Μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, με σαφείς αιχμές για τη στάση της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, έστειλε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, την ημέρα έναρξης της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Με την Τουρκία να παραμένει εκτός του ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE, παρά τις προσπάθειές της να εξασφαλίσει πρόσβαση στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, ο Φιντάν επέκρινε τους περιορισμούς που τίθενται στη συνεργασία με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
“Οι περιορισμοί στην αμυντική-βιομηχανική συνεργασία υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα και επιβραδύνουν την ανταπόκριση”, δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένοι αποκλεισμοί έχουν πλέον μετατραπεί σε “στρατηγικά μειονεκτήματα”.
Το μήνυμα για “πλήρη συμπερίληψη” της Τουρκίας
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας ζήτησε οι ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες να παραμείνουν “πλήρως συμπεριληπτικές” για όλα τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
“Μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή συνεισφορά είναι απαραίτητη. Ωστόσο, οι περιορισμοί στην αμυντική-βιομηχανική συνεργασία υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα και επιβραδύνουν την ανταπόκριση”, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η διατύπωση του Φιντάν είχε σαφή αποδέκτη τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στην εμπλοκή της Τουρκίας στο SAFE, με την Αθήνα και τη Λευκωσία να έχουν καταστήσει σαφές ότι η συμμετοχή της Άγκυρας δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της.
Ο Τούρκος υπουργός δεν κατονόμασε ευθέως την Ελλάδα και την Κύπρο, ωστόσο η χρονική στιγμή και η αναφορά στους “περιορισμούς” δεν αφήνουν πολλά περιθώρια παρερμηνείας.
Η Άγκυρα πιέζει για είσοδο στο ευρωπαϊκό αμυντικό ταμείο
Η Τουρκία επιδιώκει να αξιοποιήσει τη μεγάλη αμυντική της βιομηχανία και τη θέση της στο ΝΑΤΟ, προκειμένου να εξασφαλίσει συμμετοχή στα νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά και εξοπλιστικά προγράμματα.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι ο αποκλεισμός μιας χώρας με μεγάλες παραγωγικές δυνατότητες σε πυρομαχικά, τεθωρακισμένα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οπλικά συστήματα αποδυναμώνει τη συνολική ευρωπαϊκή προσπάθεια.
Με τη φράση “στρατηγικά μειονεκτήματα”, ο Φιντάν επιχείρησε ουσιαστικά να αντιστρέψει το επιχείρημα Αθήνας και Λευκωσίας. Αντί να παρουσιάσει την τουρκική συμμετοχή ως πολιτική παραχώρηση προς την Άγκυρα, την εμφάνισε ως αναγκαία προϋπόθεση για να αποκτήσει η Ευρώπη ταχύτερη και αποτελεσματικότερη αμυντική παραγωγή.
Το SAFE στο παρασκήνιο της Συνόδου του ΝΑΤΟ
Η παρέμβαση Φιντάν έγινε με φόντο τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην τουρκική πρωτεύουσα, όπου η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και η αύξηση της παραγωγής στρατιωτικού υλικού βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα.
Η Τουρκία επιδιώκει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως απαραίτητο κρίκο στην προσπάθεια της Συμμαχίας να μετατρέψει τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες σε πραγματικές δυνατότητες, νέα οπλικά συστήματα και μεγαλύτερα αποθέματα πυρομαχικών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Άγκυρα θεωρεί αντιφατικό να ζητείται από τους Ευρωπαίους συμμάχους να ενισχύσουν την άμυνά τους, αλλά ταυτόχρονα να αποκλείεται από τις σχετικές πρωτοβουλίες μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές και βιομηχανικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ.
Η ελληνική και κυπριακή “κόκκινη γραμμή”
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι αποκλειστικά οικονομικό ή βιομηχανικό.
Η πιθανή συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά προγράμματα άμυνας αγγίζει ευρύτερα ζητήματα πολιτικής αξιοπιστίας, σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών και συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές αρχές.
Η ελληνική και κυπριακή πλευρά δεν επιθυμούν η ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους του ΝΑΤΟ να λειτουργήσει ως αυτόματο εισιτήριο για την πρόσβασή της σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και κοινές αμυντικές προμήθειες.
Ακριβώς αυτή τη στάση επιχειρεί να κάμψει ο Χακάν Φιντάν, μεταφέροντας τη συζήτηση από τις ελληνοτουρκικές και κυπροτουρκικές διαφορές στην ανάγκη για “συμπεριληπτική” αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Πίεση με όχημα τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας
Η Άγκυρα χρησιμοποιεί τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ ως ευκαιρία για να προβάλει τη στρατιωτική της βαρύτητα και να αυξήσει την πίεση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το μήνυμα Φιντάν είναι ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να ζητά περισσότερα όπλα, πυρομαχικά και παραγωγική δυνατότητα και ταυτόχρονα να κρατά την τουρκική αμυντική βιομηχανία εκτός των σχεδιασμών της.
Η Αθήνα και η Λευκωσία, από την άλλη, επιμένουν ότι η στρατηγική χρησιμότητα δεν μπορεί να ακυρώνει τις πολιτικές προϋποθέσεις και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Η αντιπαράθεση για το SAFE αναδεικνύεται έτσι σε ένα ακόμη πεδίο ελληνοτουρκικού και ευρωτουρκικού παζαριού, με την Άγκυρα να απαιτεί πρόσβαση και την ελληνική και κυπριακή πλευρά να διατηρούν ισχυρές επιφυλάξεις.
Π.Κ.
Πηγή: capital.gr
