Σε δημόσια διαβούλευση έως και τις 9 Ιουλίου 2026 τίθεται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, καθώς και η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που το συνοδεύει, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός νέου κύκλου χωρικού σχεδιασμού για την παραγωγική ανάπτυξη της χώρας.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμμετάσχουν στη δημόσια διαβούλευση και να υποβάλουν τα σχόλιά τους μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας: https://ypen.gov.gr/diavouleusi.
Όπως αναφέρεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το νέο ΕΧΠ φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα σύγχρονο χωρικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της νέας εποχής. Το ισχύον πλαίσιο είχε εγκριθεί το 2008, σε μια εντελώς διαφορετική διεθνή, οικονομική και παραγωγική συγκυρία. Έκτοτε, οι εξελίξεις στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία, οι ενεργειακές προκλήσεις, οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, η ανάγκη πρόσβασης σε κρίσιμες πρώτες ύλες, οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, αλλά και η επιτάχυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα για τη βιομηχανική πολιτική και τον χωρικό σχεδιασμό.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζονται πλέον όχι ως αποσπασματικές δραστηριότητες, αλλά ως κρίσιμες υποδομές οικονομικής ανθεκτικότητας, ανταγωνιστικότητας, στρατηγικής αυτονομίας και εθνικής ασφάλειας. Βασικός στόχος του νέου σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός σαφούς και σύγχρονου χωρικού πλαισίου που θα υποστηρίζει την παραγωγική ανάπτυξη, θα βελτιώνει την ασφάλεια δικαίου και θα ενισχύει την περιβαλλοντική προστασία.
Κεντρική καινοτομία του νέου πλαισίου αποτελεί η οργανική ενσωμάτωση της εφοδιαστικής αλυσίδας στον χωρικό σχεδιασμό. Για πρώτη φορά η παραγωγή, οι αποθηκευτικοί χώροι, οι μεταφορές, τα logistics, τα εμπορευματικά κέντρα, οι λιμενικές υποδομές και τα δίκτυα διανομής αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο παραγωγικό σύστημα. Ο σχεδιασμός δεν αφορά πλέον μόνο τη χωροθέτηση μεμονωμένων βιομηχανικών μονάδων, αλλά τη συνολική οργάνωση των αλυσίδων παραγωγής και διακίνησης προϊόντων και πρώτων υλών.
Παράλληλα, το νέο ΕΧΠ σηματοδοτεί τη σταδιακή μετάβαση από το μοντέλο της διάσπαρτης εκτός σχεδίου εγκατάστασης δραστηριοτήτων προς πιο οργανωμένες μορφές ανάπτυξης. Προτεραιότητα δίνεται στους οργανωμένους υποδοχείς, στα επιχειρηματικά πάρκα, στις περιοχές με θεσμοθετημένες χρήσεις γης και σε σύγχρονες μορφές χωρικής οργάνωσης. Στόχος είναι η καλύτερη οργάνωση της παραγωγικής δραστηριότητας, η μείωση των συγκρούσεων χρήσεων, η περιβαλλοντική εξυγίανση περιοχών που ήδη δέχονται πιέσεις και η δημιουργία σαφέστερων κανόνων για επενδυτές, επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες.
Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει παράλληλα τις βασικές κατευθύνσεις της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη βιώσιμη βιομηχανική ανάπτυξη, την ασφάλεια εφοδιασμού, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα αναγνωρίζονται ως κρίσιμες υποδομές οικονομικής και γεωοικονομικής ανθεκτικότητας, ενώ η περιβαλλοντική προστασία και η παραγωγική ανάπτυξη προσεγγίζονται ως συμπληρωματικοί στόχοι.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μητροπολιτικές περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, όπου συγκεντρώνεται ήδη σημαντικό μέρος της βιομηχανικής και εφοδιαστικής δραστηριότητας της χώρας. Το νέο ΕΧΠ προωθεί τον περιορισμό της άναρχης διάχυσης δραστηριοτήτων, τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων υποδοχέων και την οργανωμένη ανάπτυξη νέων παραγωγικών συγκεντρώσεων, με στόχο ένα πιο λειτουργικό και περιβαλλοντικά συμβατό μοντέλο ανάπτυξης.
Η περιβαλλοντική διάσταση αποτελεί βασικό πυλώνα του σχεδιασμού. Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και περιλαμβάνει ειδικές κατευθύνσεις και περιορισμούς για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, δεν μεταβάλλει τα ισχύοντα καθεστώτα προστασίας για τις περιοχές Natura 2000 και τις λοιπές προστατευόμενες περιοχές, ενώ προβλέπει συγκεκριμένες ζώνες αποκλεισμού και αυστηρές προϋποθέσεις χωροθέτησης σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά και πολιτιστικά περιοχές.
Ειδικές προβλέψεις περιλαμβάνονται επίσης για την προστασία της αγροτικής γης υψηλής παραγωγικότητας, καθώς και για δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με την αγροδιατροφική οικονομία, ενώ ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τον νησιωτικό χώρο, με στόχο τη διατήρηση της φυσιογνωμίας των νησιών και την κάλυψη των αναγκαίων παραγωγικών και εφοδιαστικών λειτουργιών.
Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αφορά το σύνολο της παραγωγικής οικονομίας – από τις μεγάλες βιομηχανικές επενδύσεις έως τις μικρομεσαίες μεταποιητικές επιχειρήσεις, τις αγροδιατροφικές δραστηριότητες και τις υπηρεσίες logistics – δημιουργώντας ένα πιο συνεκτικό, προβλέψιμο και σύγχρονο πλαίσιο χωρικής οργάνωσης για τη χώρα.
Με το νέο ΕΧΠ, η Ελλάδα αποκτά ένα επικαιροποιημένο εργαλείο χωρικού σχεδιασμού που συνδέει τη βιομηχανική πολιτική με τη βιώσιμη ανάπτυξη, την περιβαλλοντική προστασία, την παραγωγική ανθεκτικότητα και τις νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες για στρατηγική αυτονομία και ασφάλεια εφοδιασμού, θέτοντας τις βάσεις για ένα πιο οργανωμένο και ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: capital.gr
