Το Αιγαίο μετατρέπεται σε πεδίο μιας ακόμη αθόρυβης αλλά εξαιρετικά κρίσιμης ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, με φόντο τον έλεγχο των υποθαλάσσιων υποδομών και της «ψηφιακής κυριαρχίας». Οι τουρκικές προκλήσεις και οι συστηματικές παρενοχλήσεις εναντίον των σκαφών που πραγματοποιούν πόντιση καλωδίων οπτικών ινών έχουν δυστυχώς αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, φέρνοντας στην επιφάνεια το αφήγημα της Αγκυρας περί «Γαλάζιας Πατρίδας» ακόμη και στο ψηφιακό πεδίο.
Το πιο πρόσφατο και χαρακτηριστικό επεισόδιο εκτυλίχθηκε στα διεθνή ύδατα μεταξύ Κω και Αστυπάλαιας. Τουρκική πυραυλάκατος προσέγγισε το εξειδικευμένο καλωδιακό πλοίο «Ocean Link», το οποίο εκτελούσε προγραμματισμένες εργασίες. Μέσω ασυρμάτου, οι τούρκοι αξιωματικοί επιχείρησαν να κάνουν «hailing» (κλήση συμμόρφωσης) στο σκάφος, υποστηρίζοντας αβάσιμα ότι έπλεε σε περιοχή τουρκικής υφαλοκρηπίδας και δικαιοδοσίας. Ανάλογη παρενόχληση είχε σημειωθεί λίγο καιρό πριν από τουρκική κορβέτα και πάλι όταν οι εργασίες έφτασαν στα διεθνή ύδατα, κατά του έτερου καλωδιακού σκάφους «Ocean Connector», το οποίο επιχειρούσε στο θαλάσσιο τμήμα μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας.
Ομπρέλα το Πολεμικό Ναυτικό
Η Αγκυρα αμφισβητεί συστηματικά τις νόμιμα εκδοθείσες ελληνικές NAVTEX, εκδίδοντας αντι-NAVTEX και ισχυριζόμενη ότι η Ελλάδα προβαίνει σε «μονομερείς ενέργειες» ανατολικά του 25ου μεσημβρινού. Η απάντηση της Αθήνας σε αυτό το ιδιότυπο «bullying» είναι ψύχραιμη αλλά και απόλυτα αποφασιστική. Οι εργασίες πόντισης δεν σταμάτησαν ούτε λεπτό. Το Πολεμικό Ναυτικό έχει αναπτύξει τη δική του ομπρέλα προστασίας γύρω από τα καλωδιακά πλοία, με διακριτική αλλά σταθερή παρουσία μονάδων επιφανείας, στέλνοντας σαφές μήνυμα προάσπισης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.
Αυτή την περίοδο και τα δύο αυτά πλοία πόντισης είναι στο Βόρειο Αιγαίο. Το «Ocean Conector» επί τη βάσει σχετικής NAVTEX από τις 12 Ιουνίου και μέχρι νεωτέρας ποντίζει καλώδιο που θα συνδέει τα νησιά Λέσβο και Χίο, ενώ το «Ocean Link» πλέει προς την περιοχή της Θάσου.
Πίσω από αυτή τη γεωπολιτική ένταση βρίσκεται η υλοποίηση ενός εμβληματικού έργου: το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SEA-SPINE (High-speed submarine Backbone for islands of the Aegean Sea). Πρόκειται για ένα έργο απόλυτης εθνικής προτεραιότητας που χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό εργαλείο Connecting Europe Facility (CEF). Στόχος του είναι η δημιουργία ενός υποθαλάσσιου ψηφιακού «διαδρόμου» συνολικού μήκους περίπου 560 χιλιομέτρων, που θα συνδέσει έντεκα κομβικά νησιά του Αιγαίου: Αμοργό, Αστυπάλαια, Κω, Σίφνο, Φολέγανδρο, Εύβοια, Χίο, Λέσβο, Λήμνο, Θάσο και Σκύρο.
Οι διασυνδέσεις θα είναι μεταξύ των εξής νησιών: από Αμοργό στην Αστυπάλαια, από την Αστυπάλαια στην Κω, από τη Σίφνο στη Φολέγανδρο, από την Κάρυστο στη Χίο, από τη Χίο στη Λέσβο, από τη Λήμνο στη Θάσο και από την Κύμη στη Σκύρο.
Τα πλοία «Ocean Link» και «Ocean Connector» ποντίζουν και θάβουν τα καλώδια κάτω από τον πυθμένα σε μεγάλα βάθη, χρησιμοποιώντας υπερσύγχρονα υποβρύχια άροτρα και ρομποτικά συστήματα (ROV). Οταν ολοκληρωθεί, το δίκτυο θα προσφέρει ταχύτητες υπερυψηλής ευρυζωνικότητας, εξαλείφοντας οριστικά την απομόνωση των ακριτικών νησιών. Η καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων θα αλλάξει ριζικά, καθώς θα αποκτήσουν ισότιμη πρόσβαση σε προηγμένες υπηρεσίες τηλεϊατρικής, ψηφιακού κράτους και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ενώ θα ενισχυθούν σημαντικά η τοπική οικονομία και ο τουρισμός.
Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η πόντιση των οπτικών ινών στο Αιγαίο δεν είναι απλώς μια τεχνική εργασία για γρηγορότερο Ιντερνετ. Είναι μια μάχη για την κυριαρχία, την ασφάλεια και τον εκσυγχρονισμό. Τα megabits που θα ταξιδεύουν σύντομα στον βυθό του αρχιπελάγους αποτελούν τον πιο ισχυρό, σύγχρονο και ευρωπαϊκό ψηφιακό «θώρακα» της Ελλάδας απέναντι σε κάθε αναθεωρητική επιβουλή.
Δεν είναι διόλου τυχαίο πως ακόμα και κατά το διάστημα που ήταν σε εξέλιξη τις τελευταίες εβδομάδες οι τουρκικές ασκήσεις «Θαλασσόλυκος 2» και «Εφες», στο Ανατολικό, Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο, οι εργασίες πόντισης των καλωδίων ακόμα και στα διεθνή ύδατα, εκεί δηλαδή όπου συνήθως εκδηλώνεται η τουρκική πρόκληση, συνεχίστηκαν κανονικά, με διακριτική παρουσία βέβαια πολεμικού πλοίου σε κάποια απόσταση για παν ενδεχόμενο, ώστε σε καμία περίπτωση να μη δοθεί λάθος μήνυμα στην Αγκυρα ότι η Αθήνα κάνει πίσω στα κυριαρχικά της δικαιώματα και την κυριαρχία της στο Αιγαίο, και πολύ περισσότερο τώρα που η Τουρκία μπορεί ανά πάσα ώρα και στιγμή να φέρει προς ψήφιση το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Κάτι για το οποίο βέβαια σε διπλωματικό επίπεδο το μήνυμα έχει σταλεί, και μάλιστα από τον ίδιο τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη προς τον τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, στην πρόσφατη συνάντησή τους στη Σόφια, ότι μονομερείς και αντίθετες με το διεθνές δίκαιο ενέργειες κρατών για θέματα για τα οποία απαιτείται ή προβλέπεται ρητώς από το διεθνές δίκαιο ότι θα πρέπει να υπάρξει μία διμερής συνεννόηση, στερούνται παντελώς οιουδήποτε νομικού ερείσματος και ως εκ τούτου δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα.
Πηγή: tanea.gr
