Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι δεν σκεφτόταν τα οικονομικά των Αμερικανών όταν διαπραγματευόταν με το Ιράν. Ωστόσο, φαίνεται πως έχει αλλάξει γνώμη, εκτιμά το CNN σε ανάλυσή του λίγο μετά την υπογραφή προκαταρκτικής συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν στις Βερσαλλίες.
«Δεν ήθελα να δω οικονομική καταστροφή. Αν αυτό συνεχιζόταν, θα μπορούσε να συμβεί», ανέφερε την Τετάρτη, επιχειρώντας να εξηγήσει μια συμφωνία που πολλοί επικριτές χαρακτηρίζουν βαθιά προβληματική για τον τερματισμό του πολέμου.
- Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ υπέγραψε τη συμφωνία με το Ιράν στις Βερσαλλίες – Τίθεται άμεσα σε ισχύ, τι περιλαμβάνει
Η δήλωση του προέδρου, στη Γαλλία, αποτέλεσε αποκαλυπτική στιγμή. Έδειξε πώς, υπό πολιτική πίεση, συχνά επιλέγει το βραχυπρόθεσμο όφελος έναντι της μακροπρόθεσμης στρατηγικής. Κι ανέδειξε τον σεβασμό του προς τη «σοφία των αγορών», τις οποίες χαρακτήρισε «πιο λαμπρές» από κάθε σύμβουλό του – «εκτός από εμένα, φυσικά».
Le château de Versailles entre à nouveau dans l’histoire : Donald Trump signe l’accord avec l’Iran #iran #usa #trump #versailles #chateaudeversailles #emmanuelmacron #france #politique #g7 pic.twitter.com/wSYf3CBLXr
— Versailles Culture (@versaillescult) June 18, 2026
Ωστόσο, η αποδοχή ενός ειρηνευτικού σχεδίου που ένας Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής είπε ότι θα έκανε τον Ρόναλντ Ρίγκαν «να αναποδογυρίσει στον τάφο του», ενδέχεται να αποδυναμώσει τη θέση των ΗΠΑ στις κρίσιμες 60ήμερες συνομιλίες που θα καθορίσουν τη μελλοντική πορεία του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Η συμφωνία, που σχεδιάστηκε για να ανοίξει τον δρόμο προς αυτές τις διαπραγματεύσεις, φαίνεται να παραχωρεί σχεδόν όλο το αμερικανικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, προσφέροντας στο Ιράν δισεκατομμύρια δολάρια μέσω άρσης κυρώσεων. Έτσι, ενδέχεται να πλήξει τη φήμη του Τραμπ ως «μεγάλου διαπραγματευτή» – χαρακτηρισμός που τον ανέδειξε από την τηλεόραση στον Λευκό Οίκο.
REUTERS/Evelyn Hockstein
Από τις απειλές στους βομβαρδισμούς και την αναζήτηση εξόδου
Ο πρόεδρος προσπάθησε για εβδομάδες να λυγίσει το Ιράν με βομβαρδισμούς και απειλές καταστροφής του πολιτισμού του. Όταν η διπλωματία σταμάτησε, έστειλε ξανά βομβαρδιστικά και πυραύλους.
Ωστόσο, μέσα από την επίγνωση του κόστους του πολέμου, φαίνεται να βρήκε αυτό που αναζητούσε από την έναρξη της σύγκρουσης τον Φεβρουάριο: μια διέξοδο.
Διαβάστε επίσης: Στενά του Ορμούζ: «Ξεμπλοκάρουν» με 60 ημέρες ελεύθερης ναυσιπλοΐας – Τι θα γίνει με τα διόδια
Μερικές φορές, μέσα στον θόρυβο των δηλώσεών του, ο Τραμπ εκφράζει μια σπάνια ειλικρίνεια για πρόεδρο. Μετά τη σύνοδο της G7, αποκάλυψε ότι είχε μελετήσει πώς το χρηματιστήριο «εκτοξευόταν σαν πύραυλος» κάθε φορά που μιλούσε για ειρήνη με το Ιράν και «έπεφτε πολύ έντονα» όταν οι τίτλοι ειδήσεων προμήνυαν αποτυχία συμφωνίας.
«Ο ένας πρόεδρος που δεν ήθελα να είμαι ήταν ο αείμνηστος, σπουδαίος Χέρμπερτ Χούβερ», είπε, αναφερόμενος στον ηγέτη που θεωρήθηκε υπεύθυνος για τη Μεγάλη Ύφεση.
Πολιτικό και οικονομικό κόστος
Παρότι οι συνέπειες του πολέμου δεν ήταν τόσο ακραίες, η σύγκρουση εκτόξευσε τις τιμές της βενζίνης και αύξησε τον πληθωρισμό. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν την αποδοχή του Τραμπ να πέφτει στα χαμηλά του 30%, ενώ εκείνος αποδίδει την κριτική σε «εκστρατεία δυσφήμισης των Δημοκρατικών».
Η λογική του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου είναι αξιοσημείωτη από πολλές απόψεις. Θα ενθαρρύνει τους επικριτές που πιστεύουν ότι ο πρόεδρος συχνά διαμόρφωνε τις διάφορες δηλώσεις του σχετικά με τον πόλεμο — ειδικά στις αρχές της εβδομάδας — με σκοπό να προκαλέσει αντίδραση στο χρηματιστήριο και να μειώσει τις τιμές του πετρελαίου.
Ακόμη πιο σοβαρά, η παραδοχή του φαίνεται να επιβεβαιώνει τη στρατηγική εκτίμηση του Ιράν ότι το κόστος της σύγκρουσης θα ήταν μεγαλύτερο από ό,τι θα μπορούσαν να αντέξουν οι Αμερικανοί, μόλις η αρχική αεροπορική επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Αυτό σημαίνει ότι το νέο ατού της Τεχεράνης — η ικανότητα να διακόψει τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ — μόλις έγινε ακόμη πιο ισχυρό.
Ο Τραμπ προειδοποίησε την Τετάρτη ότι, αν το Ιράν δεν τηρούσε τη δική του πλευρά της συμφωνίας, θα «έριχνε βόμβες πάνω στα κεφάλια τους». Ωστόσο, ένας αμείλικτος αεροπορικός πόλεμος που διήρκεσε εβδομάδες δεν οδήγησε σε αλλαγή καθεστώτος ούτε ανάγκασε την Ισλαμική Δημοκρατία να συνάψει συμφωνία που να ευνοεί την Ουάσινγκτον. Επομένως, είναι λογικό να συμπεράνουμε ότι ο Τραμπ δεν θα διακινδύνευε την κατάρρευση των χρηματιστηριακών αγορών και την αύξηση των τιμών του πετρελαίου για να επιβάλει τις απαιτήσεις του. Επιπλέον, η απειλή για νέα βομβαρδιστικά χτυπήματα κατά του Ιράν φαίνεται να παραβιάζει την πρώτη ρήτρα του μνημονίου κατανόησης (MOU), η οποία απαγορεύει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν «την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης».
Στις αρχές της σύγκρουσης, ο πρόεδρος φαινόταν ευάλωτος στις κριτικές των Ρεπουμπλικάνων γερουσιαστών, οι οποίοι φοβούνταν ότι είχε υιοθετήσει μια μαλακή στάση απέναντι στο Ιράν. Ωστόσο, με την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, θα είναι πιο δύσκολο για τον ίδιο να υπαναχωρήσει ή να αλλάξει τους όρους του.
Οι αντιδράσεις και οι πολιτικές επιπτώσεις
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο Τραμπ κάνει λάθος που θέλει να τερματίσει τον πόλεμο, αναφέρει το CNN και προσθέτει: αν οι εχθροπραξίες σταματήσουν τώρα, μπορεί να σωθούν πολλές ζωές Αμερικανών και Ιρανών. Και η άμβλυνση των οικονομικών επιπτώσεων θα είχε αισθητή διαφορά στη ζωή πολλών εργαζομένων Αμερικανών.
Υπάρχει όμως ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι είναι τόσο επικριτικοί — μεταξύ των οποίων και ο πρώην Αντιπρόεδρος Μάικ Πενς, ο οποίος την Τρίτη δήλωσε στην Κέιτλαν Κόλινς του CNN ότι η συμφωνία που διαμορφώνεται μοιάζει με «συμβιβασμό».
Πληρώνοντας τόσο υψηλό τίμημα για να σταματήσουν οι εχθροπραξίες, ο Τραμπ ουσιαστικά στέλνει ένα μήνυμα, όχι μόνο στο Ιράν αλλά και σε άλλους αντιπάλους, ότι η αποφασιστικότητα της Ουάσιγκτον σε στρατιωτικές συγκρούσεις μπορεί να υπονομευθεί αν βρουν τρόπους να εντείνουν την πολιτική πίεση μέσω οικονομικού πολέμου.
Φαίνεται επίσης να έχει εγκαταλείψει τους Ιρανούς, αφού τους είχε διαβεβαιώσει στην αρχή του πολέμου ότι αυτός αποτελούσε τη «μοναδική ευκαιρία για γενιές» να ανατρέψουν τη βίαιη κυβέρνησή τους. Σε μια τεράστια παραχώρηση προς την Τεχεράνη, το μνημόνιο δεσμεύει τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ιράν να «απέχουν από την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης πλευράς».
Μια αμήχανη συνέντευξη Τύπου
Μετά τη σύνοδο της G7 στη Γαλλία, ο Τραμπ επέμεινε ότι η συμφωνία θα τερματίσει τη σύγκρουση και θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Υποστήριξε ότι η πολιτική του απέναντι στο Ιράν πρέπει να κριθεί συνολικά στις δύο θητείες του, αναφερόμενος στη δολοφονία του Κασέμ Σολεϊμανί και στους βομβαρδισμούς κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.
REUTERS/Gonzalo Fuentes
Ωστόσο, αν είχε ήδη λύσει το πρόβλημα, γιατί ξεκίνησε νέο πόλεμο; Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο πρόεδρος φάνηκε να χάνει τη συνοχή του αφηγήματός του, δηλώνοντας ότι το Ιράν έχει δικαίωμα να διαθέτει πρόγραμμα πυραύλων όπως οι γείτονές του, ενώ χαρακτήρισε τη 60ήμερη προθεσμία «όχι αυστηρή».
Σε μια θεατρική κίνηση, υπέγραψε το MOU στο Παλάτι των Βερσαλλιών και έστειλε φωτογραφία στους Ιρανούς λέγοντας: «Υπογράφηκε. Το υπέγραψα στις Βερσαλλίες». Η σκηνή αυτή ενισχύει την αίσθηση ότι για τον Τραμπ η εικόνα μιας συμφωνίας έχει εξίσου μεγάλη σημασία με το περιεχόμενό της.
Και αυτό θέτει το εξής ερώτημα: Τι θα συμβεί αν το μνημόνιο συνεργασίας που υπογράφηκε δεν οδηγήσει στην εντατικότερη διπλωματία που όλοι αναμένουν — αλλά, αντίθετα, θεωρηθεί από τον Τραμπ ως η καθιέρωση ενός νέου status quo που του επιτρέπει να βρει μια μονόδρομη έξοδο από ολόκληρη την περιπέτειά του με το Ιράν;
Πηγή: CNN
Πηγή: tanea.gr
