Ο Τραϊανός Σωτήρης, ωφελούμενος του ΚΔΗΦ ANIMUS, μιλά για την απώλεια, τη δύναμη της προσαρμογής και την αξία της ανεξαρτησίας
Ο κ. Σωτήρης εξηγεί ότι για να αντιμετωπίσει κανείς τις μεγάλες δυσκολίες της ζωής χρειάζεται όχι μόνο δύναμη χαρακτήρα, αλλά και μια φιλοσοφική στάση απέναντι στα γεγονότα. Για τον ίδιο, η σκέψη του Επίκουρου αποτελεί πηγή ισορροπίας και αισιοδοξίας
«Ροκ και λίγο φιλοσοφία θέλει. Επίκουρος»
Υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν να μετρούν τη ζωή με όσα έχασαν και άλλοι που επιλέγουν να τη μετρούν με όσα εξακολουθούν να μπορούν να κάνουν. Ο Τραϊανός Σωτήρης ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Η ζωή τού επιφύλασσε μια μεγάλη δοκιμασία, όταν πριν από δύο χρόνια μια θρόμβωση οδήγησε στον ακρωτηριασμό του ποδιού του. Αντί όμως να αφήσει την απώλεια να καθορίσει την υπόλοιπη πορεία του, αποφάσισε να χτίσει μια νέα καθημερινότητα, με αξιοπρέπεια, αυτονομία και αισιοδοξία.
Συνέντευξη στην Εννη Λεβέντη από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 12 Ιουλίου 202
Σήμερα είναι ωφελούμενος του ΚΔΗΦ ANIMUS, όπου συμμετέχει καθημερινά στις δραστηριότητες, διατηρώντας παράλληλα την αγάπη του για τη μουσική, το διάβασμα, τη φιλοσοφία και τη διαρκή μάθηση. Ο ίδιος δηλώνει άνθρωπος «ροκ», όχι μόνο στις μουσικές του προτιμήσεις αλλά κυρίως στον τρόπο που αντιμετωπίζει τις δυσκολίες.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για την πορεία της ζωής του, τις αλλαγές που βίωσε, τη σημασία της ανεξαρτησίας, αλλά και για το μήνυμα που θέλει να στείλει σε κάθε άνθρωπο που καλείται να ξεκινήσει ξανά από την αρχή.
«Επειδή είμαι άνθρωπος θετικός, αποφάσισα ότι θα
κάνω ό,τι καλύτερο με αυτό που μου έχει μείνει»
Κύριε Σωτήρη, ας ξεκινήσουμε από την αρχή. Ποιος είναι ο Τραϊανός Σωτήρης;
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που εξακολουθώ να αγαπώ και να θεωρώ πατρίδα μου. Εκεί έζησα τα περισσότερα χρόνια της ζωής μου, εργάστηκα, δημιούργησα φιλίες και έκανα όνειρα. Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι κάποια στιγμή θα εγκατέλειπα την πόλη μου και θα ξεκινούσα μια εντελώς διαφορετική ζωή στη Λάρισα. Όμως η ζωή έχει τον δικό της τρόπο να αλλάζει τα σχέδιά μας και πολλές φορές καλούμαστε να προσαρμοστούμε σε συνθήκες που δεν έχουμε επιλέξει.
Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε στη Λάρισα;
Η περιπέτεια της υγείας μου. Μετά τη θρόμβωση και τον ακρωτηριασμό, οι συγγενείς που μπορούσαν να με στηρίξουν βρίσκονταν εδώ. Έτσι πήρα την απόφαση να μετακομίσω, ώστε να έχω ανθρώπους κοντά μου. Δεν ήταν εύκολη επιλογή, γιατί άφηνα πίσω μια ολόκληρη ζωή, όμως κάποιες φορές προέχει η ασφάλεια και η υποστήριξη.
Θυμάστε τις πρώτες ημέρες μετά τον ακρωτηριασμό;
Νομίζω πως κανείς δεν μπορεί να είναι πραγματικά προετοιμασμένος για μια τόσο μεγάλη αλλαγή. Το πρώτο συναίσθημα ήταν το σοκ. Ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι το σώμα σου δεν είναι πια το ίδιο. Χρειάζεται χρόνος για να το αποδεχτείς. Εκείνη τη στιγμή όμως αποφάσισα κάτι πολύ σημαντικό: αντί να σκέφτομαι συνεχώς τι έχασα, να επικεντρωθώ σε όσα εξακολουθούσα να μπορώ να κάνω. Αυτή ήταν ίσως η σημαντικότερη απόφαση που πήρα ποτέ.
Ήταν εύκολο να κρατήσετε αυτή τη στάση;
Καθόλου εύκολο. Χρειάζεται καθημερινός αγώνας. Υπάρχουν στιγμές απογοήτευσης, στιγμές που αναρωτιέσαι «γιατί συνέβη σε μένα». Αν όμως μείνεις μόνο σε αυτές τις σκέψεις, δεν προχωράς ποτέ. Προτίμησα να δω τη νέα πραγματικότητα ως μια καινούργια αφετηρία και όχι ως το τέλος της ζωής μου.
«Είμαι αυτοεξυπηρετούμενος, ζω μόνος.
Ό,τι χρειάζεται το κάνω μόνος μου. Δεν
μου λείπει τίποτε ουσιαστικό»
Σήμερα πώς είναι η καθημερινότητά σας;
Είμαι όσο γίνεται ανεξάρτητος. Ζω μόνος μου και φροντίζω μόνος μου τον εαυτό μου. Μπορώ να εξυπηρετώ τις περισσότερες ανάγκες μου χωρίς να εξαρτώμαι συνεχώς από κάποιον άλλο. Αυτό για μένα είναι πολύ σημαντικό, γιατί η ανεξαρτησία σημαίνει αξιοπρέπεια. Θέλω να νιώθω ότι εξακολουθώ να ορίζω τη ζωή μου.
Πόσο σημαντική είναι η ψυχολογία σε μια τέτοια δοκιμασία;
Είναι το παν. Το σώμα μπορεί να τραυματιστεί, αλλά αν δεν προστατεύσεις και το μυαλό σου, τότε όλα γίνονται δυσκολότερα. Εγώ πάντα προσπαθούσα να βλέπω τη θετική πλευρά των πραγμάτων. Δεν σημαίνει ότι αγνοώ τις δυσκολίες. Σημαίνει ότι δεν τους επιτρέπω να με καταβάλουν.
Μετά από αυτή την εμπειρία πιστεύετε ότι αλλάξατε ως άνθρωπος;
Πολύ. Νομίζω πως απέκτησα μεγαλύτερη αυτογνωσία. Όταν περνάς μια τόσο μεγάλη δοκιμασία, αναγκάζεσαι να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου. Καταλαβαίνεις ποιες είναι οι πραγματικές σου αντοχές, ποιες είναι οι προτεραιότητές σου και ποιοι άνθρωποι βρίσκονται πραγματικά δίπλα σου.
Σας χαρακτηρίζουν αρκετοί άνθρωπο «ροκ». Συμφωνείτε;
(Γελάει.) Ναι, μάλλον έχουν δίκιο. Πάντα άκουγα ροκ μουσική και για πολλά χρόνια έπαιζα κιόλας μουσική. Η ροκ κουλτούρα έχει μέσα της μια μορφή ελευθερίας, μια διάθεση να μη συμβιβάζεσαι εύκολα. Νομίζω πως αυτός ο τρόπος σκέψης με βοήθησε πολύ και όταν ήρθαν οι δυσκολίες.
Μιλήσατε πολλές φορές και για τη φιλοσοφία.
Η φιλοσοφία βοηθάει να βάζεις τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Προσωπικά αγαπώ πολύ τη σκέψη του Επίκουρου. Μου αρέσει η ιδέα ότι η ευτυχία μπορεί να βρίσκεται στα απλά πράγματα της ζωής και όχι απαραίτητα στα μεγάλα επιτεύγματα. Αυτή η σκέψη με βοήθησε να αποδεχτώ τη νέα πραγματικότητα χωρίς να χάνω την αισιοδοξία μου.
Αν ένας άνθρωπος βρεθεί ξαφνικά αντιμέτωπος με μια αναπηρία, τι θα του λέγατε;
Θα του έλεγα ότι τίποτα στη ζωή δεν μένει ίδιο. Όλοι κάποια στιγμή θα αντιμετωπίσουμε αλλαγές, μικρές ή μεγάλες. Το σημαντικό είναι να μη βυθιστεί κανείς στη μελαγχολία και στην αυτολύπηση. Πρέπει να προσπαθήσει να αξιοποιήσει ό,τι του έχει απομείνει και να χτίσει ξανά τη ζωή του. Πολλές φορές ανακαλύπτεις δυνατότητες που ούτε ήξερες ότι διαθέτεις.
«Νομίζω ότι μετά από αυτή την περιπέτεια
έχω πολύ καλύτερη αυτογνωσία»
Πριν από τη συνταξιοδότησή σας ποια ήταν η επαγγελματική σας πορεία;
Σπούδασα μηχανολόγος μηχανικός και εργάστηκα για πολλά χρόνια στο αντικείμενό μου. Μου άρεσε πάντα η τεχνολογία, η μηχανική, η αναζήτηση λύσεων. Ήταν μια δουλειά που απαιτούσε σκέψη και δημιουργικότητα και την αγάπησα πραγματικά.
Είχατε προλάβει να χαρείτε τη σύνταξή σας;
Δυστυχώς όχι όσο θα ήθελα. Είχα μόλις βγει στη σύνταξη. Ήταν η περίοδος που έλεγα πως τώρα θα κάνω όλα όσα δεν προλάβαινα τόσα χρόνια. Και τότε συνέβη η περιπέτεια της υγείας μου. Δεν σταμάτησα όμως να ψάχνω καινούργιους τρόπους να απολαμβάνω τη ζωή. Άλλωστε, η ζωή συνεχίζεται όσο συνεχίζουμε κι εμείς να έχουμε ενδιαφέρον για αυτήν.
Υπήρχε κάτι από την παλιά σας ζωή που σας έλειψε περισσότερο;
Η οδήγηση της μοτοσυκλέτας. Ήταν μια μεγάλη αγάπη. Δεν ήταν απλώς ένα μέσο μετακίνησης· ήταν αίσθηση ελευθερίας. Με τη μηχανή ένιωθα ότι μπορούσα να ταξιδέψω παντού, να αδειάσει το μυαλό μου, να απολαύσω τη διαδρομή. Αυτό είναι ίσως το μοναδικό πράγμα που πραγματικά μου λείπει σήμερα.
Παρ’ όλα αυτά δεν σταματήσατε να αναζητάτε νέες ασχολίες.
Ποτέ. Αν μείνεις αδρανής, αρχίζεις να κλείνεσαι στον εαυτό σου. Διαβάζω πολύ, ακούω μουσική και προσπαθώ συνεχώς να μαθαίνω καινούργια πράγματα. Έχω παρακολουθήσει διαδικτυακά μαθήματα για την τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων, ενώ αυτή την περίοδο ασχολούμαι με ένα ακόμη πιο απαιτητικό πρόγραμμα σχετικό με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Πιστεύω ότι ο άνθρωπος πρέπει να μαθαίνει μέχρι την τελευταία ημέρα της ζωής του. Η γνώση κρατά το μυαλό ζωντανό.
Αυτό δείχνει ότι η ηλικία δεν αποτελεί εμπόδιο για τη μάθηση.
Ακριβώς. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει ηλικία για τη γνώση. Όσο έχουμε περιέργεια, έχουμε και λόγο να προχωράμε. Η τεχνολογία εξελίσσεται συνεχώς και μου αρέσει να την παρακολουθώ. Με κρατά ενεργό και δημιουργικό.
Πώς γνωρίσατε το ΚΔΗΦ ANIMUS;
Μετά την αποκατάστασή μου γνώρισα ανθρώπους που ήδη συμμετείχαν στις δραστηριότητες του Κέντρου. Εκείνοι μου πρότειναν να έρθω. Δεν γνώριζα την ύπαρξή του και χαίρομαι που τελικά το ανακάλυψα. Ήταν μια ευχάριστη έκπληξη που μου άνοιξε μια νέα πόρτα στην καθημερινότητά μου.
Τι σημαίνει για εσάς αυτή η καθημερινή παρουσία στο ΚΔΗΦ;
Σημαίνει ότι δεν μένω κλεισμένος στο σπίτι. Σημαίνει επικοινωνία, συζήτηση, ανθρώπινη επαφή. Έρχομαι καθημερινά και αυτό μου δίνει πρόγραμμα. Όταν έχεις περάσει μια τόσο μεγάλη αλλαγή στη ζωή σου, το να συνεχίζεις να συμμετέχεις ενεργά στην κοινωνία είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Πόσο σημαντική είναι η μεταφορά που παρέχεται;
Είναι καθοριστική. Μένω αρκετά μακριά και χωρίς τη μετακίνηση που προσφέρει το ΚΔΗΦ δύσκολα θα μπορούσα να συμμετέχω καθημερινά. Για πολλούς ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες αυτές οι υπηρεσίες δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση για να μη μείνουν απομονωμένοι.
Πώς θα περιγράφατε το προσωπικό του ΚΔΗΦ;
Με μία λέξη, εξαιρετικό. Υπάρχουν άνθρωποι που πραγματικά ενδιαφέρονται, ακούνε και προσπαθούν να βοηθήσουν. Δεν προσφέρουν μόνο υπηρεσίες· προσφέρουν ανθρώπινη παρουσία, και αυτό έχει τεράστια αξία.
«Το διάβασμα, η μουσική… έχω
γραφτεί και σε δύο μαθήματα
μέσω του υπολογιστή»
Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να βελτιωθεί;
Πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Για παράδειγμα, θα ήθελα οι εγκαταστάσεις της πισίνας να επιτρέπουν περισσότερες δυνατότητες άσκησης. Η υδροθεραπεία βοηθά πολύ ανθρώπους σαν εμένα και πιστεύω ότι αξίζει να αναπτύσσεται ακόμη περισσότερο.
Σκέφτεστε το ενδεχόμενο να αποκτήσετε τεχνητό μέλος;
Το σκέφτομαι σοβαρά. Το πρόβλημα είναι το κόστος. Παρότι υπάρχει κρατική επιδότηση, οι τιμές εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλές και χρειάζεται μεγάλη έρευνα για να βρει κάποιος την καλύτερη λύση. Είναι μια επένδυση που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής ενός ανθρώπου και θα ήθελα να είναι πιο προσιτή.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας άνθρωπος με κινητική αναπηρία στην καθημερινότητά του;
Οι υποδομές. Πολλά σπίτια δεν είναι σχεδιασμένα για ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες. Το ίδιο ισχύει και για αρκετούς δημόσιους χώρους. Αναγκάστηκα να επιλέξω κατοικία κυρίως επειδή διέθετε μεγάλο ασανσέρ και μπορούσα να μετακινούμαι πιο εύκολα. Αυτά είναι ζητήματα που οι περισσότεροι δεν σκέφτονται μέχρι να τα αντιμετωπίσουν οι ίδιοι.
Αν μπορούσατε να πραγματοποιήσετε μία μόνο επιθυμία, ποια θα ήταν;
Ενα σπίτι πιο λειτουργικό, πιο προσβάσιμο και πιο άνετο για τις ανάγκες μου. Όταν ένας άνθρωπος ζει μόνος του και έχει κινητικές δυσκολίες, το σπίτι δεν είναι απλώς ένας χώρος κατοικίας. Είναι ο χώρος που καθορίζει πόσο ανεξάρτητος μπορεί να είναι.
Σας ενδιαφέρει η προοπτική δομών αυτόνομης διαβίωσης για άτομα με αναπηρία;
Βεβαίως, αρκεί να διατηρείται η ανεξαρτησία του ανθρώπου. Δεν μου αρέσει η ιδέα να αισθάνομαι ότι περιορίζεται η ελευθερία μου. Θέλω να συνεχίσω να αποφασίζω εγώ για τη ζωή μου, το πρόγραμμά μου και τις επιλογές μου. Αυτό θεωρώ πως είναι δικαίωμα κάθε ανθρώπου.
Μετά από όλα όσα ζήσατε, τι σημαίνει πλέον για εσάς η λέξη «ευτυχία»;
Ευτυχία είναι να μπορείς να ξυπνάς το πρωί και να συνεχίζεις να έχεις ενδιαφέρον για τη ζωή. Να έχεις ανθρώπους να μιλήσεις, κάτι να μάθεις, ένα βιβλίο να διαβάσεις, μια μουσική να ακούσεις. Δεν χρειάζονται πάντα μεγάλα πράγματα. Συχνά οι μεγαλύτερες χαρές βρίσκονται στις πιο απλές στιγμές.
Αν μπορούσατε να γυρίσετε τον χρόνο πίσω, θα αλλάζατε κάτι;
Όχι. Ίσως να απέφευγα την περιπέτεια της υγείας μου, αν μπορούσα, αλλά όλα όσα έζησα με έκαναν αυτόν που είμαι σήμερα. Έμαθα να εκτιμώ πράγματα που πριν θεωρούσα δεδομένα. Έμαθα να κάνω υπομονή, να επιμένω και να μη φοβάμαι τις αλλαγές.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους ανθρώπους που διαβάζουν αυτή τη συνέντευξη;
Να μη φοβούνται τις δυσκολίες. Η ζωή αλλάζει συνεχώς και καμία κατάσταση δεν μένει ίδια για πάντα. Όταν συμβεί κάτι δύσκολο, ο άνθρωπος έχει δύο επιλογές: είτε να παραιτηθεί είτε να παλέψει. Εγώ διάλεξα να παλέψω. Δεν ήταν πάντα εύκολο, αλλά άξιζε τον κόπο.
Να μην εγκλωβίζονται στη λύπη και στην απογοήτευση. Να ζητούν βοήθεια όταν τη χρειάζονται, να παραμένουν ενεργοί, να μαθαίνουν, να αγαπούν, να δημιουργούν και να κρατούν την αξιοπρέπειά τους. Η αναπηρία δεν ακυρώνει τη ζωή. Μπορεί να αλλάζει τον τρόπο που ζεις, αλλά δεν αλλάζει την αξία σου ως άνθρωπος. Και αν έμαθα κάτι μέσα από όλη αυτή την πορεία, είναι ότι η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο σώμα. Βρίσκεται στο μυαλό, στην ψυχή και στην απόφαση να συνεχίσεις. Όσο συνεχίζεις να ελπίζεις, να προσπαθείς και να χαμογελάς, υπάρχει πάντα ένας καινούργιος δρόμος μπροστά σου.
Γιατί, όπως συνηθίζω να λέω, τίποτα δεν μένει το ίδιο. Όμως πάντα μπορούμε να κάνουμε τη ζωή μας όσο καλύτερη γίνεται
