"Στόχος μας να αντικατασταθεί ο φόβος με την κατανόηση και η ντροπή με την αποδοχή"
Η κ. Σοφία Κύρμπα, πρόεδρος του Συλλόγου «Φίλοι του Ι.Ψ.Α.», με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας γύρω από την ψυχική υγεία και την ενίσχυση της σύνδεσης ανάμεσα στην επιστήμη και την κοινότητα, μιλάει στην “Πολιτεία Θεσσαλών” για τη βασική επιδίωξή τους να συμβάλουν στην αντικατάσταση του φόβου και της προκατάληψης με την κατανόηση, την αποδοχή και την ανθρώπινη εγγύτητα, μέσα από δράσεις που ενισχύουν την τέχνη, τη συμμετοχή και τον δημόσιο διάλογο. Ο σύλλογος δημιουργήθηκε από ωφελούμενους του ΙΨΑ, με κοινή πίστη στην ψυχοθεραπεία και στην ανάγκη εξωστρέφειας.
Συνέντευξη στη Λόλα Γάτσιου από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 14 Ιουνίου 2026
Η πρόεδρος του συλλόγου αναφέρει ως προσωπικό της κίνητρο την πεποίθηση ότι η κοινωνία μπορεί να εξελιχθεί μέσα από την αλλαγή νοοτροπίας και την αμφισβήτηση στερεοτύπων. Το όραμα του συλλόγου είναι η ενίσχυση μιας πιο δίκαιης και αξιοκρατικής κοινωνίας, όπου η ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του ατόμου θεωρείται εξίσου σημαντική με τις κοινωνικές συνθήκες που το επηρεάζουν.
Οι δράσεις του συλλόγου περιλαμβάνουν θεματικές εκδηλώσεις, επιστημονικές ομιλίες, ομάδες εθελοντών, εργαστήρια και συμμετοχικές πρωτοβουλίες. Ιδιαίτερη απήχηση είχαν εκδηλώσεις γύρω από την εφηβεία, το φύλο, τη δυσλεξία και τον επαγγελματικό προσανατολισμό, όπου οι συμμετέχοντες μοιράστηκαν προσωπικές εμπειρίες και δημιουργήθηκε κλίμα εμπιστοσύνης και ανοιχτού διαλόγου.
“Να μην παραδώσουμε στα παιδιά μας τα προσωπικά ή συλλογικά τραύματα, μπορούμε να ανατρέψουμε την ιστορία, αυτό είναι το προσωπικό μου όραμα”
Ο σύλλογος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά και στους νέους, μέσα από βιωματικά εργαστήρια που καλλιεργούν την αυτογνωσία και τη συναισθηματική έκφραση από μικρή ηλικία, ενώ σχεδιάζει δράσεις και για την τρίτη ηλικία με στόχο την ενεργή συμμετοχή και την προσαρμογή στις τεχνολογικές εξελίξεις.
Για το μέλλον, επιδιώκει νέες συνεργασίες, δράσεις γύρω από τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και περισσότερες δια ζώσης συναντήσεις, με στόχο τη δημιουργία μιας πιο ανοιχτής, υποστηρικτικής και απαλλαγμένης από στερεότυπα κοινωνίας.
Κυρία Κύρμπα, ποια είναι η βασική αποστολή του Συλλόγου «Φίλοι του Ι.Ψ.Α.» και ποια ανάγκη ήρθε να καλύψει όταν ιδρύθηκε;
Ο Σύλλογος Φίλων ΙΨΑ ιδρύθηκε το 2024 με σκοπό να στηρίξει δράσεις που στοχεύουν στην ευαισθητοποίηση του κοινού για θέματα ψυχικής υγείας. Να οργανώσει εκδηλώσεις που προάγουν την τέχνη ως μέσο έκφρασης και ψυχαγωγίας, να συνεργαστεί με φορείς που προσβεύουν την ισότητα, τη συμπερίληψη και την αλληλεγγύη και να συνδέσει την επιστήμη με την κοινότητα. Γιατί η ψυχική υγεία μάς αφορά όλους και στόχος του συλλόγου είναι να αντικατασταθεί ο φόβος με την κατανόηση και η ντροπή με την αποδοχή.
Δημιουργήθηκε από μια παρέα ωφελούμενων του ΙΨΑ, οπότε ήταν ένας λόγος που δεθήκαμε και δημιουργήσαμε τον Σύλλογο Φίλων ΙΨΑ. Πιστεύουμε στην ψυχοθεραπεία, κι επιδιώκουμε την εξωστρέφεια του ΙΨΑ.
Η ψυχή δεν είναι κάτι που διορθώνεται, αλλά κάτι που φροντίζεται. Σύλλογοι ασφαλώς στη Λάρισα υπάρχουν πολλοί, έχουν όμως περισσότερο κοσμικό χαρακτήρα. Είναι γεγονός ότι στις μέρες μας κατακλυζόμαστε από ειδήσεις, αλλά όχι από γνώση. Κάνουμε επαφές μέσω διαδικτύου, αλλά χωρίς εγγύτητα και αλληλεπίδραση. Ο Σύλλογός μας στοχεύει σε συναντήσεις δια ζώσης για να μπορέσουμε να γεφυρώσουμε το κενό ανάμεσα στην απομόνωση και τη στήριξη.
“Ο Σύλλογος Φίλοι ΙΨΑ στοχεύει σε συναντήσεις δια ζώσης για να γεφυρώσουμε το κενό ανάμεσα στην απομόνωση και τη στήριξη”
Τι σας οδήγησε να αναλάβετε την προεδρία του Συλλόγου «Φίλοι του Ι.Ψ.Α.», ποιο ήταν το προσωπικό σας κίνητρο;
Ίσως εγώ είμαι πιο ρομαντική από τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας μας, με την έννοια ότι πιστεύω πάρα πολύ ότι μπορούμε να αλλάξουμε την κοινή γνώμη, να αλλάξουμε τη συντηρητική νοοτροπία και να οραματιστούμε μια κοινωνική εξέλιξη και ανάπτυξη.
Πώς θα περιγράφατε την αποστολή και το όραμα του συλλόγου σε κάποιον που δεν τον γνωρίζει;
Θέλουμε να ισχυροποιήσουμε τη φωνή που αποκαλύπτει τις συγκρατημένες προκαταλήψεις και αντιστέκεται στη βία, γιατί βία είναι και η επιβολή των στερεοτύπων. Σκοπός μας η επιτάχυνση μιας πιο αξιοκρατικής κοινωνίας με δικαιοσύνη και μεγαλύτερη σημασία στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του ατόμου. Δηλαδή πιστεύω ότι η προσωπική προσπάθεια, η εργασία που κάνει ο καθένας μας επηρεάζει το κοινωνικό σύνολο, όπως βέβαια και οι κοινωνικές συνθήκες επηρεάζουν την ψυχολογία των ατόμων. Είναι αλληλένθετα αυτά και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Γι’ αυτό και το ΙΨΑ λέγεται Ινστιτούτο Ψυχοκοινωνικής Ανάπτυξης.
Ποιες είναι οι σημαντικότερες δράσεις που υλοποιεί σήμερα ο σύλλογος;
Όλες οι δράσεις που κάνουμε έχουν μεγάλη συμμετοχή και σε όλες υπάρχει πάντα μια θεματική. Την πρώτη χρονιά η εφηβεία ήταν το θέμα. Έγιναν πολλές ομιλίες από το ίδιο το ΙΨΑ και εμείς ως σύλλογος Φίλων κάναμε παράλληλες δράσεις.
Να επισημάνω ότι υπάρχει και ομάδα εθελοντών. Δηλαδή εκτός από την ομάδα που είναι οι φίλοι του ΙΨΑ, που είμαστε άνθρωποι με διαφορετικά επαγγέλματα, τα οποία δεν είναι ακριβώς σχετικά με την ψυχοθεραπεία, υπάρχει και ομάδα εθελοντών που είναι ψυχολόγοι που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και βοηθάνε σημαντικά τις δράσεις μας, πλαισιώνοντας δηλαδή μια επιστημονική εκδήλωση.
Η ομάδα των εθελοντών τη χρονιά που ασχοληθήκαμε με την εφηβεία, δημιούργησε ομάδα με εφηβούς, ενώ πραγματοποίησε και το κοινωνικό εργαστήρι που συμμετείχαν νέοι μέχρι 25 ετών, οι οποίοι βοήθησαν, με στόχο την κοινωνική προβολή των σημερινών προβληματισμών.
Ποιες πρωτοβουλίες θεωρείτε ότι είχαν τη μεγαλύτερη κοινωνική επίδραση μέχρι στιγμής;
Η φετινή εκδήλωση που ήταν για το φύλο είχε πάρα πολύ μεγάλη επιτυχία κι αυτό κρίνεται από τη συμμετοχή που ξεπέρασε κάθε προσδοκία.
Σηματική ήταν η ομιλία της κ. Τραχανά, καθηγήτρια Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στην Ιατρική σχολή και πλαισιώθηκε από τους εθελοντές, από νέους που συμμετείχαν στο κοινωνικό εργαστήρι και από την ομάδα των ψυχολόγων του ΙΨΑ. Η μεγάλη απήχηση της εκδήλωσης αυτής είχε ως αποτέλεσμα να επαναληφθεί και στα Τρίκαλα.
Όμως αντίστοιχα μεγάλη απήχηση είχαν και οι άλλες εκδηλώσεις μας. Για παράδειγμα αυτή με θέμα “Το χρονικό ενός δυσλεκτικού” που μίλησε ο κ. Πάσχος, Συγγραφέας και καθηγητής Ιχθυολογίας, πρώην πανεπιστημιακός, ο οποίος εξιστόρησε την προσωπική του εμπειρία και παρουσίασε το αυτοβιογραφικό του βιβλίο.
Το σημαντικότερο είναι ότι οι άνθρωποι που έρχονται στις εκδηλώσεις έχουν πολλή διάθεση να μιλήσουν και να μοιραστούν τα προσωπικά τους βιώματα, ακόμη και αν δεν είναι προγραμματισμένο στην εκδήλωση, και δημιουργείται ένα κλίμα εμπιστοσύνης. Στο θέμα “Το χρονικό ενός δυσλεκτικού” είχαμε φέρει και τη θεατρική παράσταση στο Θεσσαλικό Θέατρο και μετά πραγματοποιήθηκε συζήτηση με την κ. Χατζούλη, πρόεδρο του ΙΨΑ, τον κ. Καραμανάβη, ψυχίατρο και μέλος του συλλόγου, τον ηθοποιό και τον σκηνοθέτη της παράστασης κι έτσι έγινε το κλείσιμο της χρονιάς εφηβείας 2024-2025.
Και φυσικά πραγματοποιήθηκε και έκθεση ζωγραφικής των εφήβων και εργαστήρια χορού, πηλού κεραμικής και χορού με μια χοροδιδάσκαλο-χοροθεραπεύτρια από την Αθήνα.
Φέτος η οικογένεια είναι το θέμα του ΙΨΑ και του συλλόγου μας Φίλου του ΙΨΑ.
Πολύ σημαντική εκδήλωση με ζωντανή συζήτηση ήταν αυτή για τον επαγγελματικό προσανατολισμό με θέμα “Το μήλο κάτω από τη μηλιά”, δηλαδή πώς κληρονομείται το επάγγελμα στις οικογένειες, πώς επηρεάζονται τα παιδιά από το επαγγέλμα των γονιών ασυνείδητα και πώς οι γονείς θέλουν να κληρονομήσουν το επάγγελμά τους ή την επιχείρησή τους στα παιδιά τους.
Κάθε χρόνο γίνεται εκδήλωση για τον επαγγελματικό προσανατολισμό από το ΙΨΑ, αλλά φέτος έγινε με διαφορετικό τρόπο, είχαμε οικογένειες, γονείς με παιδιά, που μιλούσαν και συμμετείχε και το κοινό, το οποίο μετά μοιράστηκε και τις δικές του εμπειρίες και ήταν μια αποκάλυψη για πολλούς… Δηλαδή κι αυτό είναι ένα στερεότυπο, το οποίο χρειάζεται να το συζητήσουμε να το δούμε από άλλη οπτική γωνία, όχι να θεωρείται δεδομένο ότι τα παιδιά θα πάρουν την επιχείρηση των γονιών, είναι τόσο πιεστικό γι’ αυτά… Λόγω της μεγάλης επιτυχίας αυτής της εκδήλωσης σκεφτόμαστε να πραγματοποιήσουμε και δεύτερο μέρος, για να καλέσουμε και άλλους που έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον συμμετοχής, να έρθουν άλλοι επιχειρηματίες της πόλης που έχουν οικογενειακές επιχειρήσεις, ή γιατροί που συνήθως τα παιδιά τους γίνονται γιατροί ή από άλλα τεχνικά επαγγέλματα…
Υπάρχουν συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων που στηρίζει περισσότερο ο σύλλογος;
Φέτος, τον Φεβρουάριο, μια ομάδα, αποτελούμενη από εμένα, από την υπεύθυνη των εθελοντών που είναι ψυχολόγος και από μια ψυχοθεραπεύτρια του ΙΨΑ συμμετείχαμε σε ένα επιμορφωτικό σεμινάριο στη Βαρκελώνη, με θέμα την Τρίτη ηλικία και την τεχνολογία. Βάσει αυτού του σεμινάριου, θα κάνουμε κι εμείς εργαστήρι και εκδηλώσεις σχετικά με την τρίτη ηλικία, που θέλουμε να στηρίξουμε, οπότε είναι κάτι που ετοιμάζουμε με βάση αυτά που μάθαμε γι’ αυτή την ευάλωτη ομάδα, η οποία όμως έχει σημαντικό ρόλο στην εποχή μας και αποτελεί ένα ζωντανό κεφάλαιο, μια μονάδα του κοινωνικού ιστού που πρέπει να προφυλάξουμε.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πραγματοποιεί σχετικό πρόγραμμα και επειδή εχεί αυξηθεί ο μέσος όρος ζωής, με την έννοια ότι οι μεγάλοι σε ηλικία είναι δημιουργικοί και μπορούν να δουλεύουν, και πρέπει να προσαρμοστούν στην τεχνολογική πρόοδο και να μην αισθάνονται παραμελημένοι.
Επίσης, κάνουμε πολλές δράσεις για παιδιά και από τους εθελοντές μας γίνονται βιωματικά εργαστήρια για τα παιδιά, κάτι που θεωρούμε πολύ σημαντικό γιατί ό,τι παρεμβάσεις κάνουμε στον εαυτό μας, πρέπει να γίνονται νωρίς. Η επαφή με το συναίσθημα, για παράδειγμα, είναι κάτι που υπάρχει ανάγκη να το δουλεύουν από νωρίς τα παιδιά και να μην αφήσουμε να μεγαλώσουν, γιατί στην εφηβεία είναι πιο δύσκολο να παρέμβουμε. Οπότε είναι καλό όλα αυτά που θέλουμε να εμφυσίσουμε, δηλαδή την αυτογνωσία, την επαφή με το συναίσθημα, τον τρόπο που αντιδράμε που αλληλεπιδρούμε με τους άλλους, καλό είναι να τα καλλιεργήσουμε από νωρίς.
Ο Σύλλογός μας κάθε χρόνο, φέτος είναι η 4η χρονιά, πραγματοποιεί στην Ανατολή Κισσάβου δράσεις για τα παιδιά. Κάθε καλοκαίρι πηγαίνουμε στην Ανατολή και κάνουμε δράσεις με βιβλία, με παιχνίδια, με παραμύθια, με αφηγήσεις…
Με διάφορους τρόπους προσπαθούμε να φέρουμε τους γονείς κοντά στα παιδιά και κυρίως να μειώσουμε την εξάρτησή τους από τα κοινωνικά δίκτυα.
Υπάρχουν νέες δράσεις ή συνεργασίες που σχεδιάζετε;
Φέτος κανονίζαμε να οργανώσουμε εκδήλωση με ομιλία, με θέμα “τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση” για το οποίο θεωρούμε ότι υπάρχει μεγάλο κενό στην εκπαίδευση, αλλά δεν μπορούμε να συντονιστούμε λόγω έλλειψης χρόνου. Επειδή θέλουμε να συμμετέχουν άνθρωποι που είναι πανεπιστημιακοί και έχουν ένα πρόγραμμα λίγο δύσκολο, πρέπει να συντονιστούμε και να μαζευτούμε και να συζητήσουμε για το πόσο ενοχοποιητικά βλέπουμε τις σχέσεις και τι εκφράζεται μέσα από τις σχέσεις. Όλα αυτά τα προβλήματα που δημιουργούνται, ακόμα και οι γυναικοκτονίες, έχουν τη βάση τους στην αντίληψη που έχει ο άνθρωπος από την προσωπική του διαδρομή, δηλαδή τα τραύματα που έχει αποκτήσει… Καλό είναι να απενοχοποιηθούμε, να μη διαχωρίζουμε τους ανθρώπους σε θεραπευμένους και μη θεραπευμένους, όλοι είμαστε σε μια αναζήτηση και σε μια απόπειρα αποδοχής του εαυτού μας, αυτό είναι το νόημα.
Επίσης, για πρώτη φορά ο Σύλλογος οργανώνει εκδρομή τον Ιούλιο στην Επίδαυρο, με σκοπό να δει την παράστηση “Πέρσες”, οπότε θα είναι μια πολύ ωραία εμπειρία και θα έχουμε μια σύσφυξη σχέσεων και ένα άνοιγμα του Συλλόγου σε ένα επίπεδο πιο κοινωνικό και φυσικά είναι πολύ σημαντικό που αυτές τις τρεις ημέρες θα είμαστε όλοι μαζί, θα έχουμε τη δυνατότητα να συζητήσουμε να κάνουμε ανταλλαγή απόψεων για τις δράσεις, ιδέες κτλ.
Σημαντική όμως είναι και η συνεργασία μας με τον Σύλλογο Αμάλθεια που είναι ένας σύλλογος για τον αυτισμό, και σκοπεύουμε με τη βοήθεια της Περιφέρειας να κάνουμε μια Σκυταλοδρομία, σαν είδος μαραθωνίου, για να συμμετέχουν όλοι. Θα είναι έναν ανοιχτό κάλεσμα προς την πόλη για να γνωρίσουν και το σύλλογο Αμάλθεια και τον δικό μας. Ελπίζω να γίνει, γιατί είναι ένα εγχείρημα το οποίο θέλει πολλή οργάνωση και συντονισμό.
Ποιο είναι το προσωπικό σας όραμα για το μέλλον του συλλόγου;
Σχετικά με το προσωπικό μου όραμα είναι να υπάρχει δράση των πολιτών. Υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που συναντώ και έχουν τα ίδια πιστεύω με μας, που έχουν ανοιχτό μυαλό, που θέλουν να υπάρχει ενδυνάμωση αυτής της φωνής. Είναι καλό να δυναμώσει αυτή η φωνή και όχι μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, αλλά σε πραγματικό επίπεδο, δηλαδή σε συναντήσεις δια ζώσης και όχι μόνο για θέματα που είναι τα γνωστά γιατί αναπαράγονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και για πολλά άλλα. Θέλουμε να υπάρχει εγγύτητα. Θέλουμε να έχουμε μεταξύ μας συνεργασία. Αυτό είναι το προσωπικό μου όραμα.
Θα ήθελα πολύ να μεγαλώσει η ομάδα, γιατί γνωρίζω πολλούς αξιόλογους ανθρώπους που θέλουν να προσφέρουν τη γνώση τους, τις εμπειρίες τους.
Κυρίως να καταφέρουμε να απενοχοποιηθούμε και να μην αναπαράγουμε τα παλιά στερεότυπα. Αυτό είναι ένα θέμα. Δύσκολα αναγνωρίζουμε όλα αυτά που ακούμε και όλα αυτά που μας προσβάλλουν την προσωπικότητα. Δεν είναι εύκολο να τα αναγνωρίσουμε γιατί έχουμε μεγαλώσει με αυτά. Και πιστεύω ότι είμαστε σε μια κρίσιμη καμπή. Είμαστε σε μια ηλικία που μπορούμε να τα αλλάξουμε όλα αυτά. Εμείς οι ίδιοι που τα ζήσαμε να μην τα μεταφέρουμε στα παιδιά μας.
Να μην παραδώσουμε τα ίδια προσωπικά ή συλλογικά τραύματα, μπορούμε να ανατρέψουμε την ιστορία, αυτό είναι το προσωπικό μου όραμα.
(ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ)
Η Σοφία Κύρμπα γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λάρισα, αποφοίτησε από τη Φιλοσοφική Σχολή Ιωαννίνων και εργάζεται σε ένα περιβάλλον που έρχεται σε επαφή με πολύ κόσμο και απαιτεί ανεπτυγμένες κοινωνικές δεξιότητες. Παρακολούθησε στο ΙΨΑ ομάδες ψυχοθεραπείας, συμμετείχε σε σεμινάρια δραματοθεραπείας, σε βιωματικά εργαστήρια ομαδικής ανάλυσης και η επαφή με τον χώρο ήταν όλο και περισσότερο στενή και αποδοτική, ως αποτέλεσμα προσωπικής αναζήτησης και ανάγκης αυτογνωσίας.
