"Η Λέσχη Ανάγνωσης Βιβλίου Σοφά…δες! έχει αφήσει το αποτύπωμά της στο πολιτιστικό πλαίσιο του τόπου"
Η Λέσχη Ανάγνωσης Βιβλίου «Σοφά…δες!» αποτελεί από το 2017 έναν σημαντικό πολιτιστικό θεσμό για την πόλη των Σοφάδων, έχοντας διαμορφώσει τη δική της ξεχωριστή ταυτότητα, όπως μας εξηγεί και η κ.Αλεξία Θεογιάννη μιλώντας στην “Πολιτεία Θεσσαλών”. Κύριο χαρακτηριστικό της είναι η παρουσία των ίδιων των συγγραφέων στις συναντήσεις, γεγονός που επιτρέπει στα μέλη να προσεγγίζουν σε βάθος τα έργα και να αναπτύσσουν έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Παράλληλα, η επιτυχία της βασίζεται στο ομαδικό πνεύμα, τον αλληλοσεβασμό και τη φιλική ατμόσφαιρα που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στα μέλη.
“Εκδίδουμε το δικό μας ετήσιο περιοδικό “Σοφά…δες! Η τέχνη του βιβλίου”, όπου μεταφέρουμε τις εμπειρίες των συναντήσεών μας, δίνουνε βήμα στους επιστήμονες του τόπου μας, αφιερώματα, συνεντεύξεις πολιτικών και δημοσίων προσώπων του τόπου”
Παρότι η ψηφιακή εποχή κυριαρχεί, το βιβλίο εξακολουθεί να κατέχει εξέχουσα θέση ως μέσο γνώσης, προσωπικής εξέλιξης και συναισθηματικής εμπειρίας. Η λέσχη είναι ανοιχτή σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας ή επαγγέλματος, με κοινό σημείο την αγάπη για την ανάγνωση. Αν και η συμμετοχή των νεότερων ηλικιών παραμένει περιορισμένη, υπάρχει αισιοδοξία ότι το ενδιαφέρον θα ενισχυθεί στο μέλλον.
Οι επιλογές των βιβλίων γίνονται συλλογικά, κυρίως μέσω κλήρωσης ή προτάσεων των μελών, ενώ οι συζητήσεις συχνά οδηγούν σε γόνιμο προβληματισμό και ανταλλαγή απόψεων. Ακόμη και σε περιπτώσεις έντονων διαφωνιών, η ομάδα λειτουργεί με σεβασμό και ωριμότητα, μετατρέποντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις σε ευκαιρίες μάθησης και προσωπικής ανάπτυξης.
“Η μάστιγα της τεχνολογίας μπορεί να έχει βελτιώσει αρκετά σημεία της καθημερινότητάς μας, αλλά αποτελεί πάντα μια ‘ιδιόμορφη μάχη’ απέναντι στον ρομαντισμό που προσφέρει το βιβλίο”
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον ρόλο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Σοφάδων, η οποία αποτελεί διαχρονικά έναν σημαντικό πυρήνα γνώσης και πολιτισμού. Παρά τις δυσκολίες που συναντά η προώθηση της ανάγνωσης στις σύγχρονες κοινωνίες, η λέσχη συνεχίζει δυναμικά το έργο της μέσα από ποικίλες δράσεις, όπως εκδρομές, συναντήσεις με συγγραφείς, bazaar βιβλίου και την έκδοση του ετήσιου περιοδικού της. Το βασικό μήνυμα που αναδεικνύεται είναι ότι η ανάγνωση παραμένει ένα πολύτιμο ταξίδι γνώσης, αυτογνωσίας και δημιουργικής επαφής με τον κόσμο.
Συνέντευξη στη Λόλα Γάτσιου στην «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 14 Ιουνίου 2026
Η Λέσχη Ανάγνωσης Βιβλίου “Σοφά… δες” έχει πλέον αποκτήσει τη δική της ταυτότητα. Ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη επιτυχία της μέχρι σήμερα;
Η Λέσχη Ανάγνωσης Βιβλίου Σοφά…δες! έχοντας παγιώσει τη δράση της στην πόλη των Σοφάδων από το 2017, είναι αλήθεια πως έχει αφήσει το αποτύπωμά της στο πολιτιστικό πλαίσιο αυτού του τόπου. Το χαρακτηριστικό εκείνο που την κάνει να ξεχωρίζει και διαφέρει είναι το γεγονός ότι επιδιώκουμε να παρίσταται ο δημιουργός του κάθε έργου που πρόκειται να συζητηθεί, ώστε να εντρυφήσουμε σε βάθος και να αναλύσουμε διεξοδικά κάθε πτυχή της γραφής και της ιστορίας που έχουμε προ μελετήσει. Οπωσδήποτε αυτή η προοπτική ενέχει κάποιους περιορισμούς στην επιλογή των αναγνωσμάτων και γι’ αυτό οι επιλογές είναι μόνο από τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Όμως, υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που κάνει αυτή τη δράση να ξεχωρίζει. Είναι το ομαδικό πνεύμα, ο αλληλοσεβασμός και η διάθεση ‘παρέας’ που κυριαρχεί στην ομάδα όλα αυτά τα χρόνια.
Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή εικόνα κυριαρχεί, ποια είναι η θέση του βιβλίου και τι σας δείχνει η εμπειρία που έχετε αποκτήσει από τη συμμετοχή των πολιτών;
Η ψηφιακή εικόνα ήρθε για να μείνει. Θα εξελιχθεί περισσότερο με το πέρας του χρόνου και θα μας εξελίξει ταυτόχρονα. Με θετικές και αρνητικές παραμέτρους. Το βιβλίο όμως, αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο στην εξέλιξη του κάθε ανθρώπου. Όσο κι αν προκύπτουν νέες τεχνολογικές προκλήσεις, η γραφή, θα είναι πάντα η βασική δομή της δημιουργίας. Για εμάς, τους βαθιά ρομαντικούς και παραδοσιακούς αναγνώστες, το βιβλίο έχει θέση ενός πολύτιμου στολιδιού στα χέρια μας. Η αφή με τη σελίδα, η όσφρηση αυτής της τόσο διακριτικής και ιδιαίτερης μυρωδιάς που αφήνει το μελάνι, εμποτίζοντας το χαρτί, οι αυθόρμητες αντιδράσεις ενθουσιασμού που μας κάνουν να αγκαλιάζουμε το βιβλίο, ή ακόμη και θυμού που μας οδηγούν να το αφήσουμε με ένταση στην άκρη για πολύ λίγο, είναι πηγαία συναισθήματα, που μόνο το βιβλίο στην κανονική του υπόσταση μπορεί να μας προκαλέσει. Όποτε, η θέση του στην καθημερινότητά μας είναι πάντα εξέχουσα και σημαντική.
Ποιο είναι το προφίλ των ανθρώπων που συμμετέχουν στη λέσχη; Υπάρχει ενδιαφέρον από νεότερες ηλικίες;
Η ‘πόρτα’ της Λέσχης είναι ανοιχτή για τους πάντες! Στη συγκεκριμένη δράση το κοινό στοιχείο που μας διακρίνει σαν προσωπικότητες είναι η αγάπη μας για την ανάγνωση και το βιβλίο. Είμαστε μια ετερόκλιτη παρέα, που μας συνδέει ο γόρδιος δεσμός της λατρείας μας να διασκεδάζουμε… διαβάζοντας! Ενδιαφέρον από μικρότερες ηλικίες υπάρχει σε μικρό βαθμό μεν, αλλά έστω κι αυτό το ποσοστό είναι ένα μικρό λιθαράκι, ώστε να παρασυρθούν και άλλοι νέοι της περιοχής. Η αλήθεια είναι ότι η μάστιγα της τεχνολογίας, όπως προανέφερα, μπορεί να έχει βελτιώσει αρκετά σημεία της καθημερινότητάς μας, αλλά αποτελεί πάντα μια ‘ιδιόμορφη μάχη’ απέναντι στον ρομαντισμό που προσφέρει το βιβλίο.
Με ποια κριτήρια επιλέγονται τα βιβλία που διαβάζετε και συζητάτε στις συναντήσεις σας;
Καθώς η ομάδα αποτελείται από 80 ενεργά μέλη, η διαδικασία της επιλογής των αναγνωσμάτων είναι με κλήρωση. Σε αρκετές περιπτώσεις βέβαια, η επιλογή γίνεται ακούγοντας μια γνώμη ή άποψη κάποιου μέλους που έχει εντυπωσιαστεί με κάποιο ανάγνωσμα. Πάντα συλλογικά με σεβασμό και με διάθεση να ταξιδέψουμε σε κάθε νέο μικρόκοσμο μελετώντας….
Υπήρξε κάποιο βιβλίο ή κάποια συζήτηση που προκάλεσε ιδιαίτερο προβληματισμό ή έντονη ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των μελών;
Υπήρξε βιβλίο που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, οι οποίες ανατροφοδοτήθηκαν από τον καλεσμένο συγγραφέα. Δεν είναι πάντα εύκολο να δέχεσαι την αρνητική κριτική… Ή ακόμη και την αντίθετη άποψη από αυτό που γράφεις ή υποστηρίζεις… Δε θα πω ποιο βιβλίο μας έφερε σε τέτοια διάθεση, αλλά κρατάω και πάλι κάτι σημαντικό και από εκείνη τη συνάντηση… Η ομάδα λειτούργησε συλλογικά με σεβασμό και ισορροπία… Διδαχτήκαμε ότι το κάθε αρνητικό που προκύπτει, μπορούμε με ορθολογισμό να το κάνουμε σύμμαχό μας, προς βελτίωση και εξέλιξη της προσωπικότητάς μας…
Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της βιβλιοθήκης ως πολιτιστικού πυρήνα για την τοπική κοινωνία των Σοφάδων;
Απόλυτα σημαντικός. Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Σοφάδων, από το 1975 αποτελεί έναν ουσιαστικό και παραγωγικό πυρήνα πολιτισμού και ανάπτυξης της γνώσης. Η ανίχνευση της έντυπης πληροφορίας είναι η βάση για τη διασταύρωση και επιβεβαίωση της κάθε άλλης μη έντυπης πληροφορίας. Όταν η δομή μιας έρευνας πλαισιώνεται από έγκυρες πληροφορίες, τότε ξεκινά ένα συγκλονιστικά όμορφο και δαιδαλώδες ταξίδι μέσα σε στοιχεία που θα οδηγήσουν τον ερευνητή-αναγνώστη στο σωστά ολοκληρωμένο αποτέλεσμα. Αυτό προσφέρει η Δημοτική Βιβλιοθήκη Σοφάδων με τα πολυάριθμα και σπάνια τεκμήρια που υπάρχουν στη συλλογή της.
Ποιες δυσκολίες συναντάτε στην προσπάθεια να διατηρήσετε ζωντανό το ενδιαφέρον για την ανάγνωση και τον πολιτισμό;
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν δυσκολίες. Όχι τόσο στο διαχειριστικό κομμάτι, όσο σε κάποια ανταγωνιστικά σημεία που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι των μικρών κοινωνιών. Το δύσκολο είναι να εξηγήσεις αυτό που θεωρείται απλό και δεδομένο για σένα. Η ενασχόλησή μου με τη Λέσχη δεν είναι ούτε επάγγελμα, ούτε χόμπι. Βασίζεται, οπωσδήποτε, στην επιστημονική μου εξειδίκευση σε ό,τι αφορά τον συντονισμό και τη διοργάνωση, αλλά για μένα είναι η εκπλήρωση ενός ονείρου. Κάθε μήνα που πραγματοποιούνται οι συναντήσεις μας, βιώνω την πραγμάτωση του δικού μου ονείρου. Να κρατήσουμε ζωντανό το ενδιαφέρον για την ανάγνωση και να συμπορευτούμε μέσα από το βιβλίο σε νέους κόσμους με νέες εμπειρίες. Και όλα αυτά να συμβαίνουν στη δική μας πόλη, τους Σοφάδες! Σε κάποιες περιπτώσεις αυτό γίνεται απόλυτα αντιληπτό. Σε κάποιες άλλες, φέρνει δυσκολία στα να δομήσεις αυτό το εναλλακτικό εγχείρημα παραγωγής ουσιαστικού πολιτισμού.
Πώς συμβάλλει μια λέσχη ανάγνωσης στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και στην ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ των πολιτών;
Σε μεγάλο βαθμό συμβάλλει. Και μάλιστα γίνεται με μαγικό και αυθόρμητο τρόπο, ο οποίος αφήνει ισχυρά θεμέλια. Όταν είμαστε σε διαδικασία προετοιμασίας για την εκάστοτε συνάντηση, προηγούνται κάποιες ημέρες… Αυτές τις ημέρες, κάπου θα συναντηθούμε στην καθημερινότητά μας. Είναι σπουδαίο, που το βασικό θέμα συζήτησης σε αυτές τις στιγμιαίες συναναστροφές είναι το βιβλίο για το οποίο επρόκειτο να συζητήσουμε. Άρα, υποσυνείδητα ο ρόλος της Λέσχης Ανάγνωσης ενισχύει και την κριτική σκέψη και τη διάθεση ανάπτυξης του διαλόγου.
Ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι και τα σχέδιά σας για τη Λέσχη σας;
Υπάρχουν στόχοι και σχέδια. Όλα είναι σε επεξεργασία και την κατάλληλη στιγμή θα δομηθούν και θα πραγματοποιηθούν. Για όλα χρειάζεται υπομονή, σύνεση και οργανωτική σκέψη.
Αν έπρεπε να πείσετε κάποιον που δεν διαβάζει συστηματικά να πάρει μέρος στη λέσχη, ποιο θα ήταν το βασικό σας επιχείρημα;
Μια επίσκεψη σε συνάντηση της Λέσχης, θα πείσει και τον πιο δύσπιστο εν δυνάμει αναγνώστη. Αξίζει η επαφή, έστω και εμπειρικά. Να μας επισκεφτεί κάποιος ακόμη κι αν δεν έχει μελετήσει. Θα καταλήξει να μελετήσει. Έχει συμβεί πάρα πολλές φορές και είναι επιβεβαιωμένο.
Άλλες δράσεις οργανώνετε πέρα από την ανάγνωση και συζήτηση βιβλίων;
Φυσικά! Όλες οι δράσεις όμως έχουν βασικό φόντο ένα βιβλίο. Με αφορμή μια ιστορία διοργανώνουμε εκδρομές. Και κάθε χρόνο κάνουμε μια αντίστροφη συνάντηση Λέσχης. Κατεβαίνουμε στην Αθήνα, συναντάμε εκεί κάποιον συγγραφέα, ώστε να συζητήσουμε το βιβλίο του και παρακολουθούμε και μια αθηναϊκή θεατρική παράσταση. Παράλληλα, διοργανώνουμε Bazaar Βιβλίου, διότι οφείλω να διευκρινίσω σε αυτό το σημείο ότι η Λέσχη Ανάγνωσης Βιβλίου Σοφά…δες! αποτελεί μια αυτοσυντηρούμενη δράση. Οι φιλοξενίες των καλεσμένων μας καλύπτονται αποκλειστικά από τα μέλη και τα Bazaar μας.
Οφείλουμε άπειρα ευχαριστώ στους εκδοτικούς οίκους και τους φίλους της Λέσχης, που μας εμπλουτίζουν κάθε χρόνο με βιβλία, ώστε να διοργανώσουμε τα Bazaar και να είμαστε αξιοπρεπείς απέναντι στους καλεσμένους μας. Και φυσικά, εκδίδουμε και το δικό μας ετήσιο περιοδικό με τίτλο ‘Σοφά…δες! Η τέχνη του βιβλίου’. Πρόκειται για ένα ένθετο, στο οποίο μεταφέρουμε τις εμπειρίες των συναντήσεων μας, δίνουνε βήμα στους επιστήμονες του τόπου μας, αφιερώματα, συνεντεύξεις πολιτικών και δημοσίων προσώπων του τόπου και συστηνόμαστε σε προσωπικό επίπεδο όλη η ομάδα. Φέτος το καλοκαίρι ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει το έκτο κατά σειρά τεύχος,
Το περιοδικό μας διανέμεται δωρεάν, ταξιδεύει όπου χτυπάει σοφαδίτικη φλέβα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και στηρίζεται αποκλειστικά σε χορηγίες εμπόρων του τόπου, στήριξη για την οποία είμαστε ευγνώμονες! Το προηγούμενο τεύχος μας είχαμε την τιμή να υποστηριχτεί σε μεγάλο βαθμό από την Περιφέρεια Θεσσαλίας και τα ευχαριστώ μας στον κ. Κουρέτα είναι ειλικρινή και εγκάρδια.
Τι σημαίνει προσωπικά για εσάς το βιβλίο και ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους αναγνώστες της εφημερίδας μας σχετικά με την αξία της ανάγνωσης;
Για μένα το βιβλίο είναι ένας από τους πιο διακριτικούς και ταυτόχρονα πιο πιστούς συνοδοιπόρους της ζωής. Είναι ένα παράθυρο που ανοίγει προς άλλους κόσμους, αλλά και ένας καθρέφτης που μας βοηθά να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας. Μέσα από τις σελίδες του βρίσκουμε ιδέες, συναισθήματα, μνήμες και αλήθειες που συχνά δεν είχαμε τολμήσει να ονοματίσουμε.
Σε μια εποχή που όλα κινούνται γρήγορα, η ανάγνωση μας χαρίζει κάτι πολύτιμο: χρόνο. Χρόνο να σκεφτούμε, να ονειρευτούμε, να συγκινηθούμε και να ταξιδέψουμε χωρίς να μετακινηθούμε ούτε ένα βήμα. Ένα βιβλίο μπορεί να μας κρατήσει συντροφιά στις πιο φωτεινές στιγμές μας, αλλά και να μας ψιθυρίσει κουράγιο στις πιο δύσκολες.
Το μήνυμα που θα ήθελα να στείλω στους αναγνώστες είναι απλό: Μην πάψετε να διαβάζετε. Κάθε βιβλίο κρύβει μια συνάντηση με έναν άνθρωπο, μια εποχή, μια ιδέα ή ακόμη και με μια άγνωστη πλευρά του εαυτού μας. Και ίσως αυτή η συνάντηση να είναι εκείνη που θα αλλάξει, έστω και λίγο, τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο.
Η κ. Αλεξία Θεογιάννη είναι βιβλιοθηκονόμος και η “ψυχή” της Λέσχης Ανάγνωσης Βιβλίου «Σοφά…δες!» που δραστηριοποιείται ενεργά στους Σοφάδες Καρδίτσας με έδρα τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Σοφάδων. Εκεί πραγματοποιούνται λογοτεχνικές συναντήσεις και παρουσιάσεις, που συντονίζονται από την κ. Θεογιάννη. Η λέσχη φιλοξενεί συχνά γνωστούς Έλληνες συγγραφείς για την ανάλυση και παρουσίαση των έργων τους. Έχει διοργανώσει παρουσιάσεις για βιβλία σημαντικών δημιουργών, όπως της Κλαίρης Θεοδώρου, του Στέφανου Αλεξιάδη, του Δημήτρη Τζεφαλή, της Ελεονώρας Μελέτη, της Αγγελικής Νικολούλη, του Μένιου Σακελλαρόπουλου, του Πέτρου Τατσόπουλου, του Σταύρου Θεοδωράκη, της Λένας Μαντά, της Τένιας Μακρή, καθώς και των αείμνηστων Κώστα Χαρδαβέλλα και Γιώτας Φώτου.
Εκτός από τις τακτικές συζητήσεις βιβλίων, η Λέσχη Ανάγνωσης Βιβλίου «Σοφά…δες!» διοργανώνει bazaars και ευρύτερες πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως εκδρομές με βάση το βιβλίο και αφιερώματα.
