Πρόσθετη σύνταξη από τα επαγγελματικά ταμεία –Τι προβλέπει το νομοσχέδιο…

Του Κώστα Κατίκου

Νέου τύπου ασφαλιστικά ταμεία που θα λειτουργούν υπό την εποπτεία του κράτους με το σύστημα του ατομικού συνταξιοδοτικού κουμπαρά, φέρνει το νομοσχέδιο για την ενίσχυση του θεσμού της επαγγελματικής ασφάλισης που αναμένεται να παρουσιαστεί αύριο στο υπουργικό συμβούλιο.

Με το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, στο οποίο όπως πληροφορείται το Capital.gr, θα περιλαμβάνει και άλλες ασφαλιστικές διατάξεις, επιχειρείται το “επαναλανσάρισμα” της σύστασης νέων ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης που προέβλεπαν οι διατάξεις του νόμου 5078/2023 οι οποίες στην πράξη δεν εφαρμόστηκαν.

Το υπουργείο μετά από δυο και πλέον χρόνια επεξεργασίας φέρνει νέες ρυθμίσεις για να καταστήσει πιο ελκυστική, απλή και συμφέρουσα την ένταξη των ασφαλισμένων σε ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, καθώς υπάρχει πανευρωπαϊκή στροφή στο νέο θεσμό λόγω του δημογραφικού και της ανάγκης για επάρκεια συντάξεων στο μέλλον.

Οι παροχές των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης θα προστίθενται στις συντάξεις που θα καταβάλλονται από τον πρώτο πυλώνα και θα ενισχύουν το εισόδημα των μελλοντικών συνταξιούχων.

Η κυβέρνηση θεωρεί μια από τις εμβληματικές μεταρρυθμίσεις την ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα συντάξεων μέσω των Ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης, καθώς οι μελέτες δείχνουν ότι στα επόμενα χρόνια θα απαιτηθούν περισσότεροι πόροι από το δημόσιο σύστημα ασφάλισης για να στηριχθούν οι συντάξεις, λόγω δημογραφικής γήρανσης.

Οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου για την επαγγελματική ασφάλιση περιλαμβάνουν:

1.Σύσταση επαγγελματικών ταμείων από ομοειδείς κλάδους στα οποία θα έχουν δικαίωμα να ασφαλιστούν και εργαζόμενοι από άλλους τομείς. Στα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης θα μπορούν να ασφαλίζονται μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες από οποιονδήποτε κλάδο χωρίς να απαιτείται η σύσταση ξεχωριστού ταμείου από κάθε εργοδότη ή επαγγελματικό φορέα.

2.Ελεύθερη μεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από την ιδιωτική ασφάλιση σε ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης και αντίστροφα, ώστε οι ασφαλισμένοι να επιλέγουν φορέα και προγράμματα με καλύτερες παροχές.

3.Είσοδο των τραπεζών στον χώρο της επαγγελματικής ασφάλισης μέσα από την δημιουργία επενδυτικών ταμείων στα οποία θα μπορούν να ενταχθούν οι ασφαλισμένοι οποιουδήποτε κλάδου με ή και χωρίς εργοδοτική συμμετοχή.    

4.Μείωση της φορολογίας των παροχών. Το υπουργείο εξετάζει την αντικατάσταση του σημερινού συστήματος, το οποίο συνδέει τη φορολόγηση με τα χρόνια συμμετοχής στο ταμείο, με ένα νέο μοντέλο που θα βασίζεται κυρίως στην ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος επιλέγει να λάβει την παροχή του, ώστε όσο περισσότερα χρόνια μένει ασφαλισμένος τόσο μικρότερη να είναι και η φορολόγηση. Σήμερα ο φόρος στις παροχές των επαγγελματικών ταμείων ξεκινά με 20% για έως 5 έτη ασφάλισης, και υποχωρεί σταδιακά στο 5% για όσους παραμείνουν ασφαλισμένοι από 20 έτη και άνω.

Ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης θα αποτελέσουν διέξοδο για την αύξηση των παροχών τους καθώς οι συντάξεις που λαμβάνουν είναι από τις χαμηλότερες λόγω των χαμηλών εισφορών που καταβάλουν.

Συμπλήρωμα 200-300 ευρώ

Με τα σημερινά δεδομένα, οι συντάξεις από τα επαγγελματικά ταμεία μπορεί να κυμαίνονται στα 200 ως 300 ευρώ τον μήνα για περίπου 25 χρόνια ασφάλισης.

Οι συντάξεις θα είναι κατά βάση οι αποδόσεις αποταμιευτικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Το ποσό σύνταξης που θα μπορούν να πάρουν οι νέοι ασφαλισμένοι από ένα ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης, θα  είναι συνάρτηση του χρόνου ασφάλισης της ηλικίας, των εισφορών που θα έχουν καταβάλλει, αλλά και της βιωσιμότητας του φορέα.

Το νέο σχήμα του ασφαλιστικού μόλις τεθούν σε εφαρμογή οι νέες ρυθμίσεις για τα επαγγελματικά ταμεία, θα περιλαμβάνει:

*Το δημόσιο σύστημα ασφάλισης ως πρώτο πυλώνα με την κύρια και επικουρική σύνταξη υπό την εγγύηση του κράτους.

*Ο δεύτερος πυλώνας θα είναι οι συντάξεις από τα Ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης χωρίς να τελούν υπό την εγγύηση αλλά υπό τον έλεγχο του κράτους.

*Τον τρίτο πυλώνα που είναι η ιδιωτική ασφάλιση μέσα από τα συνταξιοδοτικά προγράμματα των ασφαλιστικών εταιριών.

Τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα είναι: α) καθορισμένων παροχών, βάσει των οποίων οι ασφαλισμένοι θα πάρουν ένα συγκεκριμένο ποσό, το οποίο υπολογίζεται με βάση τη διάρκεια της απασχόλησής τους και β) καθορισμένων εισφορών, βάσει των οποίων οι συνταξιοδοτικές παροχές του εργαζομένου εξαρτώνται από τις καταβληθείσες εισφορές και από την απόδοση των σχετικών επενδύσεων.

Στο ασφαλιστικό σύστημα λειτουργούν 28 ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης που καλύπτουν κυρίως διάφορους κλάδους εργαζομένων, με ένα σύνολο περίπου 130.000 ασφαλισμένων. Η συνολική αξία του ενεργητικού τους τον Ιούνιο του 2025 ήταν  στα 2,63 δισ. ευρώ και αντιστοιχεί μόλις στο 1% του ΑΕΠ που είναι το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε μετά τη Μάλτα (0,5% του ΑΕΠ). Σε άλλες χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία) το ενεργητικό των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης κυμαίνεται μεταξύ 4,5% και 6,5% του ΑΕΠ, ενώ στα σκανδιναβικά κράτη (Δανία, Σουηδία, Νορβηγία) είναι από 55% ως 190% του ΑΕΠ.