Του Κώστα Κατίκου
Η απόσταση ανάμεσα στις νέες συντάξεις του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα όχι μόνο παραμένει μεγάλη, αλλά διευρύνεται ακόμη περισσότερο, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της έκθεσης “Ηλιος” για τις απονομές του Ιουνίου . Η μέση κύρια σύνταξη που απονεμήθηκε στους νέους συνταξιούχους του Δημοσίου διαμορφώθηκε στα 1.427,21 ευρώ, όταν η αντίστοιχη μέση σύνταξη των νέων συνταξιούχων από τα ταμεία του ιδιωτικού τομέα έφτασε μόλις στα 888 ευρώ.
Η διαφορά ανέρχεται πλέον στα 539,21 ευρώ (περίπου 540 ευρώ) τον μήνα, γεγονός που σημαίνει ότι οι νέες συντάξεις του Δημοσίου είναι κατά 60,7% υψηλότερες από εκείνες του ιδιωτικού τομέα. Πρόκειται για ένα χάσμα που έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι παράγοντες που καθορίζουν το ύψος της ανταποδοτικής σύνταξης ευνοούν σαφώς μεγαλύτερο μέρος των ασφαλισμένων του Δημοσίου.
Το μεγάλο χάσμα οφείλεται κυρίως σε έξι παράγοντες που είναι οι εξής:
1.Οι δημόσιοι υπάλληλοι διαθέτουν κατά κανόνα περισσότερα έτη ασφάλισης, καθώς αποχωρούν συχνότερα με 38 έως 40 χρόνια εργασίας, γεγονός που αυξάνει τα ποσοστά αναπλήρωσης.
2.Οι συντάξιμες αποδοχές στο Δημόσιο είναι, σε πολλές κατηγορίες, υψηλότερες από εκείνες μεγάλου μέρους των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, ιδιαίτερα μετά τις μισθολογικές ωριμάνσεις και τα ειδικά μισθολόγια.
3.Σημαντικό ποσοστό των νέων συνταξιούχων του Δημοσίου προέρχεται από ειδικά μισθολόγια (ένστολοι, πανεπιστημιακοί, δικαστικοί, γιατροί ΕΣΥ κ.ά.), τα οποία οδηγούν σε αισθητά υψηλότερες συντάξιμες αποδοχές.
4.Στον ιδιωτικό τομέα είναι πολύ συχνότερα τα διαστήματα μερικής απασχόλησης, ανεργίας ή χαμηλών αποδοχών, στοιχεία που συμπιέζουν τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών σε ολόκληρο τον ασφαλιστικό βίο.
5.Αρκετοί νέοι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα προέρχονται από κατηγορίες ελευθέρων επαγγελματιών ή μισθωτών που κατέβαλαν χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές ή ασφαλίστηκαν για μεγάλα διαστήματα στις κατώτερες ασφαλιστικές κλάσεις, με αποτέλεσμα να λαμβάνουν χαμηλότερη ανταποδοτική σύνταξη.
6.Στις συντάξεις του ιδιωτικού τομέα κυρίως όσες προέρχονται από ασφαλισμένους με οφειλές σε ταμεία ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων (ΟΑΕΕ-ΕΤΑΑ) το τελικό καταβαλλόμενο ποσό μειώνεται λόγω της παρακράτησης οφειλών από τη σύνταξη με αποτέλεσμα να επηρεάζεται πτωτικά και ο μέσος όρος των υπόλοιπων συντάξεων του ιδιωτικού τομέα. Αντίθετα, στο Δημόσιο τέτοιες παρακρατήσεις λόγω ασφαλιστικών οφειλών είναι εξαιρετικά περιορισμένες, με αποτέλεσμα οι νέες συντάξεις να εμφανίζονται και για τον λόγο αυτόν υψηλότερες.
Πάνω από τα 1.000 ευρώ το 42,74%
Παράλληλα τα στοιχεία των απονομών στις κύριες συντάξεις δείχνουν ότι αυξάνεται το ποσοστό των νέων συντάξεων που περνούν τα 1.000 ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, για τον Ιούνιο, το 42,74% των νέων κύριων συντάξεων γήρατος υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται αφενός στις αυξήσεις των συντάξιμων αποδοχών και αφετέρου στο γεγονός ότι ολοένα περισσότεροι ασφαλισμένοι αποχωρούν με αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης, έχοντας συμπληρώσει περισσότερα από 35 ή και 40 έτη ασφάλισης. Ωστόσο, η βελτίωση αυτή δεν κατανέμεται ομοιόμορφα, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των υψηλότερων συντάξεων εξακολουθεί να αφορά κυρίως τους ασφαλισμένους του Δημοσίου και των ειδικών κατηγοριών.
Τα στοιχεία των πληρωμών στο σύνολο των συντάξεων δείχνουν ότι οι συντάξεις γήρατος παραμένουν οι υψηλότερες, με μέσο ποσό 977,96 ευρώ, αφορώντας σχεδόν 1,97 εκατομμύρια συνταξιούχους. Αντίθετα, οι συντάξεις θανάτου διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στα 632,84 ευρώ, ενώ οι αναπηρικές συντάξεις φτάνουν τα 644,67 ευρώ. Οι παροχές προς ανασφάλιστους υπερήλικες του ΟΠΕΚΑ παραμένουν οι χαμηλότερες, με μέσο ποσό 375,39 ευρώ.
Οι επικουρικές γήρατος διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στα 221,38 ευρώ, ενώ αισθητά χαμηλότερες είναι οι επικουρικές θανάτου, με 128,55 ευρώ, και οι επικουρικές αναπηρίας, με 137,31 ευρώ. Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι επικουρικές συντάξεις εξακολουθούν να αποτελούν περιορισμένο συμπλήρωμα του εισοδήματος των συνταξιούχων, σε σύγκριση με τις κύριες συντάξεις.
Πηγή: capital.gr
