Της Ελευθερίας Κούρταλη
Οι σταθερές κυβερνήσεις και η σχετική οικονομική ανθεκτικότητα αποτελούν χαρακτηριστικά της Νότιας Ευρώπης τα τελευταία χρόνια, όπως σημειώνει η Goldman Sachs. Τα spreads των κρατικών ομολόγων έχουν σχεδόν πλήρως αντιστρέψει τη διεύρυνση από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ωστόσο, ο πολιτικός κίνδυνος αυξάνεται καθώς το 2027 αναμένονται εκλογές στην Ιταλία, την Ισπανία και την Ελλάδα.
Οι εκλογές στην Ισπανία και την Ελλάδα πρέπει να πραγματοποιηθούν το αργότερο μέχρι τα τέλη Ιουλίου 2027, αλλά η αμερικάνικη τράπεζα πιστεύει ότι είναι πιο πιθανό να διεξαχθούν πριν από τον Απρίλιο. Οι ιταλικές εκλογές πρέπει να διεξαχθούν πριν από τα τέλη Σεπτεμβρίου 2027, αλλά θα μπορούσαν να επισπευσθούν για τον Απρίλιο, αν και αυτό είναι απίθανο κατά την άποψή της.
Σε κάθε περίπτωση, αυτές οι τρεις γενικές εκλογές μοιράζονται έναν βασικό κίνδυνο, τονίζει η Goldman: μετά από σχεδόν μια πλήρη θητεία σαφών κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών και κυβερνητικής σταθερότητας, τουλάχιστον στην Ιταλία και την Ελλάδα, οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι επόμενοι εκλογικοί γύροι θα οδηγήσουν σε κατακερματισμένα κοινοβούλια.
Τρεις εκλογές, ένας κίνδυνος
Τους επόμενους μήνες, οι αγορές πιθανότατα θα επικεντρωθούν στις εξής τρεις πολιτικές εξελίξεις όσον αφορά τις χώρες του Νότου της Ευρωζώνης, όπως επισημαίνει η Goldman. Αυτές είναι η πιθανότητα εκλογικής μεταρρύθμισης στην Ιταλία, τον βαθμό στον οποίο οι συνεχιζόμενες δικαστικές έρευνες σε πρώην υπεύθυνους χάραξης πολιτικής που πρόσκεινται στον Ισπανό πρωθυπουργό Σάντσεθ θα μειώσουν το ποσοστό αποδοχής του κυβερνώντος συνασπισμού, και την πιθανότητα το κόμμα του Έλληνα πρωθυπουργού να ξεπεράσει το όριο που απαιτείται για να εξασφαλίσει την αυτοδυναμία.
Ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, η αμερικάνικη τράπεζα εξηγεί πως το ελληνικό εκλογικό σύστημα διαθέτει ενισχυμένη αναλογική, έναν συνδυασμό αναλογικής εκπροσώπησης και πριμοδότησης πλειοψηφίας για το νικητήριο κόμμα, με σκοπό τη διευκόλυνση της κυβερνητικής σταθερότητας.
Η πριμοδότηση, το “μπόνους”, η οποία επανεισήχθη με νόμο του 2020 και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στις τελευταίες εκλογές του 2023, απονέμεται στο κόμμα που κερδίζει το μεγαλύτερο μέρος των εθνικών ψήφων και ανέρχεται σε 20 έδρες (από τις 300) εάν το νικητήριο κόμμα λάβει τουλάχιστον το 25% των εθνικών ψήφων.
Επιπλέον, για κάθε 0,5% των ψήφων που κερδίζονται πάνω από το όριο του 25%, το κόμμα λαμβάνει μία επιπλέον έδρα στο Κοινοβούλιο, έως και 50 έδρες, το οποίο επιτυγχάνεται όταν το νικητήριο κόμμα εξασφαλίσει το 40% ή περισσότερο των ψήφων. Επίησης, στο Κοινοβούλιο εισέρχονται μόνο τα πολιτικά κόμματα που εξασφαλίζουν τουλάχιστον το 3% του συνολικού εθνικού ψήφου.
Η Goldman επισημαίνει ότι στις εκλογές του 2023, το κόμμα του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η Νέα Δημοκρατία, κατάφερε να εξασφαλίσει περισσότερο από το 40% των ψήφων και να επιτύχει την απόλυτη πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο.
Ωστόσο, από τον Ιούνιο του 2024, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η δημοτικότητα της ΝΔ έχει μειωθεί σε περίπου 30% των εθνικών ψήφων. Αν και η ΝΔ έχει ένα ισχυρό προβάδισμα έναντι των άλλων δύο κύριων κομμάτων – των Σοσιαλιστών (ΠΑΣΟΚ) και του νέου κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Τσίπρας (ΕΛΑΣ) – οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις δείχνουν σαφή κίνδυνο ενός κατακερματισμένου κοινοβουλίου, όπου θα χρειαστεί ένας συνασπισμός κομμάτων για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.
Όπως και ήταν αναμενόμενο, προεκλογικά, όλα τα κύρια κόμματα αντιτίθενται επί του παρόντος στην ανάγκη σχηματισμού συνασπισμού, αλλά αυτή η θέση πιθανότατα θα επανεκτιμηθεί μετά τις εκλογές, καθώς το πιο πιθανό αποτέλεσμα με βάση τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις θα ήταν ένας συνασπισμός μεταξύ της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ.
Πολύ νωρίς για να αποτιμηθεί ακόμη ο πολιτικός κίνδυνος
Η αμερικάνικη τράπεζα αναμένει ότι οι αγορές θα επικεντρωθούν σύντομα στην περίοδο ανακοίνωσης και ψήφισης των προϋπολογισμών τον Σεπτέμβριο/Οκτώβριο.
Ωστόσο, δεν αναμένει σημαντικές εκπλήξεις σε αυτό το μέτωπο στην Ιταλία, την Ισπανία ή την Ελλάδα. Τα δημοσιονομικά ισοζύγια θα συνεχίσουν να βελτιώνονται στην Ιταλία και την Ισπανία, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναμένει καμία αλλαγή στην Ελλάδα. Σε αντίθεση με το παρελθόν, η Νότια Ευρώπη συνεχίζει να οδεύει προς μεγαλύτερη δημοσιονομική εξυγίανση από ό,τι στην υπόλοιπη ευρωζώνη, τονίζει η Goldman.
Η διεύρυνση των spreads των κρατικών ομολόγων από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν έχει ως επί το πλείστον αναστραφεί, σημειώνει η G.S. Επιπλέον, οι σχετικοί δείκτες της αμερικάνικης τράπεζας συνεχίζουν να υποδεικνύουν ότι ο εγχώριος πολιτικός κίνδυνος είναι καλά αποτιμημένος, χωρίς ενδείξεις ιδιοσυγκρασιακής πίεσης στα spreads των κρατικών ομολόγων στη Νότια Ευρώπη. Αν μη τι άλλο, οι εγχώριοι παράγοντες συνεχίζουν να υποστηρίζουν χαμηλότερα spreads των κρατικών ομολόγων, με τον αντίκτυπο του παγκόσμιου ενεργειακού σοκ στην ευρωπαϊκή οικονομία να συμβάλλει σε υψηλότερα spreads των κρατικών ομολόγων τους τελευταίους τρεις μήνες.
Ωστόσο, οι επενδυτές θα πρέπει να έχουν υπόψη τους τον κίνδυνο οι γενικές εκλογές του 2027 στην Ιταλία, την Ισπανία και την Ελλάδα να μην επιτύχουν σαφείς κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες, τονίζει η Goldman. Στο παρελθόν, οι μεταβαλλόμενες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες έχουν συνδεθεί με κυβερνητική αστάθεια και μακροοικονομικούς κινδύνους.
Ωστόσο, δεδομένου του τρέχοντος θετικού περιβάλλοντος στις αγορές, η αμερικάνικη τράπεζα πιστεύει ότι οι επενδυτές θα πρέπει να είναι προσεκτικοί όσον αφορά την τοποθέτηση για τον αυξανόμενο πολιτικό κίνδυνο σε αυτό το στάδιο για δύο σχετικούς λόγους. Πρώτον, οι πρόωρες εκλογές φέτος παραμένουν αρκετά απίθανες και, δεύτερον, πιστεύει ότι οι γενικές εκλογές είναι απίθανο να γίνουν καταλύτες για πολιτικό κίνδυνο και κινήσεις των spreads κρατικών ομολόγων έως το τέλος του έτους.
Συνεπώς, όπως καταλήγει η Goldman, οι αγορές δεν πρέπει να ανησυχούν για την αύξηση του πολιτικού κινδύνου στον Νότο, ακόμα…
Πηγή: capital.gr
