Η εικόνα που σκιαγραφεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ελληνική οικονομία παραμένει εύθραυστη και γεμάτη χρόνιες αδυναμίες, παρά τη βελτίωση ορισμένων δεικτών, όπως αποτυπώνεται στην έκθεσή της Κομισιόν, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Το παραγωγικό μοντέλο εξακολουθεί να στηρίζεται σε περιορισμένης προστιθέμενης αξίας δραστηριότητες, ενώ οι διαρθρωτικές ανισορροπίες σε εξωτερικό ισοζύγιο, παραγωγικότητα και επενδύσεις συνεχίζουν να λειτουργούν ως βαρίδια που περιορίζουν τη δυναμική σύγκλισης με την υπόλοιπη Ευρώπη. Παράλληλα, οι αδυναμίες στη Δικαιοσύνη και στη δημόσια διοίκηση εξακολουθούν να επιβαρύνουν την ανταγωνιστικότητα.
Κομισιόν: Ισοζύγιο και παραγωγικό μοντέλο
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παραμένει μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές αδυναμίες. Παρότι το έλλειμμα υποχώρησε στο 5,7% του ΑΕΠ το 2025, η Κομισιόν εκτιμά ότι εξακολουθεί να είναι υψηλό, αντανακλώντας τη χαμηλή μη τιμολογιακή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και τη διαρκή εξάρτηση από εισαγωγές.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να βασίζεται σε κλάδους χαμηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ο τουρισμός και η γεωργία, καθώς και σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις με περιορισμένη εξωστρέφεια και αδυναμία επίτευξης οικονομιών κλίμακας.
Επενδυτικό κενό και παραγωγικότητα
Η Κομισιόν σημειώνει ότι, αν και το επενδυτικό κενό έναντι της ΕΕ έχει περιοριστεί σημαντικά από το 2018, εξακολουθεί να υφίσταται. Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ αυξήθηκε από 11,3% σε 16,9% το 2025, με τις επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό να υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ από το 2022. Ωστόσο, οι επενδύσεις σε άυλα περιουσιακά στοιχεία, όπως η διανοητική ιδιοκτησία, παραμένουν χαμηλές, περιορίζοντας την καινοτομική ικανότητα.
Η παραγωγικότητα εργασίας παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, στο 54,6% του μέσου όρου της ΕΕ, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα καταγράφει από τις υψηλότερες ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο στην Ένωση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα των δεξιοτήτων και του εκπαιδευτικού συστήματος. Το 80% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού αποτελεί εμπόδιο για επενδύσεις, ενώ η συμμετοχή των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση παραμένει περιορισμένη. Παράλληλα, η ανεπαρκής ανάπτυξη δομών φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων εξακολουθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για την ένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας.
Δημογραφικό
Η γήρανση του πληθυσμού και η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού αποτελούν σοβαρή απειλή για τις μελλοντικές προοπτικές ανάπτυξης. Ο πληθυσμός εργασιακής ηλικίας αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου το ένα τρίτο έως το 2070, με ιδιαίτερη πίεση στις περιφερειακές οικονομίες και ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε τουρισμό και κατασκευές.
Κλιματική κρίση
Ταυτόχρονα, η κλιματική κρίση αυξάνει το οικονομικό κόστος, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις πιο εκτεθειμένες χώρες της ΕΕ σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι ανάγκες επενδύσεων για προσαρμογή —ιδίως σε υποδομές ύδρευσης λόγω λειψυδρίας— είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, ενώ το κενό ασφαλιστικής κάλυψης έναντι φυσικών καταστροφών παραμένει σημαντικό.
Τα εμπόδια στις επιχειρήσεις
Η Επιτροπή αναγνωρίζει πρόοδο στην ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και στη διευκόλυνση της ίδρυσης επιχειρήσεων. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πιο γρήγορες χώρες της ΕΕ ως προς την εγγραφή νέας εταιρείας, με μόλις τρεις διαδικασίες και χρόνο ολοκλήρωσης τριών έως τεσσάρων ημερών.
Ωστόσο, οι διοικητικές και ρυθμιστικές επιβαρύνσεις παραμένουν σημαντικές, ενώ η αδειοδότηση σε πολλούς κλάδους λειτουργεί αποτρεπτικά. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, το 89% των ελληνικών επιχειρήσεων θεωρεί τη ρύθμιση ως εμπόδιο στις επενδύσεις, έναντι 69% στην ΕΕ.
Ιδιαίτερα υψηλά παραμένουν τα εμπόδια εισόδου σε επαγγελματικές υπηρεσίες και στο λιανεμπόριο, ενώ οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις εξακολουθούν να είναι χρονοβόρες. Επιπλέον, μόλις περίπου το 20% της ελληνικής επικράτειας καλύπτεται από εγκεκριμένα τοπικά πολεοδομικά σχέδια, με στόχο μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης το ποσοστό να αυξηθεί στο 80%.
Παρά την ανάπτυξη του οικοσυστήματος νεοφυών επιχειρήσεων —με πάνω από 90 startups να αντλούν 555 εκατ. ευρώ το 2024— οι επενδύσεις venture capital παραμένουν χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι δαπάνες των επιχειρήσεων για έρευνα και ανάπτυξη ανέρχονται στο 0,9% του ΑΕΠ, έναντι 1,5% στην ΕΕ.
Η Κομισιόν επισημαίνει επίσης περιορισμένη διασύνδεση μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, χαμηλή εμπορική αξιοποίηση της έρευνας και κατακερματισμό στη διακυβέρνηση της ερευνητικής πολιτικής. Ενδεικτικά, μόλις το 8,93% των επιχειρήσεων χρησιμοποιεί τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, έναντι περίπου 20% στην ΕΕ.
Τι συμβαίνει με τα κόκκινα δάνεια
Παρότι οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών συνέχισαν να βελτιώνονται το 2025, η Κομισιόν επισημαίνει ότι το συνολικό απόθεμα «κόκκινων» δανείων στην οικονομία παραμένει ουσιαστικά στάσιμο, εφόσον συνυπολογιστούν τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται οι servicers. Στο τέλος του 2025, οι τελευταίοι διαχειρίζονταν απαιτήσεις ύψους 80 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 32,2% του ΑΕΠ.
Ως βασικά εμπόδια για την ταχύτερη αποκλιμάκωση του προβλήματος αναφέρονται η περιορισμένη πληροφόρηση για τα ακίνητα που οδηγούνται σε πλειστηριασμό, οι χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες μετά την εκποίησή τους και οι καθυστερήσεις στην καταγραφή συναλλαγών στο Κτηματολόγιο. Το δικαστικό σύστημα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από αργές διαδικασίες και ανεπαρκή ψηφιοποίηση, παρά τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις.
Ενεργειακή μετάβαση
Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με το Ταμείο Ανάκαμψης να έχει συμβάλει στην εγκατάσταση άνω των 7,5 GW νέας ισχύος. Ωστόσο, η Επιτροπή ζητά επιτάχυνση στην ανάπτυξη αποθήκευσης ενέργειας, ενίσχυση της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας και αναθεώρηση της ενεργειακής φορολογίας με στόχο την ηλεκτροκίνηση.
Παρά τις εξελίξεις, η οικονομία παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα, γεγονός που ενισχύει την ευαλωτότητά της σε διεθνείς ενεργειακές διαταραχές. Ενδεικτικά, λόγω της αύξησης των τιμών καυσίμων που συνδέθηκε με τον πόλεμο κατά του Ιράν, εφαρμόστηκε προσωρινό πακέτο στήριξης ύψους περίπου 0,2% του ΑΕΠ (Απρίλιος–Μάιος 2026), με επιδοτήσεις πετρελαίου, fuel pass και στήριξη σε λιπάσματα και μεταφορές.
Πηγή: ot.gr
