Του Κώστα Κατίκου
Στροφή στην ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος πραγματοποιεί η κυβέρνηση με το νέο νομοσχέδιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), το οποίο φιλοδοξεί να διευρύνει τη συμμετοχή εργαζομένων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση, να αυξήσει τις συμπληρωματικές συνταξιοδοτικές παροχές και να δημιουργήσει ένα πιο ευέλικτο και ανταγωνιστικό πλαίσιο λειτουργίας.
Ολα αυτά υπαγορεύονται από την μελλοντική ανάγκη για την επάρκεια των συντάξεων καθώς οι προβλέψεις για τις επιπτώσεις που θα έχει το δημογραφικό στο ασφαλιστικό σύστημα είναι δυσοίωνες για την επάρκεια των συντάξεων με χρηματοδότηση μόνο από τον πρώτο – δημόσιο πυλώνα ασφάλισης.
Για τον λόγο αυτόν με το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης δίδονται κίνητρα ασφάλισης χωρίς επαγγελματικούς ή ηλικιακούς περιορισμούς στα νέα ταμεία.
Κερδισμένοι θα είναι οι νέοι ασφαλισμένοι μεταξύ 25-30 ετών καθώς θα έχουβν μεγάλο διάστημα ωρίμανσης των δικαιωμάτων τους εφόσον αποφασίσουν να ενταχθούν στα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, είτε με συνεισφορά των εργοδοτών τους είτε μόνο με τις δικές τους εισφορές αν πρόκειται για συμμετοχή σε συνταξιοδοτικά αποταμιευτικά προγράμματα τραπεζών.
Με βάση τις εκτιμήσεις ειδικών τα νέα ταμεία θα δίνουν μετά από περίπου 25 χρόνια ασφάλισης, μια συμπληρωματική σύνταξη της τάξης των 200 έως 300 ευρώ τον μήνα, ή περίπου ένα μέσο ποσό της τάξης των 220 ευρώ, δηλαδή σχεδόν στο ύψος της μισής εθνικής σύνταξης με τα σημερινά δεδομένα.
Το τελικό ύψος της παροχής ωστόσο θα εξαρτάται από τον χρόνο ασφάλισης, την ηλικία του ασφαλισμένου, το ύψος των εισφορών, τις αποδόσεις των επενδύσεων και τη βιωσιμότητα του Ταμείου. Σε περιπτώσεις μεγαλύτερης διάρκειας ασφάλισης και υψηλών αποδόσεων, οι παροχές μπορούν να είναι αισθητά υψηλότερες.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η μεταρρύθμιση για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, οι οποίοι μέχρι σήμερα λαμβάνουν κατά κανόνα χαμηλές συντάξεις λόγω των περιορισμένων ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλλουν στον πρώτο πυλώνα. Μέσω των νέων επαγγελματικών ταμείων αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να δημιουργήσουν πρόσθετο συνταξιοδοτικό εισόδημα.
Ανοιχτά Ταμεία για όλους
Σημαντική καινοτομία στις νέες ρυθμίσεις που περιλαμβάνει το νομοσχέδιο αποτελεί η δημιουργία των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Τα νέα Ταμεία θα μπορούν να λειτουργούν με άδεια της Τράπεζας της Ελλάδος και να δέχονται χωρίς πολύπλοκες διαδικασίες νέες επιχειρήσεις, επαγγελματικές ενώσεις, συλλογικούς φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις.
Με τον τρόπο αυτό ανοίγει για πρώτη φορά ο δρόμος ώστε μικρές επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες να αποκτήσουν πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση, χωρίς να απαιτείται η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού ασφαλισμένων για τη δημιουργία Ταμείου.
Παράλληλα, καταργούνται τα ηλικιακά εμπόδια συμμετοχής, ενώ οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να μεταφέρουν ελεύθερα τα κατοχυρωμένα δικαιώματά τους –εισφορές και ασφαλιστικά δικαιώματα– από ένα επαγγελματικό ταμείο σε άλλο, αλλά και από ομαδικά ασφαλιστήρια προς Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Οι βασικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου προβλέπουν:
*Αφορολόγητες ασφαλιστικές εισφορές,
*Δυνατότητα συμμετοχής χωρίς ηλικιακούς περιορισμούς,
*Αύξηση του ανώτατου ορίου εισφορών πέραν του 20% του μισθού,
*Ελεύθερη μεταφορά ασφαλιστικών δικαιωμάτων μεταξύ Ταμείων,
*Δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση ακόμη και σε περίοδο ανεργίας,
*Δημιουργία νέων επενδυτικών προϊόντων,
*Δυνατότητα παροχής προγραμμάτων υγείας,
*Ιδρυση του Ομαδικού Ασφαλιστικού Προϊόντος Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), το οποίο θα προσφέρεται από ασφαλιστικές εταιρείες με αντίστοιχη προστασία δικαιωμάτων με τα ΤΕΑ,
*Δυνατότητα συμμετοχής τραπεζών μέσω επενδυτικών ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης, με ή χωρίς εργοδοτική συμμετοχή.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να αξιοποιούν την επαγγελματική ασφάλιση ως εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού, ακόμη και μέσω συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Νέο φορολογικό καθεστώς
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αναμόρφωση του φορολογικού πλαισίου.
Η κυβέρνηση έχει συμφωνήσει με το υπουργείο Οικονομικών σε χαμηλότερη φορολόγηση των παροχών, με τις τελικές διατάξεις να οριστικοποιούνται μετά τον διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς.
Με τα νέα ταμεία το ασφαλιστικό σύστημα διαρθρώνεται πλέον σε τρεις πυλώνες που είναι οι εξής:
1. Ο πρώτος πυλώνας, για την κύρια και επικουρική σύνταξη που εγγυάται το Δημόσιο.
2. Ο δεύτερος πυλώνας, με τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης που λειτουργούν υπό τον έλεγχο της Τράπεζας της Ελλάδος.
3. Ο τρίτος πυλώνας, που περιλαμβάνει τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά προγράμματα των ασφαλιστικών εταιρειών.
Σήμερα λειτουργούν 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με περίπου 55.000 ασφαλισμένους και μέσο ατομικό λογαριασμό 10.500 ευρώ. Η συνολική αξία του ενεργητικού τους ανέρχεται σε 2,63 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 1% του ΑΕΠ, το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στις περισσότερες χώρες της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης το αντίστοιχο ποσοστό κυμαίνεται μεταξύ 4,5% και 6,5% του ΑΕΠ, ενώ στις σκανδιναβικές χώρες φθάνει ακόμη και το 55%-190% του ΑΕΠ. Στις χώρες του ΟΟΣΑ ο μέσος όρος ανέρχεται περίπου στο 50% του ΑΕΠ.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στον Ιούλιο και να κατατεθεί στη Βουλή στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Πηγή: capital.gr
