Τραμπ Vs Μελόνι: Η κοινή αντι-woke ατζέντα δεν στάθηκε αρκετή για να σώσει τη συμμαχία τους

Η Τζόρτζια Μελόνι ήταν η μοναδική ευρωπαία αρχηγός κυβέρνησης που παρέστη στην ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ το 2025. Οι δυο τους συμμερίζονται παρόμοιες υπερσυντηρητικές θέσεις, δεσμευόμενοι να καταπολεμήσουν την παράνομη μετανάστευση και να υπερασπιστούν αυτό που θεωρούν χριστιανικές ρίζες της Δύσης. Και όμως, οι δύο ηγέτες σήμερα βρίσκονται σε τροχιά ρήξης.

Υπενθυμίζεται ότι λίγους μήνες μετά την ορκωμοσία του Τραμπ, εν μέσω τεταμένων εμπορικών διαπραγματεύσεων μεταξύ των ευρωπαίων ηγετών και της Ουάσιγκτον, η Μελόνι προσκάλεσε στη Ρώμη τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε μια τριμερή σύνοδο. Η Μελόνι δήλωσε ότι ευελπιστούσε η συνάντηση αυτή να σηματοδοτήσει «μια νέα αρχή» στις διατλαντικές σχέσεις.

«Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Ρώμης έχουν επιδεινωθεί αισθητά» όπως σημειώνει ο Ιταλός δημοσιογράφος στο περιοδικό Foreign Policy, Μικέλε Μπαρμπέρο, τονίζοντας πως η αντιπαράθεση θεωρείται ευρέως σημείο καμπής για τη Μελόνι στη διεθνή σκηνή.

Η αρχή της σύγκρουσης

Η διαμάχη ξεκίνησε τον Ιούνιο, όταν ο Τραμπ δήλωσε σε Ιταλό δημοσιογράφο ότι η Μελόνι τον είχε «παρακαλέσει» να βγάλει μαζί της φωτογραφία στη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία. Εκείνη απάντησε ότι «ούτε η Ιταλία ούτε εγώ παρακαλάμε ποτέ».

Την επόμενη ημέρα, ο Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό του, ενώ παράλληλα επέκρινε την Ιταλία επειδή δίσταζε να παραχωρήσει στις ΗΠΑ πλήρη χρήση των στρατιωτικών της βάσεων για την αμερικανική αεροπορική εκστρατεία κατά του Ιράν. Υποστήριξε επίσης ότι η Μελόνι χάνει έδαφος στις δημοσκοπήσεις.

Η ιταλίδα πρωθυπουργός ανταπάντησε ότι, όσον αφορά τη δημοτικότητά της, «το να είμαι φίλη σας σίγουρα δεν με έχει ωφελήσει… Σας προτείνω να ασχοληθείτε με τη δική σας».

«Το περιστατικό αποτυπώνει τέλεια την αποτυχία μιας στρατηγικής που η Μελόνι ακολούθησε ανοιχτά καθ’ όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησής της: να τοποθετηθεί ως διαμεσολαβήτρια και ενδιάμεσος μεταξύ της Ευρώπης και του Λευκού Οίκου», δήλωσε ο ερευνητής της άκρας δεξιάς στο Πανεπιστήμιο Griffith της Αυστραλίας, Φραντσέσκο Βιτονέτο.

Η Μελόνι εργάστηκε συστηματικά για να διαμορφώσει αυτόν τον ρόλο, πραγματοποιώντας πολλαπλές επισκέψεις στον Τραμπ κατά τη διάρκεια του τελευταίου ενάμιση έτους. Από την επανεκλογή του το 2024, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επαινέσει τη Μελόνι, χαρακτηρίζοντάς την «εξαιρετική γυναίκα» και «πολύ επιτυχημένη πολιτικό».

Τον Απρίλιο, η Μελόνι επέκρινε δημόσια τον Τραμπ για τα σχόλιά του εναντίον του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, ο οποίος είχε ταχθεί κατά του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Ο Τραμπ στη συνέχεια κατηγόρησε τη Μελόνι ότι δεν έκανε αρκετά για να συμβάλει στην αντιμετώπιση της σύγκρουσης. «Έχω σοκαριστεί μαζί της. Πίστευα ότι είχε θάρρος, αλλά έκανα λάθος», δήλωσε στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera.

Δύσκολο να επανέλθουν οι σχέσεις

Μετά από εκείνο το επεισόδιο, «η Μελόνι προσπάθησε να αποκαταστήσει τις σχέσεις, αλλά δεν τα κατάφερε», δήλωσε ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Luiss της Ρώμης, Ρομπέρτο Ντ’Αλιμόντε. «Τώρα, όμως, κινήθηκε επιδέξια εκμεταλλευόμενη την ευκαιρία να αποστασιοποιηθεί από τον Τραμπ, ίσως οριστικά.»

Πλέον είναι δύσκολο να επανέλθουν οι σχέσεις σε μια κανονικότητα, με τα στελέχη του κόμματο της Μελόνι να δυσκολευόνται να κρατήσουν την ψυχραιμία τους.

Η επίθεση του Τραμπ ήταν «ντροπιαστική, παράλογη και τον έκανε να φαίνεται γελοίος», δήλωσε η Αλέσια Αμπρόζι, βουλευτής του κόμματος Αδέλφια της Ιταλίας της Μελόνι. Η Μελόνι «απάντησε όπως ακριβώς έπρεπε» απέναντι στις «ασυναρτησίες» του Τραμπ, δήλωσε ο Τζουζέπε Μανγκανιέλο, δημοτικός σύμβουλος του ίδιου κόμματος στην πόλη Πινερόλο, στη βορειοδυτική Ιταλία.

Τι κερδίζει η Μελόνι

Η σύγκρουση Τραμπ-Μελόνι είναι επίσης πιθανό να αποδειχθεί πολιτικά επωφελής για τη Μελόνι στο εσωτερικό της χώρας, σύμφωνα με τον Ιταλό δημοσιογράφο.

Έχοντας η ίδια υποστεί ήττα σε πρόσφατα κρίσιμο δημοψήφισμα για τη δικαστική μεταρρύθμιση, με τον πληθωρισμό να αναζωπυρώνται λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ένα νεοσύστατο υπερσυντηρητικό κόμμα, το National Future, να της αποσπά υποστηρικτές της, η στενή σχέση της με τον Τραμπ -τον οποίο εγκρίνει μόλις το 15% περίπου των Ιταλών- αποτελεί βάρος.

«Το περιστατικό αυτό μπορεί να έχει θετικές εσωτερικές πολιτικές συνέπειες για τη Μελόνι. Μπορεί να παίξει το γνώριμο και εύκολο χαρτί της εθνικής υπερηφάνειας, της υπεράσπισης του εθνικού συμφέροντος απέναντι σε οποιονδήποτε, ακόμη και σε κάποιον που όλοι θεωρούσαν φίλο της», δήλωσε ο Βιτονέτο του Πανεπιστημίου Griffith.

Σύμφωνα με τον Βιτονέτο, η πολιτική σύμπλευση Μελόνι και Τραμπ βασιζόταν σε τυπικές θέσεις της άκρας δεξιάς, όπως ο περιορισμός της μετανάστευσης και η αντίθεση στη λεγόμενη «woke» ιδεολογία. «Όμως η Μελόνι απέτυχε να μετατρέψει αυτή την ιδεολογική εγγύτητα σε μια λειτουργική στρατηγική συμμαχία», κατέληξε.

Πιο μακριά από την Ουάσιγκτον, πλησιέστερα στις Βρυξέλλες

Επιπλέον, σύμφωνα με τον ιταλό δημοσιογράφο, το γεγονός ότι ο Τραμπ κατάφερε να αποξενώσει και την ευρωπαϊκή δεξιά και συνεπώς και την ιταλική, ενδέχεται να φέρει τη Μελόνι πιο κοντά στις Βρυξέλλες.

Μπορεί κάποτε η ίδια να άσκησε δριμύτατη κριτική στην ΕΕ αλλά από τότε που έγινε πρωθυπουργός επιδίωξε να διατηρήσει μια λεπτή ισορροπία στις σχέσεις της με την Ένωση. Παράλληλα, όμως, συγκρούστηκε με την ΕΕ για τις πολιτικές της πράσινης μετάβασης, τις οποίες σε μεγάλο βαθμό απορρίπτει, και πιο πρόσφατα για τους αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες, που δυσκολεύουν την ιταλική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.

«Η Μελόνι έχει ήδη φέρει τα Αδέλφια της Ιταλίας πιο κοντά στην Ευρώπη», δήλωσε ο Ντ’Αλιμόντε, «και αυτή η ρήξη με τον Τραμπ δεν θα κάνει τίποτε άλλο παρά να ενισχύσει την “ευρωπαϊκοποίησή” της.»

Σύμφωνα, ωστόσο, με τον Καρμπονέλ, αυτή η μετατόπιση είναι απίθανο να ενισχύσει ουσιαστικά τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις σχέσεις της με τον Τραμπ, καθώς η Μελόνι, παρά τη διαφημιζόμενη πολιτική της συγγένεια με τον αμερικανό πρόεδρο, ήδη έδινε προτεραιότητα στα εθνικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα πριν από την πρόσφατη ρήξη τους.

Στην περίπτωση της Γροιλανδίας, για παράδειγμα, ακόμη κι αν η κυβέρνησή της απέφυγε τον πιο επιθετικό τόνο που υιοθέτησαν άλλες χώρες, η Μελόνι συνυπέγραψε τον Ιανουάριο, μαζί με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, μια αυστηρά διατυπωμένη δήλωση με την οποία δεσμεύονταν να υπερασπιστούν την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας.