Του Τάσου Δασόπουλου
Με υψηλό πληθωρισμό μεγάλης διάρκειας απειλεί η συνέχιση της έντασης στον Περσικό, αφού με το άνοιγμα και του δεύτερου μετώπου στην Ερυθρά Θάλασσα μεγεθύνονται, με ευθύνη του Ιράν, οι βλάβες που έχουν υποστεί οι εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στις χώρες του Κόλπου.
Παρά τις προσπάθειες εκ μέρους των ΗΠΑ για ένα συμβιβασμό με το Ιράν, μέσω μιας επιθετικότητας, η οποία εναλλάσσεται από μικρές περιόδους παύσης των εχθροπραξιών, αναστάτωση στις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, τείνει να μονιμοποιηθεί. Τούτο, παρά το γεγονός ότι το Brent έχει υποχωρήσει στα 85,7 δολάρια το βαρέλι από τα 100,7 δολάρια, όταν ξεκίνησαν ξανά οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ. Το στενό του Ορμούζ είναι επικίνδυνο για την ναυσιπλοΐα, άρα εκ των πραγμάτων αυξάνει το κόστος της μεταφοράς, ενώ οι καταστροφές στις εγκαταστάσεις αερίου του Κατάρ και των γειτονικών χωρών είναι πιθανό να οδηγήσουν σε έλλειψη υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το νέο μέτωπο με τη διακοπή της ναυσιπλοΐας και από την Ερυθρά θάλασσα μεγαλώνει ακόμη περισσότερο το κόστος μεταφοράς, ακόμη και αν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σταθερές.
Αυτό θα είναι το χειρότερο δυνατό σενάριο για την ΕΕ, η οποία θα πρέπει οπωσδήποτε να γεμίσει σύντομα τις υπόγειες δεξαμενές της, ενόψει του επερχόμενου χειμώνα. Μάλιστα, για φέτος, το ερώτημα για τον χειμώνα 2026-2027 είναι το πόσο ακριβότερα από πέρσι θα πληρώσει η Ευρώπη το φυσικό αέριο για να νοικοκυριά και τη βιομηχανία της. Παρότι η Ελλάδα προμηθεύεται φυσικό αέριο και από το Αζερμπαϊτζάν μέσω Τουρκίας, καλύπτει μεγάλο μέρος των αναγκών της από υγροποιημένο φυσικό αέριο των ΗΠΑ. Αν όμως η κρίση συνεχιστεί, θα έχουμε αυξήσεις στις τιμές, οι οποίες θα είναι “οριζόντιες”. Ειδικά αν υπάρξει έλλειψη με ευθύνη των χωρών του Περσικού Κόλπου, Θα πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι οι τιμές του φυσικού αεριού (58,7 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα χθες) είναι αυτές που δεν υποχώρησαν όσο αυτές του πετρελαίου.
Η συμφωνία του Σεπτεμβρίου
Ως γνωστόν, τον Σεπτέμβριο θα πρέπει να υλοποιηθεί η συμφωνία, η οποία έγινε νωρίτερα μέσα στο μήνα, μεταξύ του Πρωθυπουργού και των εκπροσώπων της αγοράς. Η συμφωνία προβλέπει ότι από την αρχή του Σεπτεμβρίου, οι αλυσίδες τροφίμων θα πρέπει να προχωρήσουν σε μια μείωση τιμών από 5% έως και 20%, σε βασικά είδη διατροφής και είδη καθημερινής χρήσης. Η υλοποίηση της συμφωνίας, θα ήταν μια βαθιά ανακούφιση για τα νοικοκυριά, αν η κατάσταση στο Ιράν είχε σταθεροποιηθεί με κάποιο τρόπο και το πρόβλημα της ναυσιπλοΐας από τον Περσικό κόλπο είχε λυθεί. Με την ένταση όμως να κλιμακώνεται ασύμμετρα από μήνα σε μήνα, υπάρχει ο κίνδυνος οι τιμές να αυξάνονται συνεχώς και στην πράξη να αποτελέσει ένα “φρένο” της ακρίβειας, αλλά σε πολύ υψηλά επίπεδα τιμών.
Με άλλα λόγια, θα επαναληφθεί αυτό που έγινε με την μείωση κατά 10 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και 5 λεπτά για τη βενζίνη, η οποία ανακοινώθηκε πρόσφατα. Η καθυστέρηση της υποχώρησης των τιμών των υγρών καυσίμων, σε συνδυασμό με την νέα κορύφωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο, ουσιαστικά “εξαφάνισε” τη μείωση που είχε ανακοινωθεί. Δεν εξαφάνισε όμως την πίεση που συνεχίζουν να υφίστανται οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί από τις συνεχείς ανατιμήσεις σε καύσιμα, τρόφιμα και υπηρεσίες, οι οποίες καταγράφονται κάθε μήνα στον μηνιαίο πληθωρισμό.
Πηγή: capital.gr
