Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Έχει κοπεί σοβαρά η διάθεση για επιχειρηματικές επενδύσεις στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, ενώ, παρά το γεγονός ότι και στην Ελλάδα έχουμε κατεβάσει ταχύτητα, η οικονομία και οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να χρηματοδοτούνται, να επενδύουν και να δημιουργούν πλεονασματικά αποθεματικά.
Τα στοιχεία της ΕΚΤ για το πρώτο τρίμηνο δείχνουν καθαρή επιβράδυνση και πρέπει να προβληματίσουν: το ακαθάριστο λειτουργικό πλεόνασμα των (μη χρηματοπιστωτικών) επιχειρήσεων μειώθηκε με ετήσιο ρυθμό 0,8%, ενώ στο προηγούμενο τρίμηνο αυξανόταν κατά 5,2%. Την ίδια ώρα, οι μη χρηματοοικονομικές επενδύσεις, δηλαδή οι επενδύσεις σε πάγια, αποθέματα και άυλα στοιχεία, αυξήθηκαν μόλις 1,1%, από 1,8% στο τέλος του 2025, ενώ η συνολική χρηματοδότηση έμεινε στάσιμη στο 1,5%, που είναι από τους χαμηλότερους ρυθμούς από το 2021 και μετά.
Το λειτουργικό πλεόνασμα είναι “μαξιλάρι” διαθεσίμων κεφαλαίων, που βγάζει μια επιχείρηση από τη δουλειά της. Είναι αυτό που μένει από την παραγωγή και τις πωλήσεις, πριν υπολογιστούν άλλες επιβαρύνσεις, και δείχνει αν μια εταιρεία έχει δικά της αποθεματικά για να χρηματοδοτήσει μισθούς, τόκους και, τελικά, νέα επενδυτικά σχέδια. Όταν αυτό το μέγεθος πέφτει, οι επιχειρήσεις έχουν λιγότερο χώρο να κινηθούν με δικά τους χρήματα. Αν ταυτόχρονα οι επενδύσεις μένουν χαμηλά και η χρηματοδότηση δεν επιταχύνεται, η εικόνα δείχνει στασιμότητα και προσεκτικές κινήσεις και πάντως όχι ανάπτυξη.
Αυτό αποτυπώνουν τα στοιχεία της ΕΚΤ για τις επιχειρήσεις:
-Η καθαρή προστιθέμενη αξία των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών αυξήθηκε μόνο 1,4%, από 4,6% στο προηγούμενο τρίμηνο. Το ακαθάριστο επιχειρηματικό εισόδημα, που η ΕΚΤ το περιγράφει ως μέγεθος κοντά στις ταμειακές ροές, αυξήθηκε μόλις 0,7%, από 4,9%.
Είναι σαφές ότι δεν μειώθηκαν μόνο τα “κέρδη παραγωγής”. Μειώθηκε και η ταχύτητα με την οποία οι επιχειρήσεις δημιουργούν ρευστότητα για να επενδύσουν και να χρηματοδοτήσουν την επόμενη φάση τους.
Η διαφορά με την Ελλάδα
Η ελληνική εικόνα είναι διαφορετική, αν και δεν συγκρίνεται απόλυτα ένα προς ένα, γιατί τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι όλα στην ίδια ακριβώς στατιστική βάση. Ωστόσο, υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία αναφέρει ότι το 2025 το ακαθάριστο λειτουργικό πλεόνασμα των ελληνικών μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων αυξήθηκε σε ονομαστικούς όρους κατά 6,6%, από 2,2% το 2024, ενώ το καθαρό λειτουργικό πλεόνασμα αυξήθηκε 9%, από 0,2%. Αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις μπήκαν στο 2026 με καλύτερη βάση κερδοφορίας από εκείνη που δείχνει τώρα η μέση εικόνα της Ευρωζώνης.
Και στις επενδύσεις, η Ελλάδα εμφανίζει ισχυρότερο ετήσιο ρυθμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το ΑΕΠ, οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν 12,1% στο πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2025.
Από την άλλη πλευρά, και οι ελληνικές επενδύσεις έχουν μειώσει ταχύτητα, αν και διατηρούν θετική δυναμική: σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2025, οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μειώθηκαν 2,5%. Η ετήσια εικόνα παραμένει δυνατή, αλλά το πρώτο τρίμηνο έδειξε κόπωση σε τριμηνιαία βάση.
Η τραπεζική χρηματοδότηση στην Ελλάδα κινείται επίσης πιο ζωηρά από την Ευρωζώνη. Τον Μάιο του 2026, η Τράπεζα της Ελλάδος κατέγραψε θετική μηνιαία καθαρή ροή 1,285 δισ. ευρώ προς τις επιχειρήσεις, μετά από αρνητική ροή 1,150 δισ. ευρώ τον Απρίλιο. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις ανέβηκε στο 9,8%, από 8,8%, ενώ για τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε επίσης στο 9,8%, από 9,5%.
Πηγή: capital.gr
