορθολογισμού του ισχύοντος πλαισίου με επιμέρους προτάσεις οι οποίες αφορούν στη λειτουργία των νέων διαδικασιών συμμόρφωσης. Σχετικά με τις διατάξεις που αφορούν τους συμβολαιογράφους είπε πως οι ίδιοι μας ζήτησαν το δικαίωμα, την αρμοδιότητα, την εξουσία να δημοσιεύουν τις διαθήκες. Και ασφαλώς, όταν έχουνε τόσο σημαντικά έργα, τόσο σημαντικά δημόσια καθήκοντα να επιτελέσουν, πρέπει στη λήψη των αποφάσεων των συλλογικών τους και αντιπροσωπευτικών τους οργάνων να υπάρχει και ένα ελάχιστο ποσοστό αντιπροσωπευτικότητας και όχι ένα πολύ μικρό ποσοστό, μια ισχνή μειοψηφία ουσιαστικά να αναιρεί την εκτέλεση δημοσίου καθήκοντος που η πολιτεία, μετά από αίτημα των συμβολαιογράφων, τους ανέθεσε. Και αναρωτήθηκε σε ποια ευνομούμενη πολιτεία μπορεί ένα μικρό ποσοστό, μια μικρή μερίδα επαγγελματιών να διακόπτουν τη λειτουργία, να μην δημοσιεύουν τις διαθήκες και να δημιουργούν τεράστια προβλήματα;
Για τις αιτιάσεις σχετικά με τις κτηνιατροδικαστικές υπηρεσίες, επισήμανε την θετική άποψη που εξέφρασαν οι ίδιοι οι φορείς στην Επιτροπή που κλήθηκαν. Για την διάταξη που προβλέπει για την άσκηση αναίρεσης το όριο των 20.000 ευρώ στον ‘Αρειο Πάγο είπε ότι τίθεται γιατί δεν μπορεί να ασχολείται με υποθέσεις ήσσονος σημασίας. Για το άρθρο 36 του σχεδίου νόμου που αφορά την στελέχωση της Ευρωπαϊκή Εισαγγελία τόνισε ότι δεν αλλάζει από τον Ν. 4786 του 2021, ούτε μια λέξη, ούτε ένα κόμμα, ούτε ένα σημείο στίξης από την αρχική διατύπωσή της, αλλά μόνο αυξάνουμε τον αριθμό των θέσεων των υπαλλήλων που στελεχώνουν την υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Τέλος ο υφυπουργός είπε ότι η δυνατότητα που δόθηκε στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά το τέλος της διάσκεψης να δημοσιεύει σύντομη ανακοίνωση για το περιεχόμενο της απόφασης αυτό στην πράξη απέδειξε ότι είναι σημαντικό γι αυτό και το επεκτείνουμε και για τα υπόλοιπα δικαστήρια και το θέτουμε στην κρίση των δικαστών για το αν θα κάνουν χρήση ή όχι.
Οι θέσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης
Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ Ευαγγελία Λιακούλη , μιλώντας επί της αρχής του νομοσχεδίου ανέφερε ότι αυτό δεν είναι συνεκτικό. Επισήμανε ότι το ΠΑΣΟΚ από τις 16 Φεβρουαρίου είχε θέσει στην κυβένρηση με Ερώτηση που είχε καταθέσει σε τρείς υπουργός την ενσωμάτωση της Οδηγίας αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνεται με μαζί με άλλα δέκα πράγματα, γιατί έτσι το σχέδιο νόμου γίνεται ερανιστικό. Για τις SLAPP αγωγές η κυρία Λιακούλη ανέφερε πως η χώρα έχει καταδικαστεί ενώ η ζοφερή κατάσταση που επικρατεί έχει αποτυπωθεί στην πρόσφατη Έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων το (Human Rights Watch) για την Ελλάδα το 2026. Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ τόνισε ότι η ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1069 στη χώρα μας, είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία. Επισήμανε πως στην διάρκεια της διαβούλευσης του νομοσχεδίου τέθηκαν πολύ ενδιαφέροντα ζητήματα, στην ανάγκη προσδιορισμού των λόγων της πρώιμης απόρριψης της αγωγής, στην ενίσχυση του αποτρεπτικού χαρακτήρα των κυρώσεων. Θα πρέπει είπε να δημιουργηθεί ένας εθνικός φορέας πληροφόρησης και υποστήριξης των θυμάτων, ενώ ζήτησε να υπάρξουν και μεταβατικές διατάξεις προκειμένου να προστατευτούν αυτοί που ήδη βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση σήμερα και έχουν υποστεί καταχρηστικές αγωγές. Για τις διατάξεις που αφορούν την συμμόρφωση του δημοσίου σε δικαστικές αποφάσεις είπε ότι αυτές “είναι “γέλια και για κλάματα” σε αυτή τη χώρα και με αυτή την κυβέρνηση που δε δέχτηκε μετά από Απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να ενημερώσει τον κ. Ανδρουλάκη γιατί τον παρακολουθούσατε”. Σχετικά με την διάταξη παράτασης της θητείας των Συμβουλίων Διοίκησης των Δικαστηρίων και των Διευθυνόντων τις Εισαγγελίες, υποστήριξε πως οι δικαστές μιλούν για κατάργηση του Αυτοδιοίκητου. Για τις διατάξεις σχετικά με την Ιατροδικαστική υπηρεσία, η κυρία Λιακούλη είπε ότι ” έχετε πραγματικά εξευτελίσει την ιατροδικαστική στην Ελλάδα, υπάρχουν σωρεία παραιτήσεων που πηγαίνουν στον ιδιωτικό τομέα. Υποδομές και στελέχη δεν υπάρχουν και τώρα ενοποιείται, την Ιατροδικαστική και την Κτηνιατροδικαστική, η οποία δεν είναι στην Ελλάδα όμως ακόμη ανεπτυγμένη. Έτσι, όμως, προσβάλλεται τα ζώα αλλά και τις δύο επιστήμες και ζήτησε την απόσυρση των διατάξεων για τους κτηνιατροδικαστές.
Η αγορήτρια του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα από την πλευρά της είπε πως θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο που το χαρακτήρισε “σκούπα” λέγοντας πως πίσω από τον τίτλο του περί ενσωμάτωσης της Οδηγίας για τις SLAPP αγωγές και τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις υπάρχουν μια σειρά άσχετες και ιδιαίτερα αντιδραστικές διατάξεις, όπως για παράδειγμα το βάθεμα της συνεργασίας των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της ενίσχυσης του φακελώματος με το γνωστό πάντα πρόσχημα της λεγόμενης τρομοκρατίας και με πραγματική στόχευση τον εχθρό λαό, με τη συκοφάντηση και την καταστολή του κινήματος του. Διαφώνησε με τον περιορισμό του δικαιώματος της αναίρεση στον ‘Αρειο Πάγο. Χαρακτήρισε απαράδεκτη ανάθεση κτηνιατροδικαστικών πράξεων σε ιατροδικαστές. Διαφώνησε με τις διατάξεις για την λειτουργία των Συμβολαιογραφικών Συλλόγων, υποστηρίζοντας ότι ορθώνονται γιατί οι συμβολαιογράφοι, είχαν γίνει πολύ ενοχλητικοί με τις αποφάσεις τους για αποχή στα διάφορα αντιδραστικά μέτρα της κυβέρνησης. Η καθιέρωση του ψηφιακού βιβλίου στους δικαστικούς επιμελητές είπε ότι είναι σε βάρος των μικρών αυτοαπασχολούμενων δικαστικών επιμελητών, αλλά και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Στο νομοσχέδιο είπε η κυρία Κομνηνάκα έχουν μπει και εμβόλιμες διατάξεις που δεν ήταν στην διαβούλευση και είναι προβληματικές όπως η επιμήκυνση της διάρκειας της θητείας των διοικήσεων των δικαστηρίων για να διαμορφώνετε πιο ελεγχόμενες από την κυβέρνηση διοικήσεις. Σχετικά με την Οδηγία για τις SLAPP αγωγές, η κυρία Κομνηνάκα υποστήριξε είπε ότι την ΕΕ “δεν την έπιασε πόνος” αλλά στόχος της είναι η αντιμετώπιση ανταγωνιστικών συμφερόντων τμημάτων του κεφαλαίου ή και μεμονωμένων καπιταλιστών, που παίρνουν μακρόχρονο δικαστικό χαρακτήρα, με αποτέλεσμα ευρύτερη ζημιά και επιπτώσεις στις προοπτικές κερδοφορίας κλάδων της καπιταλιστικής οικονομίας. Η συγκεκριμένη Οδηγία, τόνισε, επιδιώκεται να παρουσιαστεί και ως ένα αποτελεσματικό, δήθεν, εργαλείο αντιμετώπισης της ανισορροπίας ισχύος μεταξύ των διαδίκων, όμως, διατηρούμε σοβαρές αμφιβολίες αν κάτι τέτοιο πραγματικά μπορεί και θέλει να το αντιμετωπίσει. Οι διατάξεις του συγκεκριμένου νομοσχεδίου είναι, κατά τη γνώμη μας, μια επίφαση προστασίας και είναι εντελώς ανεπαρκείς. Σχετικά με το πλαίσιο της συμμόρφωση της διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις όπως αυτό θεσπίζεται η βουλευτής του ΚΚΕ εκτίμησε πως στην πραγματικότητα και αυτού του είδους οι διατάξεις, τελικά, δεν πρόκειται να λειτουργήσουν προστατευτικά για τους εργαζόμενους και το λαό.
Ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Παπαηλιού καταψήφισε το νομοσχέδιο επί της αρχής λέγοντας ότι το νομοσχέδιο αντί να λύσει τα προβλήματα της Δικαιοσύνης έρχεται να προσθέσει και άλλα. Εχει είπε ανομοιογενείς ρυθμίσεις, δεν έχει κεντρική ιδέα, ώστε να υπάρξει αντίλογος επί της αρχής. Φέρνει την ενσωμάτωση της Οδηγίας. Την παράταση της θητείας των διοικήσεων των δικαστηρίων, μια τρανή απόδειξη ότι απέτυχε ο νέος Δικαστικός Χάρτης. Εχουμε μια πολλοστή τροποποίηση ρυθμίσεων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας που έχει γίνει “κουρελόχαρτο”. Περιορίζει το δικαίωμα αναίρεσης πολιτικών υποθέσεων, εαν το επιδικασθέν ποσό είναι κατώτερο των 20.000 ευρώ σημείωνοντας τις αντιδράσεις της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων. Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ είπε επίσης πως το νομοσχέδιο αγγίζει και ζητήματα ιδιαίτερης θεσμικής σημασίας, τις ανθρώπινες ελευθερίες, τον ίδιο τον πυρήνα της δημοκρατίας και της δημοκρατικής λειτουργίας, την ελευθερία έκφρασης, η οποία θίγετε από αγωγές και μηνύσεις οι οποίες γίνονται, όχι ακριβώς για το θεαθήναι, αλλά πάντως δεν γίνονται για να υπάρξει δικαστικό αποτέλεσμα. Ειδικά για το κεφάλαιο που αφορά τις SLAPP αγωγές είπε ότι κινείται προς θετική κατεύθυνση. Για το δεύτερο κεφάλαιο που αφορά τις διατάξεις ανέφερε ότι δεν αρκεί να θεσπίζουμε νέους μηχανισμούς συμμόρφωσης αν ταυτόχρονα δεν ενισχύουμε τις υπηρεσίες που καλούνται να εφαρμόσουν τις αποφάσεις και δεν αρκεί να ψηφίζουμε νέες υποχρεώσεις για τη Διοίκηση, αν δεν εξασφαλίζουμε τα μέσα για την υλοποίησή τους.
Ο αγορητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Γραμμένος ανέφερε ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα ρυθμίσεων από την προστασία των πολιτών απέναντι σε στρατηγικές αγωγές φίμωσης αλλά και ζητήματα λειτουργίας της δικαιοσύνης, του Κτηματολογίου, της συμμόρφωσης της διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις και μια σειρά ακόμα διατάξεων. Στο σχέδιο νόμο είπε ο βουλευτής υπάρχουν επιμέρους θετικές προβλέψεις δεν θα εκμηδενίσουμε τα πάντα, όμως υπάρχουν και σημεία που γεννούν προβληματισμούς, όπως οι διατάξεις για το Κτηματολόγιο.
Ο αγορητής της Νίκης Γιώργος Ρούντας έχει επιφυλαχθεί να τοποθετηθεί στην Ολομέλεια. Η αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Έλλη Ρούσσου ανέφερε ότι η κύρωσης της Οδηγίας έρχεται πάρα πολύ καθυστερημένα, μετά την παρέλευση της προθεσμίας ενσωμάτωσης. Με το ομοθέτημα είπε δεν θα έπρεπε να μιλάμε μόνο για τις Slapp αγωγές αλλά Slapp πρακτικές που συνδέονται με τις Slap αγωγές. Δεν θα έπρεπε, είπε, να διαχωρίζεται το ποινικό σκέλος και να υπάρχει μόνο για τις αγωγές. Διαφώνησε επίσης και με την ρύθμιση εισαγωγής οικονομικών κριτηρίων για την πρόσβαση στον ‘Αρειο Πάγο.
Οι θέσεις των φορέων
Για την ενσωμάτωση της Οδηγίας για τις SLAPP αγωγές.
Η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου, σχετικά με την εφαρμογή της Οδηγίας και την ενσωμάτωσή της στο εθνικό μας δίκαιο είπε πως αποτελεί μια μακροχρόνια προσπάθεια όλων των ελληνικών δημοσιογραφικών ενώσεων, πρωτοστατούσης της ΕΣΗΕΑ. Το σχέδιο νόμου αυτό είπε “αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την προστασία της δημοσιογραφίας, της ελεύθερης έκφρασης και του δικαιώματος των πολιτών στην ενημέρωση. Προβλέπει τρία πολύ σημαντικά πράγματα, για μας. Τη νομοθέτηση του εσωτερικού χαρακτήρα των υποθέσεων. Τον ορισμό του θέματος δημοσίου συμφέροντος, ο οποίος περιλαμβάνει τα θεμελιώδη δικαιώματα, τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια, το περιβάλλον, την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και θωρακίζει τη δημοσιογραφία. Δημιουργώντας ένα ουσιαστικό πεδίο προστασίας στη δημοσιογραφική έρευνα και δεν περιορίζει το δημόσιο συμφέρον αποκλειστικά σε στενά οριοθετημένες κατηγορίες. Επίσης θέσπιση της δυνατότητα για πρώτη φορά παρέμβασης των Ενώσεων, των Οργανώσεων και των Συνδικαλιστικών Φορέων υπέρ του εναγόμενου δημοσιογράφου με τη συναίνεσή του. Η παρέμβαση αυτή, είπε η πρόεδρος της ΕΣΗΡΑ έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή οι στρατηγικές αγωγές δεν πλήττουν μόνο το συγκεκριμένο πρόσωπο που ενάγεται, αλλά προκαλούν ευρύτερο αποτρεπτικό αποτέλεσμα στη δημοσιογραφική κοινότητα και το δικαίωμα των πολιτών στην πληροφόρηση και στην παραπληροφόρηση για να γνωρίζουν τι ακριβώς συμβαίνει. Η κυριά Αντωνιάδου ανέφερε ότι επειδή σήμερα εκκρεμούν ή και εκδικάζονται αγωγές που έχουν χαρακτηριστικά SLAPP για τις οποίες ο νόμος δεν έχει απόλυτη εφαρμογή και ελλοχεύει ο κίνδυνος να εφαρμόζονται δύο μέτρα και δύο σταθμά αφού η 30 ημερών προθεσμία από την επίδοση της αγωγής, θα έχει παρέλθει να υπάρξει μια ζήτησε να υπάρξει μια μεταβατική πρόβλεψη. Επίσης, ζήτησε να ρυθμιστεί ρητά και να αποσαφηνίζεται πλήρως αν αναστέλλονται οι προθεσμίες και η πρόοδος της κύριας δίκης όσο εκκρεμεί η πρώιμη αίτηση. Σημειώνοντας τις προτάσεις που έχει κάνει η δημοσιογραφική κοινότητα για το θέμα των καταχρηστικών αγωγών και υπογράμμισε την αναγκαιότητα να υπάρξει εκπαίδευση των Δικαστών και των Εισαγγελικών Λειτουργών μέσω της Εθνικής Σχολής Δικαστών, των Δικηγόρων σε συνεργασία με τους Δικηγορικούς Συλλόγους, των Δημοσιογραφικών Ενώσεων και Στελεχών των Μέσων Ενημέρωσης σε συνεργασία με την ΕΣΗΕΑ, την ΠΟΕΣΥ και όλες τις Δημοσιογραφικές Ενώσεις της χώρας για τις SLAAP αγωγής καθώς και μια ετήσια παρακολούθηση των υποθέσεων αυτών με την θεσμική συνεργασία του υπουργείου Δικαιοσύνης με το Παρατηρητήριο για τα SLAPP της ΠΟΕΣΥ, την ΕΣΗΕΑ και τους αρμόδιους επιστημονικούς φορείς.
Ο αντιπρόεδρος του Δ.Σ της Ένωσης Εκδοτών Διαδικτύου Δημήτρης Ηλιόπουλος ανέφερε ότι είμαστε στο ίδιο μήκος με την ΕΣΗΕΑ και αναγνώρισε ότι “το νομοσχέδιο αποτελεί ένα σημαντικό και αναγκαίο βήμα για την προστασία της ερευνητικής δημοσιογραφίας, της ελευθερίας της έκφρασης και εν τέλει του δικαιώματος των πολιτών στην ενημέρωση”. Ανέφερε ότι “βρίσκουμε ιδιαίτερα θετική την πρόβλεψη για απόρριψη μιας αβάσιμης αγωγής σε πρώιμο στάδιο, την μεταφορά στον ενάγοντα του βάρους απόδειξης για την βασιμότητα της αγωγής του, καθώς και τη δυνατότητα παρέμβασης Ενώσεων και Επαγγελματικών Φορέων υπέρ του δημοσιογράφου, του εκδότη ή του ΜΜΕ”. Από εκεί και πέρα είπε ότι η προθεσμία των 30 ημερών ίσως είναι περιοριστική, αφού ο εναγόμενος καλείται μέσα σε αυτό το διάστημα να συγκεντρώσει το σύνολο του δημοσιογραφικού υλικού, να ανατρέξει σε πηγές και έγγραφα, να συντονίσει δημοσιογράφους, εκδότη και νομικούς συμβούλους και να υποβάλει ένα πλήρως τεκμηριωμένο δικόγραφο μαζί με τα αναγκαία αποδεικτικά μέσα. Πρότεινε τη δυνατότητα παράτασης για σπουδαίο λόγο. Σημείωσε, πως η διαδικασία αυτή δημιουργεί κίνδυνο πρόωρης αποκάλυψης της υπερασπιστικής γραμμής του εναγόμενου, καθώς ο δημοσιογράφος ή το μέσο ενημέρωσης υποχρεώνεται να εκθέσει τους λόγους για τους οποίους θεωρεί την αγωγή αβάσιμη και να προσκομίσει και τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία. Πρότεινε να διευκρινιστεί ότι η αίτηση πρώιμης απόρριψης περιορίζεται στα απολύτως αναγκαία στοιχεία για την εξέταση της πρόδηλης αβασιμότητας, τα οποία φυσικά θα πρέπει να καθοριστούν. Σχετικά με την χρηματική ποινή του 1% είπε ότι αυτή δεν είναι επαρκώς αποτρεπτική, καθώς για έναν οικονομικά ισχυρό ενάγοντα το ποσό μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως κόστος άσκησης πίεσης. Πρότεινε η κύρωση να προσδιορίζεται, όχι μόνο με βάση το ύψος της αγωγής, αλλά και με βάση άλλα κριτήρια, όπως για παράδειγμα η επαναληπτικότητα της συμπεριφοράς του και αν είναι δυνατόν να μπορεί να υπερβεί το 1%”.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών Γεώργιος Δήμας ανέφερε ότι η αντιμετώπιση των στρατηγικών αγωγών κατά της συμμετοχής του κοινού δεν αποτελεί απλώς μία ακόμα δικονομική μεταρρύθμιση. Αποτελεί μια ουσιαστική θεσμική παρέμβαση που επιδιώκει να διασφαλίσει την αναγκαία ισορροπία, μεταξύ του δικαιώματος δικαστικής προστασίας και της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης και της ενημέρωσης από καταχρηστικές δικαστικές πρακτικές. Για τα μέλη της Ένωσης Ιδιοκτητών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών είπε ότι η ισορροπία αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι εκδότες είναι εκείνοι που αναλαμβάνουν την ευθύνη της έκδοσης, της κυκλοφορίας και της βιωσιμότητας των εφημερίδων και των άλλων μέσων ενημέρωσης και για τον λόγο αυτό, αποτελούν συνηθέστατα, σχεδόν πάντοτε, αποδέκτες στρατηγικών αγωγών μαζί με τον συντάκτη, τον δημοσιογράφο. Δεν πλήττεται μόνο ένα δημοσίευμα, επιχειρείται να καταστεί δυσανάλογο το κόστος της ίδιας της εκδοτικής δραστηριότητας και μέσω αυτής να περιοριστεί η ελεύθερη ενημέρωση. Υπό το πρίσμα αυτό, η σημερινή συνεδρίαση υπερβαίνει τα όρια μιας ακόμα δικονομικής μεταρρύθμισης. Αφορά την ποιότητα των εγγυήσεων που παρέχει το κράτος δικαίου στην ελεύθερη λειτουργία του τύπου. Η ΕΙΗΕΑ, ανέφερε ο κ. Δήμας χαιρετίζει τη βασική κατεύθυνση του σχεδίου νόμου για επέκταση των εγγυήσεων της Οδηγίας και στις εσωτερικές υποθέσεις. Η διαδικασία πρώιμης απόρριψης των προδήλως αβάσιμων αγωγών, οι κυρώσεις σε όσους καταχρώνται τη δικαστική διαδικασία και τη δυνατότητα θεσμικής παρέμβασης των Ενώσεων εισάγουν σημαντικές θεσμικές εγγυήσεις. Ακριβώς όμως επειδή πρόκειται για μια σημαντική μεταρρύθμιση οφείλει να είναι και λειτουργική. Σημείωσε πως οι παρατηρήσεις που καταθέσαμε, και στη διαβούλευση αλλά και με το υπόμνημα αποσκοπούν στη διασφάλιση ότι οι εγγυήσεις που εισάγονται θα αποδώσουν στην πράξη και μεταξύ άλλων πρόσθεσε πως είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστεί η διάκριση μεταξύ προδήλως αβάσιμης αγωγής και καταχρηστικής διαδικασίας, ώστε να μην προκαλείται ερμηνευτική αβεβαιότητα. Το βάρος απόδειξης πρέπει να ακολουθεί η λογική της οδηγίας και να μην μετακυλίεται άμεσα είτε έμμεσα στον εναγόμενο. Παράλληλα, η παραίτηση ή η μεταγενέστερη τροποποίηση της αγωγής δεν θα πρέπει να στερεί από το εναγόμενο τα μέσα προστασίας που ο ίδιος ο νόμος ορίζει, ενώ ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει η διαδικασία της πρώιμης απόρριψης δεν πρέπει να εξελιχθεί σε μια ακόμα δίκη, σε μια δεύτερη δίκη, με πρόσθετες προθεσμίες από δικαστικές διαδικασίες και δικονομικές επιβαρύνσεις. Αποστολή της είναι να απομακρύνει εγκαίρως τις προδήλως αβάσιμες αγωγές και όχι να δημιουργήσει ένα ακόμα στάδιο αντιδικίας. Ανέφερε ότι είναι θετική και η πρόβλεψη για την αντιμετώπιση των υπέρμετρων οικονομικών αξιώσεων, η οποία όπως έχει αποδείξει η εμπειρία χρησιμοποιείται συχνά, όχι ως μέσο πραγματικής αποκατάστασης, αλλά ως μέσο οικονομικής πίεσης εκφοβισμού και εξόντωσης.
Ο πρόεδρος της Εταιρείας Νομικών Βορείου Ελλάδος καθηγητής Παρασκευάς Αρβανιτάκης τοποθετούμενος σχετικά με τις διατάξεις που αφορούν τις SLAPP αγωγές ανέφερε ότι ως προς τις διατάξεις της Οδηγίας δεν έχουμε να πούμε τίποτα. Εκεί που παρουσιάζει ενδιαφέρον η διαδικασία αυτή είναι στα δικονομικά θέματα τα οποία με βάση την δικονομική αυτονομία των κρατών μελών, εναπόκεινται στις εθνικές έννομες τάξεις να ορίσουν τη διαδικασία εξακρίβωσης της συγκεκριμένης καταχρηστικότητας. Εισάγεται είπε μια “διαδικασία απλοποιημένη” επισημαίνοντας πως ο νομοθέτης θα πρέπει να ορίσει την επίδοση της αγωγής εντός 30 ημερών.
Το μέλος του προεδρείου της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλογών Ελλάδος Ηλίας Κλάππας σχετικά με το σκέλος του νομοσχεδίου για τις καταχρηστικές αγωγές ανέφερε ότι “είναι πολύ θετική εξέλιξη, το γεγονός ότι στην ελληνική έννομη τάξη ενσωματώνεται αυτή η Οδηγία” και σημείωσε πως οι διαφωνίες της Ολομέλειας, έγκειται στον τρόπο με τον οποίο ενσωματώνεται από δικονομικής πλευράς. Ανέφερε ότι ωστόσο, ότι αυτό που “θέλω να κρατήσετε είναι ότι εμείς ως Ολομέλεια, επικροτούμε αυτή την ενσωμάτωση, καθώς αφορά την προάσπιση του δικαιώματος της ελεύθερης έκφρασης και της ελευθεροτυπίας”.
Για συμμόρφωση της διοίκησης σε δικαστικές αποφάσεις
Η πρόεδρος της Ένωσης Δικαστικών Λειτουργών του ΣτΕ Σοφία Βιτάλη επισήμανε πως σύμφωνα με το Σύνταγμα η διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις. Ο εφαρμόστηκες Νόμος 3068/2002 ενώ έκανε ένα σημαντικό βήμα προς τη συμμόρφωση της διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις, δυστυχώς στην πράξη θεωρήθηκε αναποτελεσματικός. Έτσι η χώρα μας αυτή την εικοσαετία έχει καταδικαστεί 58 φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ήδη τα τελευταία χρόνια βλέπουμε πέντε έξι αποφάσεις το 2025, που διαπιστώνει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ότι η χώρα μας έχει ένα συστημικό πρόβλημα στο να σέβεται η Διοίκηση τις αποφάσεις των εθνικών μας δικαστηρίων. Θεωρούμε, είπε ότι “το παρόν σχέδιο νόμου είναι καταρχήν σε ένα εξαιρετικό πνεύμα, καθοδηγούμενο από τη νομολογία του Στρασβούργου”. Υπογράμμισε ότι θα πρέπει να υποδεικνύεται με δεσμευτικό τρόπο στα αρμόδια διοικητικά όργανα τα συγκεκριμένα μέτρα που προσήκουν ώστε να μην έχουμε στο μέλλον και άλλες δικαστικές διαφορές. Και αναφέρθηκε στην ειδική διάταξη που αφορά το Συμβούλιο Επικρατείας με την οποία ενισχύονται οι εξουσίες του ακυρωτικού δικαστή ώστε να διασφαλίζεται η αρτιότερη συμμόρφωση της διοίκησης στο σκεπτικό και το διατακτικό της δικαστικής απόφασης. Ειδικότερα, είπε, εισάγεται στο Ελληνικό Δίκαιο ο θεσμός των διαταγών, των injonctions προς τη διοίκηση, ο οποίος εφαρμόζεται με επιτυχία στο γαλλικό Conseil d’État και θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικό και με το Συμβούλιο Συμμόρφωσης και με τον ακυρωτικό δικαστή να υποδεικνύουμε αναλυτικά πώς πρέπει η διοίκηση να εφαρμόσει τη δικαστική απόφαση.
Ο εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας Δημήτρης Γέμελος ανέφερε σχετικά με τις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορά τους δικαστικούς επιμελητές είπε ότι είμαστε σύμφωνοι με τα άρθρα 71 που προσθέτει ουσιαστικά ένα εναλλακτικό κριτήριο πιστοποίησης ώστε οι κάτοχοι των συγκεκριμένων τίτλων σπουδών να αποκτούν δικαίωμα συμμετοχής στις εξετάσεις για την απόκτηση του επαγγέλματος του δικαστικού επιμελητή. Δεν αναιρείται η βούληση του νομοθέτη για την ύπαρξη και Πτυχίου Νομικής. Με την προτεινόμενη τροποποίηση καλύπτονται είπε περιπτώσεις πτυχιούχων των οποίων τα επαγγελματικά δικαιώματα από το Συμβούλιο Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προσώπων ή το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας. Επίσης ανέφερε ότι ικανοποιείται ένα πάγο αίτημα του κλάδου με το άρθρο 72 ώστε να μπορούν οι Επιμελητές να επικυρώνουν τα έγχαρτα έγγραφα που συντάσσουν ή τηρούν στο Αρχείο τους όπως και τα ηλεκτρονικά έγγραφα που έρχονται στα e-mail τους με ανάθεση εντολής. Επίσης, είναι θετικό είναι και το άρθρο 73 για την δημιουργία του ψηφιακού βιβλίου επιδόσεων, ατελειών επιδόσεων και εκθέσεων για τους δικαστικούς επιμελητές. Ζήτησε όμως η Υπουργική Απόφασης που θα εκδοθεί μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου του 2027 να καθορίζει με κάθε λεπτομέρεια για τον τρόπο καταχώρισης των πράξεων στα ψηφιακά βιβλία και τις τεχνικές και εναλλακτικές διαδικασίες.
Δικαστικό Χάρτη
Ο πρόεδρος της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος Ανδρέας Κουτσόλαμπρος χαρακτήρισε θετική την παράταση της εφαρμογής του Δικαστικού Χάρτη καθώς όπως ανέφερε το είχαμε ζητήσει από τον υπουργό και το έκανε δεκτό. Ζήτησε στο χρονικό διάστημα αυτό να καταστεί δυνατή από πλευράς τεχνικής, υλικοτεχνικής υποδομής και άλλων προϋποθέσεων που χρειάζονται για να μπορέσουν να λειτουργήσουν τα δύο πρωτοδικεία της Αττικής. Επίσης είπε “θεωρούμε θετικές τις τροποποιήσεις που επήλθαν στο σχέδιο της διάταξης αρχικώς όπως είχε τεθεί υπό διαβούλευση”, πλην όμως, η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων έχει ζητήσει να εξεταστούν εάν μπορεί να υπάρξουν κάποιες επιπρόσθετες νομοθετικές βελτιώσεις.
Για την θέσπιση κτηνιατροδικαστικών πράξεων
Η πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου Αθηνά Τραχήλη ανέφερε ότι είναι σημαντικό ότι διευκρινίσθηκε ρητά ότι οι κτηνοιατροδικαστικές πράξεις θα γίνονται από κτηνιάτρους. Χαιρετίζουμε, είπε ότι μετά τη διευκρίνιση και την προσθήκη του σημείου που αφορά την πρόβλεψη για τις πρόσληψη των κτηνιάτρων. Την πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού δημοσίου πλαισίου, για τη διερεύνηση της κακοποίησης των ζώων, της παράνομης θανάτωσης και των ανεξήγητων θανάτων και χαιρόμαστε που εισακουστήκαμε σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό. Η πρόβλεψη, που γίνεται στο άρθρο 68, για τη δημιουργία δεκατεσσάρων οργανικών θέσεων κτηνιάτρων στο υπουργείο Δικαιοσύνης και για τη συνεργασία με τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, είναι πραγματικά σε μια ιδιαίτερα θετική κατεύθυνση. Θα πρέπει, όμως, είπε να οριστεί συγκεκριμένα το τι σημαίνει κτηνιατροδικαστική πράξη, διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται μόνο για τη νεκροψία, αλλά για αυτοψίες, λήψη και διαχείριση πειστηρίων, ιστοπαθολογική αξιολόγηση, σύνταξη πραγματογνωμοσύνης, κατάθεση ενώπιον δικαστικών αρχών και κάθε άλλη επιστημονική πράξη που απαιτείται για τη διερεύνηση των υποθέσεων. Να διασφαλιστεί το πλαίσιο εφαρμογής των όσων αναφέρονται στο νόμο. Εμείς είπε στηρίζουμε την ίδρυση κτηνιατροδικαστικής υπηρεσίας. Ζητάμε, όμως, υπηρεσία με σαφείς αρμοδιότητες, επιστημονική αυτοτέλεια, κατάλληλη στελέχωση και πραγματικά επιχειρησιακή δυνατότητα. Μόνο τότε η πρωτοβουλία της πολιτείας θα είναι μια πραγματική μεταρρύθμιση και όχι μόνο μια διάταξη καλών προθέσεων.
Η διευθύντρια του Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής του Τομέα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων και Παθολογικής Ανατομικής του Τμήματος Κτηνιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Δήμητρα Ψάλλα χαρακτήρισε θετική την διάταξη της διενέργειας κτηνιατροδικαστικών πράξεων καθώς η διερεύνηση εγκλημάτων εις βάρος των ζώων και η παροχή εξειδικευμένης κτηνιατρικής πραγματογνωμοσύνης αποτελούν δημόσια αποστολή. Θα πρέπει όμως είπε να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην στελέχωση των Υπηρεσιών καθώς οι Κτηνίατροι αποφοιτούν με ενιαίο πτυχίο και δεν υπάρχουν αναγνωρισμένες ειδικότητες σε εθνικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή των Κτηνιάτρων θα πρέπει να βασιστεί σε αποδεδειγμένη εμπειρία στη διενέργεια νεκροψιών, στη δειγματοληψία και ερμηνεία των παθολογικών εξετάσεων και στην κτηνιατροδικαστική, ώστε η υπηρεσία να ξεκινήσει τη λειτουργία της με υψηλό επίπεδο επιστημονικής επάρκειας. Η εμπειρία, επισήμανε πως καταδεικνύει ότι οι ανάγκες είναι ήδη σημαντικές και ότι η απαίτηση για εξειδικευμένη κτηνιατροδικαστική υποστήριξη της δικαιοσύνης είναι υπαρκτή και διαρκώς αυξανόμενη. Το εργαστήριό μας, είπε, είναι έτοιμο να συμβάλει ενεργά στην προσπάθεια αυτή, οργανώνοντας, σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης, πρόγραμμα αρχικής και συνεχιζόμενης θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης των κτηνιάτρων που θα στελεχώσουν τη νέα υπηρεσία.
Για ποσόστωση 16% πολυτέκνων σε προσλήψεις δικαστικών υπαλλήλων
Ο αντιπρόεδρος της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος Δημήτρης Σταμούλης ανέφερε ότι το νομοσχέδιο περιέχει μια εμβληματική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης για την εφαρμογή ενός μέτρου δημογραφικής πολιτικής χωρίς κανένα δημοσιονομικό κόστος. Καθώς προβλέπεται η εισαγωγή πολυτέκνων σε ποσοστό 16% στις θέσεις που προκηρύσσονται για τους δικαστικούς υπαλλήλους κάτι που αποτελούσε πάγιο αίτημα της Συνομοσπονδίας. Επισήμανε πως η πρόβλεψη αυτή ενέχει και μία διάσταση ενίσχυσης των Περιφερειών και τόνωση του πληθυσμιακού τους στοιχείου, μέσω των πολυτέκνων που θα προσλαμβάνονται σε κάθε τέτοια προκήρυξη. Υπάρχει είπε ήδη ζωηρό ενδιαφέρον στις πολύτεκνες οικογένειες για την Εθνική Σχολή Δικαστικών Υπαλλήλων. Παράλληλα είπε πως είναι πολύ σημαντικό το δεύτερο κεφάλαιο, η υποχρέωση συμμόρφωσης της διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Πηγή: capital.gr
